Κασσιανή: μυθιστορηματική βιογραφία κι ένα μυητικό ταξίδι αυτογνωσίας· διαβάζεται απνευστί

«Προσπάθησα να δώσω γνήσιο το πρόσωπό της. Κεκαθαρμένο από τα εις βάρος της γραφόμενα που το σκοτείνιαζαν. Δώδεκα αιώνες έχουν περάσει από τότε. Και ο βίος της Κασσιανής δεν έλειψε από κανέναν αιώνα. Υπήρξε από την αρχή η αγαπημένη των συγγραφέων, όμως χωρίς να τη σεβαστούν οι περισσότεροι. Στον τόμο Rochow, μεταξύ πολλών άλλων, περιέχονται περιληπτικά όλα σχεδόν τα μυθιστορήματα που γράφτηκαν για την Κασσιανή. Και σε όλα συμβαίνει η ίδια παραποίηση ή αυθαιρεσία. Θέλησα να την αποενοχοποίησω. Στο θαυμάσιο “Τροπάριο της Κασσιανής”, που ακούμε τη Μεγάλη Τρίτη, πολλοί ταυτίζουν την Κασσιανή ή και την Μαρία την Μαγδαληνή με την ανώνυμη αμαρτωλή του Ευαγγελίου. Όμως η άποψη αυτή δεν ανταποκρίνεται στην ιστορική πραγματικότητα. Το “Τροπάριο της Κασσιανής” αναφέρεται σαφώς στην ιερόδουλη του Ευαγγελίου, για την οποία γράφτηκε. Εκείνη που ετοιμάζονταν οι Φαρισαίοι να τη λιθοβολήσουν ως αμαρτωλή, και ο Ιησούς είπε “Ο αναμάρτητος πρώτος τον λίθον βαλέτω”».

ΜΑΡΙΑ ΛΑΜΠΑΔΑΡΙΔΟΥ ΠΟΥΘΟΥ. (2023). Θεόφιλος και Κασσιανή. Αθήνα: Πατάκη, σσ. 453-454.

«Η αγωνία των πιστευόντων»

Η Άκρα Ταπείνωσις· Ιερά Μονή Μεγάλου Μετεώρου, (14ος αιώνας).

«Ιδού, ο Νυμφίος έρχεται εν τω μέσω της νυκτός, και μακάριος ο δούλος, ον ευρήσει γρηγορούντα. Ανάξιος δε πάλιν ον ευρήσει ραθυμούντα. Βλέπε ουν, ψυχή μου, μη τω ύπνω κατενεχθείς, ίνα μη τω θανάτω παραδοθείς και της βασιλείας έξω κλεισθείς. Αλλά ανάνηψον κράζουσα· Άγιος, Άγιος, Άγιος ει ο Θεός ημών, διά της Θεοτόκου ελέησον ημάς».

«Ποιοι βγήκαν των Βαΐων

να με δεχτούν;

Ποιοι με αλείψαν μύρο τη ματιά τους

τις παραμονές των Αγίων;

Ριπές οι μνήμες – χαρακιές

και το μπλουτζίν αγριεμένο…

Αυτό το μήνα η πανσέληνος

είναι τυφλή∙

στον τόπο μου ξένος

– ούτε Αφέντης ο Θεός

ούτε ο Αγαπημένος…

“Λεμονάκι, λεμονάκι μυρωδάτο…”

Ποιος λοιπόν θα βάλει

τα παιδιά να κοιμηθούν;

Ποιος θα πυκνώσει τα όνειρα;

Η ποίηση,

Πράξη καιρών

λυπημένων…

Βάζω στις λέξεις πυρκαγιά

να φωτίσω το σκοτάδι μου…»

ΚΩΣΤΗΣ ΜΟΣΚΩΦ· Από τη συλλογή: «Για τον Έρωτα και την Επανάσταση».

«Αλλά εκείνος που πιστεύει όχι από συνήθεια, όχι από υποσυνείδητο συμφέρον αλλά γιατί νιώθει το αγκίστρι του Θεού χωμένο βαθιά μέσα στην καρδιά του, δεν μπορεί παρά να είναι ένας πιστεύων που αγωνιά, με τον ίδιο πυρετό αγωνίας που δοκίμασε ο Χριστός στον κήπο τα Γεσθημανή».

ΚΩΣΤΑΣ ΤΣΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. (1993). «Η αγωνία των πιστευόντων», στο: Αγωνιώδης θητεία: Δοκίμια. Αθήνα: Οι Εκδόσεις των Φίλων, σ. 210.