Με «υπεροψίαν και μέθην»

Του ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑ

Τα πολλαπλά βιβλία, που με «υπεροψίαν και μέθην» -αχ, Καβάφη πόσο επίκαρος είσαι: οι εξουσιαστές «Φερνάζιδες» εκπροσώποι του ΥΠΑΙΘΑ, δεν χάνουν την ευκαιρία να αποστομώνουν τους «φθονερούς επικριτάς τους»- και πολύν κομπασμόν, τελικά δημοσιεύθηκαν στην Μελίσπη, προτείνω από εφέτος πιλοτικά να τα διδάξουμε. Έχομε τα ψηφιακά μέσα: διαδραστικούς πίνακες, αλλά έχομε και την ΑΙ. Είναι μια ευκαιρία για να διαπιστώσουμε αν, κι αυτή η μεγαλόπνοη μεταρρύθμιση, αποδώσει τους πολυπόθητους καρπούς για ανάπτυξη της κριτικής σκέψης των μαθητών μας. Μόνο που, ό,τι μελετάμε κι ό,τι διδάσκουμε το κάνουμε με ολόκληρο το σώμα μας: πάθος, συναίσθηματα, επιθυμίες, φόβοι, αμφιβολίες, παιδαγωγική αγάπη, υπομονή... όλα αυτά συνιστούν κριτική σκέψη. Κι όπως πολύ σωστά υποστηρίζει ο Paulo Freire: «ποτέ δεν μελετάμε, δεν μαθαίνουμε, δεν διδάσκουμε ή δεν γνωρίζουμε μόνο με την κριτική σκέψη». Ίδωμεν.

Νικόλαος Γύζης, Επτά σπουδές παιδιών, 1886-1988. ΠΗΓΗ ΕΙΚΟΝΑΣ: paletaart – Χρώμα & Φώς

Άλλο Κράτος κι άλλο καρδιά

Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης. «Απάντηση στο ερώτημα», Ευθύνη, τχ. 84 (Δεκέμβριος 1978) 659-660.

4η Αυγούστου: Των Αγίων Επτά Παίδων εν Εφέσω

Oι Άγιοι Επτά Παίδες (1925)

Έμορφα που εκφράζεται το συναξάριον:

«ενώ δε συνωμίλει ο βασιλεύς» με τους αγίους

«κ' οι επίσκοποι και άλλοι πολλοί άρχοντες,

«ενύσταξαν ολίγο οι άγιοι»

και τες ψυχές των στον θεό παρέδωσαν.

Οι Άγιοι Επτά Παίδες της Εφέσου που

κατέφυγον εις σπήλαιον να κρυφθούν

από τον διωγμόν των εθνικών, κ' εκεί εκοιμήθησαν -

και την επαύριον εξύπνησαν. Επαύριον γι' αυτούς.

Μα εν τω μεταξύ, είχαν παρέλθει σχεδόν δύο αιώνες.

Ξύπνησε την επαύριον και πήγε

ένας των, ο Ιάμβλιχος, γιά ν' αγοράσει άρτον,

κ' είδεν εμπρός του άλλην Έφεσον,

όλην καθηγιασμένη μ' εκκλησίες, και σταυρούς.

Κ' εχάρηκαν οι Άγιοι Επτά Παίδες,

και τους ετίμησαν και τους προσκύνησαν οι χριστιανοί -

κ' ήλθε κι απ' την Κωνσταντινούπολιν ο βασιλεύς,

ο Θεοδόσιος, ο γιός του Αρκαδίου,

και τους προσκύνησεν κι αυτός,ως πρέπον, ο ευλαβέστατος.

Και χαίρονταν οι Άγιοι Επτά Παίδες

σ' αυτό τον κόσμο τον ωραίο, και τον Χριστιανικόν,

τον αγιασμένο μ' εκκλησίες, και σταυρούς.

μα έλα που ήσαν όλα τόσο διαφορετικά,

και τόσα είχαν να μάθουν και να πουν,

(και τέτοια δυνατή χαρά ίσως εξαντλεί κι αυτή)

που γρήγορα κουράσθηκαν οι Άγιοι Επτά Παίδες,

από άλλον κόσμο φθάσαντες,

από σχεδόν δυό αιώνες πριν,

και νύσταξαν μες στην συνομιλία -

και τους αγίους οφθαλμούς των έκλεισαν.

K. Π. ΚΑΒΑΦΗΣ. (1994). Ατελή ποιήματα 1918-1932. Φιλολογική Επιμέλεια και Σχόλια Renata Lavagnini. Αθήνα: Ίκαρος· [Βιβλιοκρισία βλ. ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΜΠΟΥΚΑΛΑΣ. (1996). «Τα “Ατελή” ποιήματα του Καβάφη», στο: Ενδεχομένως. Στάσεις στην ελληνική και ξένη τέχνη του λόγου. Αθήνα: Άγρα, σσ. 67-71. Επίσης, βλ. «Εν μέρει εθνικός, κ’ εν μέρει χριστιανίζων»… στο: Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ: https://www.kathimerini.gr/culture/150073/en-merei-ethnikos-k-en-merei-christianizon/ ].

Οι εν Εφέσω Επτά Παίδες. Από το Μηνολόγιο του Βασιλείου Β΄: https://digi.vatlib.it/view/MSS_Vat.gr.1613/

Χειρόγραφο του ποιήματος «Οι Άγιοι Επτά Παίδες», με διαγραφές και διορθώσεις, στις δύο όψεις φύλλου και στο recto δεύτερου φύλλου. Αυτοσχέδιος φάκελος με χειρόγραφο τίτλο και χρονολογική ένδειξη. Στο: Onassis Cavafy Archive https://cavafy.onassis.org/el/object/3ctb-29pm-f927/

Ο Κωστής Μοσκώφ στην Αίγυπτο

Του ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑ

Για να κάνεις εξωτερική πολιτική και μέσω αυτής να διαφυλάττεις την μακραίωνη πολιτισμική κληρονομιά σου χρειάζονται κότσια, για να μην πω τίποτε άλλο… εις την ηρωικήν Ποντιακήν διάλεκτον. 

Στην Αίγυπτο και στη Μονή Σινά σώζεται ο Ελληνισμός, στην τρίσημη διαχρονία του: Αρχαιότητα – Βυζάντιο - Νέος Ελληνισμός. Από το 1989 έως και το θάνατό του (1998) ο κοσμοπολίτης Κωστής Μοσκώφ -είναι γνωστός σε λίγους κι όχι σε πολλούς- έδρασε ως Μορφωτικός Σύμβουλος της Ελληνικής Πρεσβείας στην Αίγυπτο. Ανέδειξε το έργο του Αλεξανδρινού ποιητή Κ. Π. Καβάφη, και ως εκπρόσωπος του Ιδρύματος Πολιτισμού στη Μέση Ανατολή πραγματοποίησε μεταφράσεις και εκδόσεις Ελλήνων λογοτεχνών στην αραβική γλώσσα. Αυτός ήταν ο Έρωτάς του με την «καθ’ ημάς Ανατολή». Αυτός ήταν ο αληθινός πατριωτισμός του, έκφραση Έρωτα όπως έλεγε ο Φίλιπ Σέρραρντ. Η πατρίδα του, ολάκερος ο Οικουμενικός Ελληνισμός, αγαπημένο του πρόσωπο, λαχτάρα του! Αυτή ήταν η ρωμιοσύνη του. Έλλην και Ρωμιός, με την ιδιαιτερότητα του γόνου της Μητέρας Θεσσαλονίκης, ήταν ο Κωστής Μοσκώφ. Με την παρουσία του στην Αίγυπτο άφησε ανεκτίμητη προίκα. Οι σημερινοί Ελλαδίτες πολιτικάντηδες την αγνοούν. Εξού και το ένα μετά το άλλο χαστούκι που τρώνε για τη Μονή Σινά.

«Στην Αίγυπτο είναι διαφορετικά. Δηλαδή δε μου δίνεται η ευκαιρία να βοηθήσω όσο θέλω. Προσπαθείς να διοχετεύσεις, να γνωρίσεις τον αιγυπτιακό κόσμο, που είναι ένας κόσμος που έχει αναπτύξει επίσης μεγάλο πολιτισμό. Ποια είναι η δυνατότητα του ελληνικού πολιτισμού; Κι αυτοί έχουν αναπτύξει πολιτισμό, είπαμε. Ο ελληνικός όμως είναι ότι τις δομές που γνωρίζουμε, που βρίσκουμε, δεν τις δεχόμαστε. Τις αλλάζουμε. Πολεμάμε να τις αλλάξουμε. Κάποτε πετυχαίνουμε, κάποτε αποτυχαίνουμε. Κι όταν δεν τα καταφέρουμε, την αποτυχία μας την κάνουμε υψηλού επιπέδου λόγο, το οποίο σημαίνει τραγωδία. Η τραγωδία έτσι γεννιέται. Τραγωδία είναι η έκφραση της αποτυχίας του ανθρώπου στη ζωή. Έκφραση με πολύ υψηλό τρόπο. Λοιπόν, αυτό για μένα είναι η ουσία του ελληνισμού, η αγωνιστική στάση της ζωής και αυτό προσπαθώ να διοχετεύσω. Δηλαδή, μέσα από τον ελληνικό πολιτισμό, πως θα κάνουμε ελληνική ποίηση, βασικά, ελληνική λογοτεχνία, τα γράμματα τα ελληνικά, τα μαθήματα, αρχαιολογία. Αυτός είναι ο κρυμμένος και ο απώτερος στόχος. Αυτό το λέω βέβαια χωρίς καμία διάθεση ηγεμονική. Δηλαδή δε νομίζω ότι είμαστε οι καλύτεροι, απλώς είναι η ιδιαιτερότητά μας. Κι εκείνοι έχουν να μας δώσουν. Τι έχει να μας δώσει ο αραβικός κόσμος, το Ισλάμ; Το να ξέρομε ότι οι δομές δεν νικιούνται πάντα. Ότι κάποτε είναι πιο δυνατές απ’ τον άνθρωπο και να ξέρουμε ν’ αποδεχόμαστε την αποτυχία μας με το κεφάλι ψηλά και με χαμόγελο. Αυτό δεν το κάνει ο Αιγύπτιος; Μεσ’ στη φτώχεια είναι. Η φτώχεια δεν γίνεται ποτέ δυστυχία, χαμογελάνε. Έχω κάτι ελληνοκεντρικό από την άποψη ότι ανακαλύπτω ότι, αυτό το τελευταίο είναι η ουσία του ελληνισμού. Είναι η ουσία μας. Το βλέπω ως προσφορά προς τον άλλον γενικά».

ΚΩΣΤΗΣ ΜΟΣΚΩΦ. (1997). Στα Όρια του Έρωτα και της Ιστορίας. Θεσσαλονίκη: Ιανός, σσ. 95-96.

Ο Κωστής Μοσκώφ ήταν ο αγαπημένος «χαουάγκα» των Αιγυπτίων, ο άλλος με διαφορετική εθνική ταυτότητα. Ήταν ο συγγραφέας της Σάρκας Σου Όλης

H Ελλαδική Αντιπροσωπεία, στην Αίγυπτο, με απανωτές αποτυχίες. Το ομολογούν και οι ίδιοι. 

Υ.Γ. Στο τέλος θα μείνουμε με την ευχή «Στο Σινά θα ανεβώ», που αρκετοί συνάδελφοι θεολόγοι μαθαίνουν να τραγουδάνε στα σχολιαρόπαιδα του Γυμνασίου για να γλυτώσουν από τις δύσκολες ερωτήσεις τους.

Καβάφης - Καζαντζάκης: μια συνάντηση στον χρόνο

Την εκδήλωση που διοργανώνει το Παράρτημα Βελγίου της Διεθνούς Εταιρείας Φίλων Νίκου Καζαντζάκη, αύριο βράδυ (01 Δεκεμβρίου 2023), στις 19:00 ώρα Βελγίου (20:00 ώρα Ελλάδας), με θέμα: «Καβάφης - Καζαντζάκης: μια συνάντηση στον χρόνο», μπορείτε να την παρακολουθήσετε στους παρακάτω συνδέσμους:

Ζωντανή μετάδοση μέσω YouTube:

https://youtube.com/live/fRbr8RORvEE

Και μέσω Zoom Meeting:

https://us02web.zoom.us/j/5922853700?pwd=VHVUeTRqQzRZWUlYK0hVdGJkOElkQT09&omn=85834267308

Από τον Γιώργο Σεφέρη στο '22 και τανάπαλιν από το '22 στον Γιώργο Σεφέρη

Γράφει ο ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

Τη μεθεπόμενη εβδομάδα (5-7 Σεπτεμβρίου), η Εταιρεία Λεσβιακών Μελετών και ο Δήμος Μυτιλήνης διοργανώνουν Επιστημονικό Συνέδριο με λίαν ενδιαφέρον θέμα: «Μικρά Ασία 1922. Όψεις του Προσφυγικού Ζητήματος: Μνήμες – Αναπαραστάσεις - Πολιτισμική Ιστορία». Σ’ αυτό συμμετέχω ως μέλος στην Επιστημονική & Οργανωτική Επιτροπή και ως εισηγητής με ανακοίνωση, της οποίας το θέμα είναι το εξής: «Η Γενιά του ’30 και η Μικρασιατική Καταστροφή». Για τη Γενιά του ’30, η μέχρι σήμερα βιβλιογραφία είναι πλουσιότατη, όπως και για τη Μικρασιατική Καταστροφή, με τα πολλά, βέβαια, ερμηνευτικά σχήματά της. 

Προετοιμάζοντας εδώ και μέρες την ανακοινωσή μου, πριν μπω στο τελικό στάδιο συγγραφής της, ξαναδιάβασα πολλές σελίδες από τις Δοκιμές του Γιώργου Σεφέρη. Γι’ αυτές, ουκ ολίγες φορές, όταν τις χρησιμοποιώ σε ομιλίες και μελέτες μου αλλά και στη διδακτική μου πράξη στο μάθημα των Θρησκευτικών, λέω συχνά στους μαθητές μου:  ότι είναι η Αγία Γραφή για τους θεολόγους είναι και οι Δοκιμές του Σεφέρη για τους φιλολόγους· όπως είναι αδύνατον ένας θεολόγος να μην έχει διαβάσει και ξαναδιαβάσει ολόκληρη την Αγία Γραφή, έτσι είναι αδύνατον, και ντροπή συνάμα, ένας φιλόλογος να μην έχει διαβάσει και ξαναδιαβάσει τις Δοκιμές του Σεφέρη. 

Ύλικό χρήσιμο, λοιπόν, οι Δοικιμές - κι όχι μόνο αυτές - για τη Γενιά του ’30 και τη Μικρασιατική Καταστροφή. Κι επειδή στον Σεφέρη οι στιγμές του Μικρασιατικού Ελληνισμού και της καταστροφής του ’22 είναι άκρως βιωματικές, σταχυολογώ εδώ ένα απόσπασμα από τον καημό του για την άκοπη, αδιάκοπη «χρυσή κλωστή», κατά τον Κ. Θ. Δημαρά, της μακρόσυρτης ελληνικής παράδοσης. Ιδού το απόσπασμα από τη «Δοκιμή»: «Κ. Π. Καβάφης, Θ. Σ. Έλιοτ. Παράλληλοι»:

«Πέρασαν τα χρόνια. Ένα βράδυ, στη συσκοτισμένη Αλεξάνδρεια, λίγες μέρες ύστερα από τη μάχη της Κρήτης, θυμήθηκα πάλι το επίγραμμα του Αχαιού. Ήτανε τραγικά επίκαιρο. Ίσως γι’ αυτό, ίσως επειδή βρισκόμουνα στην πόλη των Πτολεμαίων, το ψυθίρισα ολόκληρο μαζί με τους ακροτελεύτιους κρυπτογραφικούς στίχους του. Και τότε, πρώτη φορά, συλλογίστηκα πως το ποίημα είχε γραφεί στα 1922, στις παραμονές της μικρασιατικής καταστροφής· σχεδόν ασυνείδητα τους μετάφρασα:

Εγράφη εν Αλεξανδρεία υπό Αχαιού·

το έτος που το Έθνος κατεστράφη.

Δεν ήτανε πια ο Καβάφης που πήγαινε να προσκολληθεί στην Ελληνική Ανθολογία, πηδώντας ένα χάσμα αιώνων· δεν ήταν ένας τεχνουργός ψυχρών και τυχαίων παρνασσικών πορτραίτων· ήταν ένας σύγχρονός μου που βρήκε τον τρόπο να εκφράσει τα συναισθήματά του με τη μεγαλύτερη δυνατή συντομία και ένταση, κάνοντας και τον Σιμωνίδη και τα λαμπρά παλαιά επιτύμβια ν’ αφήσουν τους χαλασμένους τάφους και να ‘ρθούν προς εμένα. Μια ζωντανή παρουσία που άγγιζε και το επίγραμμα του Σολωμού στα Ψαρά».

ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΕΦΕΡΗΣ. (1999). Δοκιμές. Πρώτος τόμος. (1936-1947). Αθήνα: Ίκαρος, σσ. 329-330.

Η συνέχεια στο Δημοτικό Θέατρο Μυτιλήνης, στις 6 Σεπτεμβρίου, ημέρα Τρίτη και ώρα 09.00, στην πρώτη συνεδρία, με πρόεδρο την κα Μαρία Γ. Μόσχου, Δρ Ιστορίας της Τέχνης ΕΚΠΑ. Όσοι πιστοί στην Ιστορία, τη Λογοτεχνία, την Τέχνη και τη Θεολογία προσέλθετε…

Τσογλάνια - καθώς πρέπει - αλητεία

 

Στη σκιά των ιστορικών γεγονότων

Στη σκιά των ιστορικών γεγονότων που σημάδεψαν την ιστορία αυτών των «πρώτων» διακοσίων ετών, στο υπόβαθρο της ελληνικής κοινωνίας, το ρεύμα του θυμού δεν έπαψε ποτέ να παρασύρει με την ορμή του τη συλλογική μας συμπεριφορά. 

Πώς επηρέασε τις εμφύλιες συγκρούσεις που ξεκίνησαν από την εμβρυακή κιόλας ηλικία του νεοελληνικού κράτους; Πώς λειτούργησε ως κινητήρια δύναμη της Μεγάλης Ιδέας που αποδείχθηκε αυτοκτονική; Πώς οι «θυμωμένες πληγές» του Μακρυγιάννη έγιναν ο συναισθηματικός οδηγός της Τρίτης Ελληνικής Δημοκρατίας; Και πώς ο «θυμός», που σήμαινε ψυχή στον Όμηρο, έφτασε να σημαίνει για τους Νεοέλληνες οργή και να θεωρείται ως πιστοποιητικό γνησιότητας της εθνικής μας ταυτότητας, ταυτίζοντας υποσυνείδητα την ψυχή μας με την οργή;

Ο Τάκης Θεοδωρόπουλος στο σύντομο αυτό κείμενο συνθέτει το ψυχογράφημα των δύο πρώτων αιώνων της ιστορίας του νεοελληνικού κράτους. Ένα κράτος που παλεύει να βρει τα όρια ενός οργισμένου Έθνους· [από το οπισθόφυλλο του βιβλίου].

«Λέγεται πως ο Καβάφης διάβαζε τον Κωνσταντίνο Παπαρρηγόπουλο ως livre de chevet, βιβλίο που έχεις στο κομοδίνο και σε λυτρώνει από τον κάματο και τις σκέψεις της ημέρας. Δεν ξέρω αν είναι αλήθεια, δεν θυμάμαι καν πού το διάβασα, όμως δεν χρειάζεται να είναι αλήθεια. Φτάνει η ποίηση του Καβάφη για να το πιστοποιήσει. […] 

»Έργο αναφοράς είναι η βιογραφία που του αφιέρωσε ο Κ. Θ. Δημαράς. Εκεί μαθαίνουμε για τα προβλήματα που αντιμετώπισε με τον διορισμό του, για την ισόβια οικονομική του δυσπραγία, για την αξιοπρέπειά του. Του άρεσε, λέγεται, να ντύνεται κομψά και ο Δημαράς παρατηρεί ότι φορούσε κίτρινα γάντια. Ως το τέλος της ζωής του κάθε χρόνο έκανε ένα ταξίδι στις πόλεις της Ευρώπης για να ζητήσει από του φίλους του βοήθεια για την Ελλάδα. Ήταν χτυπημένος από τη μοίρα. Ο γιός του, ο ποιητής Δημήτριος Παπαρρηγόπουλος, αυτοκτόνησε νεότατος. Ο τάφος του ιστορικού βρίσκεται στο Α΄ Νεκροταφείο. Τελευταία φορά που τον επισκέφθηκα, πριν από χρόνια, ήταν σε πλήρη εγκατάλειψη, όπως και το έργο του Κωνσταντίνου Παπαρρηγόπουλου.

»Προ καιρού η επιτροπή για τους εορτασμούς των διακοσίων ετών αναφέρθηκε σ’ αυτόν με ένα tweet, αν δεν κάνω λάθος. Το μόνο που βρήκαν να πουν ήταν ότι απάντησε στον Φαλμεράιερ και στις θεωρίες του για τον εκσλαβισμό των Ελλήνων με ένα σύντομο κείμενο που φέρει τον τίτλο “Περί της εποικήσεως σλαβικών τινών φυλών εις την Πελοπόννησον”. Τον αναφέρουν επίσης ως υπέρμαχο της Μεγάλης Ιδέας που επηρέασε αρκετούς από τους πολιτικούς της εποχής του. Ξεμπερδεύουν δε με το έργο του λέγοντας ότι έπαιξε ρόλο στη διαμόρφωση της εθνικής ιδεολογίας. Με δυό λόγια, για τους σημερινούς κήνσορες πάσης προόδου, οι οποίοι κρίνουν τη δημιουργία βάσει δικών τους ιδεολογικών συντεταγμένων, ο Παπαρρηγόπουλος δεν ήταν τίποτε παραπάνω από ένας επίδοξος προπαγανδιστής της Μεγάλης Ιδέας. Αναρωτιέμαι πόσοι απ’ αυτούς έχουν διαβάσει την Ιστορία του Ελληνικού Έθνους και πόσοι είναι εις θέσιν να συλλάβουν το μεγαλείο μιας αφηγηματικής ιδιοφυίας που οδηγεί τον αναγνώστη ξεκινώνοντας από τη βαθιά μυθολογία, τον Κρόνο και τη Ρέα, και φτάνει μέσα από τον λαβύρινθο των αιώνων ως την Επανάσταση του 1821. Και πόσοι είναι εις θέσιν σήμερα να αντιληφθούν τη γενναιοδωρία της συγγραφικής του δημιουργίας, που οικοδόμησε έναν καθεδρικό ναό για να κατοικήσει η εθνική συνείδηση και για να αποκτήσει η αντίληψη περί “πατρίδος” ένα ορίζοντα ευρύτερο από το χωριό και τις πληγές του κάθε εγώ – όσο ηρωικό κι αν ήταν».

ΤΑΚΗΣ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΛΥΛΟΣ. (2020). Τα πρώτα διακόσια χρόνια είναι δύσκολα. Δύο αιώνες νευρικής κρίσης. Αθήνα: Μεταίχμιο, σσ. 98, 103-105.

Ιδανική κι αγαπημένη φωνή ο Κ. Π. Καβάφης

XVI 

Και τώρα τι θα γένουμε χωρίς βαρβάρους.

Οι άνθρωποι αυτοί ήσαν μια κάποια λύσις. 

ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΝΤΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. (1983). Κ. Π. Καβάφη, Αλεξανδρινού (1863 – 1933 μ.Χ.). Ιδανικές φωνές κι αγαπημένες. Αθήνα: Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο, σ. 22.

Ο καλύτερος ποιητής της Αλεξάνδρειας

«Έτσι τουλάχιστο πιστεύαμε ώσμε τώρα. 

Ώσπου μια μέρα πέθανε ο Καβάφης

και τότε ανακαλύψαμε πως ήταν 

και του Καΐρου ο καλύτερος ποιητής

και των Θηβών, της Καχιρά, της Μέμφιδος,

της Άνω Αιγύπτου και της Δενδερά

μα και του Νείλου – ο καλύτερος κροκόδειλος.

Πήραμε σβάρνα τα χωριά να διαλαλούμε

την ανακάλυψή μας, φτάσαμε ως Αμέρικα

πότε με καραβέλα, πότε με ωτοστόπ.

Απ’ το πολύ να λέμε, να και η Αττική

στα γκρίζα της ντυμένη μέσα σε μια φούσκα.

Τη λυπηθήκαμε κι αυτή· να της το πούμε

καλύτερα από τώρα, πριν το μάθει

ξάφνω και πάθει κατιτίς κακό.

-Γνωρίζεις τον Καβάφη;

(Τον γνωρίζει)

-Ξέρεις τι κάνει αυτός;

- Έχει πεθάνει.

-Σωστά, μα ξέρεις πόσο εκεί τόνε λατρεύουν;

Νεκροί όλη τη μέρα στο πουγκί του

ξεχειμωνιάζουν, κι ο Θεός ακόμα

Περί πολλού τον έχει, δεν τον πιλατεύει.

- Α, μπράβο, μπράβο! Κι έλεγα κι εγώ...

- Σώπα μωρή κουφάλα τ΄ς Αττικής

κι έλα να πιάσεις απ' την άκρη το κορμί του,

το θείο του κορμί του, το θεσπέσιο σώμα

της ποίησής του, το άπαντο της ομορφιάς του.

Θα τρελαθείς, θα παλαβώσεις σα θα δεις

αυτό που βλέπω εγώ. Το βλέπεις; Κοίτα!».

Άμστερνταμ, Νοέμβρης 1985

ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ. (1995). «Ο καλύτερος ποιητής της Αλεξάνδρειας», στο: Μεθιστορία. Αθήνα: Άγρα, σσ. 13-14.