Τρεις καταγραφές του Ζήσιμου Λορεντζάτου για τον Άγιο Παΐσιο

«Τα παπαδιαμαντικά σύνορα “μεταξύ της θείας και της ανθρώπινης δικαιοσύνης” τα προσδιόρισε, μιά για πάντα, με την πνευματική φρονιμάδα του, ο Αγιορείτης ασκητής Παΐσιος, όταν του ζητήθηκε, από τους ενδιαφερόμενους, η γνώμη του για την απόφαση ενός παπά, σε κάποιο χωριό της Μακεδονίας, να μη διαβάσει τη νεκρώσιμη ακολουθία σε ένα κοριτσάκι που κρεμάστηκε σε ένα δέντρο, επειδή σκοινιάστηκε η γίδα τους -εκεί που βόσκαγε τη βρήκε πνιγμένη- και την είχε φοβερίσει από το πρωί ο πατέρας της πως, αν δεν πρόσεχε και πάθαινε τίποτα το ζωντανό, θα την κρεμούσε: -“Καλά έκανε ο παπάς, είπε ο πάτερ Παΐσιος, “που δεν το διάβασε το (κοριτσάκι)· καλά έκανε και ο Θεός που το πήρε στον Παράδεισο!”».

«Έφυγε και ο Παΐσιος ο Αγιορείτης, ο τελευταίος από τους Γέροντες -πνευματικοπαίδι με την αράδα του και αυτός του Αρσένιου από τα Φάρασα της Μικράς Ασίας (από τα Φάρασα κι αυτός )- που αξιώθηκα να διαβάσω βιβλίο του ή να γνωρίσω στη ζωή μου. Να έχει την ευχή του ο κόσμος όλος και ιδιαίτερα οι Ορθόδοξοι, όσοι θέλουν, για τον ένα ή για τον άλλο λόγο, να διορθώσουν εκείνοι την Εκκλησία αντί να διορθώσει η Εκκλησία εκείνους. Αμήν!»

«Δυό λόγια του Γέροντα Παΐσιου, Θεός σχωρέσ’ την ψυχή του, δοκιμασμένα, αξίζουν περισσότερο από εκατοντάδες τόμους λόγια αδοκίμαστα όταν θέλουν να διορθώσουν… την Ορθόδοξη Εκκλησία: “Εάν θέλεις να βοηθήσεις την Εκκλησία, διόρθωσε τον εαυτό σου, και αμέσως διορθώνεται ένα κομματάκι της Εκκλησίας. Εάν φυσικά αυτό το έκαναν όλοι, η Εκκλησία θα ήταν διορθωμένη” (Επιστολές)».

ΖΗΣΙΜΟΣ ΛΟΡΕΝΤΖΑΤΟΣ. (2009). Collectanea. Αθήνα: Δόμος, σσ. 233 [459], 513 [895], 533 [920].

Πεντηκοστή: Γενέθλια Ημέρα της Εκκλησίας

«Η Εκκλησία του Χριστού δεν ήταν λιγότερο καθολική την ημέρα της Πεντηκοστής, όταν ολόκληρη ήταν κλεισμένη μέσα σ’ ένα δωμάτιο της Ιερουσαλήμ, η αργότερα επίσης, όταν οι χριστιανικές κοινότητες δεν ήταν ακόμη παρά μικρές νησίδες κατεσπαρμένες και σχεδόν χαμένες μέσα σ’ ένα ωκεανό ειδωλολατρικής απιστίας και δεισιδαιμονίας»,

Πρωτοπρ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΦΛΩΡΟΦΣΚΥ. (1999). Το Σώμα του Ζώντος Χριστού. Μια ορθόδοξη ερμηνεία της Εκκλησίας, μτφρ. Ι. Κ. Παπαδόπουλος. Αθήνα: Αρμός, σ. 53.

Εκείνος ή εκείνη που θέλει να ακολουθήσει τα βήματα του Ιησού Χριστού και να συνεχίσει το έργο του, οφείλει να κάνει ό,τι ακριβώς έκανε Εκείνος

«Η Εκκλησία δεν είναι ένα νηπιαγωγείο όπου υπεύθυνοι και έμπειροι νηπιαγωγοί ποδηγετούν ανεύθυνα και άπειρα νήπια και διαμορφώνουν την προσωπικότητά τους. Η Εκκλησία είναι μία κοινωνία ισότιμων συντρόφων με διαφορετικά ο καθένας χαρίσματα, μοναδικά αλλά απολύτως απαραίτητα για το σύνολο, που όλοι επηρεάζουν όλους και όλοι συμβάλλουν ή στην ανάπτυξη και την ολοκλήρωση και τη σωτηρία ή την έκπτωση και την απώλεια όλων. Σ’ αυτή τη κρίσιμη εκκλησιαστική πραγματικότητα αναφέρεται ο Ιησούς Χριστός όταν έλεγε “εις γαρ έστιν υμών ο διδάσκαλος ο Χριστός, πάντες δε υμείς αδελφοί έστε” (Ματθ. 23.9)».

π. ΦΙΛΟΘΕΟΣ ΦΑΡΟΣ. (2006). Συγκυρίες και Επιλογές: Αυτοβιογραφία. Αθήνα: Αρμός, σσ. 189-190.

Ύψωσις του Τιμίου Σταυρού: Με το γραφή του +π. Αλέξανδρου Σμέμαν

Παρασκευή, 14 Σεπτεμβρίου, 1979

Ύψωσις του Τιμίου Σταυρού

Χθες βράδυ, στον Εσπερινό (που τον τέλεσα μαζί με τον Μητροπολίτη Θεοδόσιο), η εκκλησία ήταν κατάμεστη. Όμορφη χορωδία. Και μέσα σε μια στιγμή, μ’ όλη μου την καρδιά, ένιωσα την αλήθεια αυτής της ακολουθίας. Ο σταυρός κατέρχεται, σαν να εξαφανίζεται, και κατόπιν υψώνεται αργά – θριαμβευτικά, χαρούμενα. Σαν μια απάντηση στο είδος της κατάθλιψης αυτών των τελευταίων ημερών που δημιουργείται, όταν αναλογίζεται κανείς την κατάρρευση του κόσμου και τον θρίαμβο του κακού και του παραλογισμού στον κόσμο».

π. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΣΜΕΜΑΝ. (2018). Ημερολόγιο (1973-1983). Αθήνα: Ακρίτας, σσ. 377-378.

«Aπό το Πάσχα έως την εορτή του Aγίου Πνεύματος ημέρες Πενήντα»

«Aπό το Πάσχα έως την εορτή του Aγίου Πνεύματος ημέρες Πενήντα. Tην Πεντηκοστή οι ευρισκόμενοι απ' εδώθε μεριά, επιβιούντες εν τοις φαινομένοις, εύχονται υπέρ των μεταστάντων από την άλλη μεριά του χάσματος, του φοβερού λάκκου. Mετέχουν στην κοινή προσευχή της Eκκλησίας, γονατίζοντας πάνω σε πράσινα φύλλα καρυδιάς.

Tα υποδιαιρούμενα σε ευάριθμα φυλλίδια μεγάλα φύλλα της καρυδιάς, που εκτός του ότι ο θρεπτικός της και νοστιμώτατος καρπός, παρομοιάζει με τον εγκέφαλο, κέντρο της ατομικής ενός εκάστου σκέψης, περιέχει και ποικίλες ωφέλιμες και ιαματικές ουσίες.

Eπίσης δεν πρέπει να θεωρηθεί άσχετο, το ότι τον έσω ξυλώδη φλοιό του καρυδοεγκεφάλου, τον παρομοιάζουμε με το μικρότερο των πλεούμενων, με τα οποία ο άνθρωπος, αντιμετωπίζει τις τύχες του ταξιδίου, επί του ετέρου των φυσικών στοιχείων, του μορφοποιού του φωτός ύδατος, αποκτώντας την επιβαλλομένη πείρα, πριν κενούμενος παντός ορατού, πληρωθεί ως ο άνεμος.

Eκτός τούτου, η καρυδιά, που πάνω στα ελάσματα των σχημάτων που η χλωροφύλλη της φωτοσυνθέσεως επιβάλλει, γονατίζουμε ευχόμενοι για τους προσφιλείς κεκοιμημένους, έχει ως δέντρο ξύλο, εκτιμώμενο όχι μόνο στην επιπλοποιΐα, αλλά και στην κατασκευή σεντουκιών των μεταστάντων σωμάτων.

Eπίσης λέγονται σεντούκια, τα μπαούλα όπου φυλάγεται η προίκα του γάμου. Eξ άλλου η φυσιολογία του δέντρου, που δίκαια σχετίσθηκε προς τον ύπατο θεό των ανθρωπίνων μύθων φθάνει στην καρποφορία δι' ενός γάμου ασυνήθους εις την καθ' ημέραν τάξη των φυτών.

Γονατίζοντας πάνω στα φύλλα της καρυδιάς την Πεντηκοστή, είναι δυνατόν λοιπόν να ισχυριστούμε, ότι επιτελούμε έναν γάμο παράξενο, με τις ψυχές των προσφιλών, που ξημερώνοντας το Σάββατο του Pουσαλιού, ξανά κλείνονται στον κάτω κόσμο, μετά που επί τόσες ημέρες η χαρά της Aναστάσεως του Xριστού, τις αφήκε ελεύθερες νά 'ρθουν κοντά μας».

ΝΙΚΟΣ ΓΑΒΡΙΗΛ ΠΕΝΤΖΙΚΗΣ. (1992). Ομιλήματα. Αθήνα: Ακρίτας.

«Ο Χριστιανισμός δεν είναι θρησκεία, είναι ο δρόμος προς την αλήθεια»

 

ΠΗΓΗ: Militaire News

Η Εκκλησία ως η εν δήμω κοινωνία των πιστών και η βυζαντινή κοσμόπολη

ΠΗΓΗ: Cosmosystème - Cosmosystem - Κοσμοσύστημα

«ΕΝ ΕΙΡΗΝΗ ΠΡΟΕΛΘΩΜΕΝ»: Η αποστολή της Εκκλησίας για καταλλαγή

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Την Πέμπτη 21 Νοεμβρίου, 8 μ.μ. ώρα Ελλάδας, θα πραγματοποιηθεί η επόμενη εκδήλωση του κύκλου «Η λειτουργία μετά τη λειτουργία», που θα είναι μια στρογγυλή τράπεζα με τίτλο «"Εν ειρήνη προέλθωμεν": Η αποστολή της Εκκλησίας για καταλλαγή». Συμμετέχουν ως ομιλητές ο καθηγητής Constantin Sigov και ο Δρ. Georges el-Hage. Είναι η δεύτερη εκδήλωση της σειράς, η οποία διοργανώνεται από την Ιερά Μητρόπολη Γαλλίας και το Βικαριάτο των Γαλλόφωνων Ενοριών (Vicariate Sainte Marie de Paris et Saint Alexis d'Ugine, Οικουμενικό Πατριαρχείο), σε συνεργασία με την Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών Βόλου. Η εκδήλωση θα είναι προσβάσιμη διαδικτυακά είτε μέσω του Zoom (στη διεύθυνση https://us02web.zoom.us/j/88550815627, με δωρεάν εγγραφή στη διεύθυνση https://vicariatorthodoxe.fr/inscription-catechese/) είτε μέσω του καναλιού YouTube του Βικαριάτου, στη διεύθυνση https://www.youtube.com/c/lalettreduvicariat. Η εκδήλωση, η οποία είχε προγραμματιστεί για τον περασμένο Μάιο και τελικά αναβλήθηκε, θα γίνει στα γαλλικά.

Η σύγκρουση στην Ουκρανία εκ φύσεως καθιστά ζήτημα ύψιστης σημασίας τον πόλεμο και την αποστολή της Εκκλησίας. Ο πόλεμος ο οποίος που ξεκίνησε με συστηματικά ψεύδη, με τη διαστρέβλωση της πραγματικότητας, έχει μια πνευματική διάσταση χωρίς προηγούμενο στην πρόσφατη ιστορία. Σήμερα, χρειαζόμαστε μια ευρεία συμμαχία όλων εκείνων που εργάζονται για να πουν την αλήθεια, με στόχο να υπάρξει ένας χώρος όπου η αλήθεια και η ανθρώπινη αξιοπρέπεια να γίνεται σεβαστές. Είναι καθήκον κάθε πιστού να πει ξεκάθαρα ότι η εργαλειοποίηση του Χριστιανισμού που πραγματοποιήθηκε από τον Πούτιν είναι μια αίρεση, μια ριζική διαστρέβλωση και μια προσέγγιση εντελώς κυνική. Είναι καθήκον των χριστιανών στην Ευρώπη να μιλήσουν εναντίον αυτής της χειραγώγησης της πνευματικότητας και της διαστρέβλωσης του ευαγγελικού λόγου, να υπενθυμίσουν τις Δέκα Εντολές –την απαγόρευση του φόνου, της κλοπής και του ψέματος– και τους Ψαλμούς υπέρ της δικαιοσύνης.

Ο Κονσταντίν Σιγκώφ είναι καθηγητής φιλοσοφίας και διευθυντής του Ευρωπαϊκού Ερευνητικού Κέντρου Ανθρωπιστικών Επιστημών στο Εθνικό Πανεπιστήμιο «Ακαδημία Μογίλα» του Κιέβου και επίτιμος διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Aix-Marseille. Διετέλεσε Αναπληρωτής Διευθυντής στη Σχολή Κοινωνικών Επιστημών, μέλος της συντακτικής ομάδας του European Vocabulary of Philosophies και βραβευμένος από το πρόγραμμα PAUSE στο Πανεπιστήμιο Paris 8 το 2023-2024. Ίδρυσε στο Κίεβο τον εκδοτικό οίκο «Ντουχ ι λίτερα» [Πνεύμα και γράμματα], ο οποίος δημοσιεύει μεταφράσεις γαλλικών έργων φιλοσοφίας και ανθρωπιστικών επιστημών στα ουκρανικά. Σημαντική πνευματική προσωπικότητα στην αντίσταση κατά της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, έχει εκδώσει τέσσερα βιβλία στη Γαλλία και διεθνώς σχετικά με το θέμα, μεταξύ των οποίων το 2023 «The Courage of Ukraine» [Το θάρρος της Ουκρανίας] (Éditions du Cerf) και «Philosopher sous les bombes: Avec l’Ukraine en résistance» [Φιλοσοφώντας κάτω από τις βόμβες: Η αντίσταση στην Ουκρανία] (PUF).

Ο Δρ. Ζωρζ ελ-Χατζ γεννήθηκε στη Βηρυτό και εργάστηκε στα χρηματοοικονομικά και τις τράπεζες πριν στραφεί στη θεολογία και την ιστορία. Σπούδασε θεολογία στο Ινστιτούτο του αγίου Σεργίου, στο Καθολικό Πανεπιστήμιο του Παρισιού και στη Σχολή Loyola (Ιησουιτικό ινστιτούτο), καθώς και ιστορία στη Σορβόννη-Παρίσι. Διδάσκει Πατερική, Ορθόδοξη ιεραποστολή και ιστορία του Οικουμενικού Κινήματος στο Καθολικό Ινστιτούτο του Παρισιού. Σήμερα είναι Πρόεδρος του «Συνδέσμου», της παγκόσμιας Ομοσπονδίας Ορθόδοξων Νεολαιών.

ΠΗΓΗ: Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών Βόλου

«Μάθημα εκκλησιασμού»

Ν. Δ. Τριανταφυλλόπουλος, «Μάθημα εκκλησιασμού», Σύναξη, τχ. 87 (Ιούλιος – Σεπτέμβριος 2003), σ. 71.

Ο αρχιμανδριτισμός, ασθένεια της Εκκλησίας

Αναδημοσιεύω το παρακάτω άρθρο του Σταύρου Ζουμπουλάκη -γράφτηκε πριν δύο σχεδόν δεκαετίες (27.02.2005), επίκαιρο όμως- γιατί πιστεύω ακράδαντα ότι πολλοί αρχιμανδρίτες, με τη δίχως προηγούμενο αυτοπροβολή τους στο Διαδίκτυο είναι μόνιμη απειλή για την Εκκλησία. Α.Ι.Κ. 

 

Του ΣΤΑΥΡΟΥ ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗ

Η κρίση που συγκλονίζει την Εκκλησία της Ελλάδος και έχει επεκταθεί, για την ώρα, και στο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων δεν είναι ασφαλώς κρίση προσώπων, όπως προσπαθούν πολλοί επίσκοποι και πολιτικοί να την παρουσιάσουν προκειμένου να την υποβαθμίσουν – χωρίς αυτό βέβαια να σημαίνει ότι όσοι ενέχονται δεν πρέπει να υποστούν τις κυρώσεις που προβλέπουν οι κανόνες της Εκκλησίας και οι νόμοι του κράτους. Η κρίση είναι θεσμική, ηθική και πνευματική. Είναι τόσο βαθιά μάλιστα, που τίποτε από εδώ και πέρα δεν θα είναι για την Εκκλησία της Ελλάδος όπως πριν, κάθε επιστροφή στην προ της παρούσης κρίσεως κατάσταση είναι πλέον αδύνατη. Ποια θα είναι η νέα πραγματικότητα θα εξαρτηθεί από το πόσο η Εκκλησία θέλει και μπορεί να συζητήσει εις βάθος τα αίτια αυτής της δίχως προηγούμενο κρίσης και να πράξει ανάλογα.

Τα αίτια της κρίσης μπορούν να αναζητηθούν σε πολλές κατευθύνσεις. Θα κάνουμε λόγο και εμείς εδώ για ένα από αυτά, θεσμικού χαρακτήρα, μέσα από το οποίο, ωστόσο, μορφοποιείται και εκφράζεται όλη η ηθική και πνευματική παθολογία της ελληνικής ορθόδοξης Εκκλησίας. Θα μιλήσουμε για τον αρχιμανδριτισμό. Είναι τυχαίο ότι όλοι για τους οποίους γίνεται δυσφήμως λόγος τις μέρες αυτές είναι αρχιμανδρίτες ή πρώην αρχιμανδρίτες (δηλαδή επίσκοποι);

Κληρικοί καριέρας

Τι είναι οι αρχιμανδρίτες; Είναι άγαμοι ιερείς εν τω κόσμω, χωρίς όμως να είναι μοναχοί – είναι απλώς εγγεγραμμένοι για τυπικούς λόγους στο μοναχολόγιο μιας μονής. Το τρίτον τούτο γένος, πέραν των εγγάμων παπάδων και των μοναχών, είναι κληρικοί καριέρας. Φόρεσαν τα ράσα, σε νεαρότατη συνήθως ηλικία, ορεγόμενοι εκκλησιαστικών αξιωμάτων και κυρίως βέβαια επισκοπής. Γίνονται αρχιμανδρίτες για να γίνουν δεσποτάδες. Άγαμοι ιερείς στον κόσμο υπήρχαν πάντοτε στην Εκκλησία, μόνο σήμερα όμως και κυρίως στα όρια της Εκκλησίας της Ελλάδος έχουν συγκροτήσει χωριστό σώμα και έχουν αποκτήσει τόση δύναμη. Η ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία κυβερνιέται –διάβαζε: δυναστεύεται– από τους αρχιμανδρίτες, από αυτό το σώμα φιλόδοξων, αθεολόγητων, απαίδευτων, αυταρχικών και ψυχολογικά προβληματικών –ίνα μη τι χείρον είπωμεν– ανθρώπων. Όταν ένα χριστιανόπουλο, δεκαεφτά ή δεκαοχτώ χρόνων, θέλει να βάλει τα ράσα, όχι για να γίνει παπάς ή καλόγερος αλλά αρχιμανδρίτης, κάτι δεν πάει καλά εξαρχής με την ψυχική ισορροπία του. Οι αρχιμανδρίτες ξέρουν καλά ένα μόνο πράγμα, αυτό ακριβώς που ξέρει κάθε καριερίστας, την τέχνη των συμμαχιών: σε ποιον να προσκολληθούν, με ποιον και πότε να συμμαχήσουν, με ποιους να συνάψουν σχέσεις δοσοληψίας, οι οποίες, όπως έδειξε η παρούσα κρίση, μπορεί να φτάσουν και πολύ μακριά.

Νοσηρό φαινόμενο

Κανείς ωστόσο δεν μπορεί να εμποδίσει, στη σύγχρονη κοινωνία των ατομικών δικαιωμάτων, έναν άνθρωπο να γίνει άγαμος παπάς, όπως κάποιος άλλος γίνεται άγαμος δάσκαλος, δικαστής ή υδραυλικός. Ούτε εμείς είμαστε αντίθετοι σε κάτι τέτοιο. Το νοσηρό φαινόμενο του αρχιμανδριτισμού, στο οποίο επωάζονται όλα αυτά που ακούμε και βλέπουμε τούτες τις μέρες, είναι εκείνο που πρέπει να λάβει οριστικό τέλος, και όχι η άγαμη ιεροσύνη. Υπάρχουν κανονικά μέσα για να γίνει αυτό. Θα αναφέρουμε τρία.

Το ηλικιακό όριο που θεσπίζουν οι εκκλησιαστικοί κανόνες για τη χειροτονία σε διάκονο (το εικοστό πέμπτο) και σε πρεσβύτερο (το τριακοστό) να αυξηθεί, προκειμένου περί αγάμων κληρικών, κατά πέντε έτη (τριάντα και τριάντα πέντε αντιστοίχως), ώστε η απόφαση για άγαμη ιεροσύνη να είναι, όσο γίνεται περισσότερο, ώριμη, στερεή και δοκιμασμένη.

Οι άγαμοι κληρικοί στον κόσμο να μην παίρνουν το οφίκιο του αρχιμανδρίτη. Το οφίκιο αυτό να περιορίζεται αποκλειστικά και μόνο στα μοναστήρια, στους ηγουμένους των μονών, στους επικεφαλής της μάνδρας. Θα διορίζονται δηλαδή άγαμοι ιερείς στους ενοριακούς ναούς και δεν θα γίνονται με την πρώτη, όπως εν τοις πράγμασι συμβαίνει σήμερα, προϊστάμενοι των ναών ούτε βεβαίως θα προΐστανται στις ακολουθίες. Θα γίνονται και αυτοί προϊστάμενοι με τα ίδια ακριβώς κριτήρια που γίνονται και οι έγγαμοι. Δεν είναι νοητό νεανίσκοι είκοσι τόσων χρόνων να δυναστεύουν, ελέω επανωκαλυμμαύχου, παπάδες με τριάντα και σαράντα χρόνια ιεροσύνης. Επίσης να μην καταλαμβάνουν κατ’ αποκλειστικότητα ούτε καν κατά προτεραιότητα τα λογής εκκλησιαστικά αξιώματα και υψηλές διοικητικές θέσεις (αρχιερατικοί επίτροποι, πρωτοσύγκελλοι, ιεροκήρυκες μητροπόλεων κ.λπ.). Δεν θα αποκλείονται από αυτά, αλλά θα δικαιούνται να τα λάβουν εξίσου όπως και οι έγγαμοι. Θα πρόσθετα μάλιστα ότι είναι αποτελεσματικότερο τις κρίσιμες διοικητικές θέσεις που απαιτούν μακρά πείρα και γνώση (όπως αίφνης η θέση του αρχιγραμματέα της Ιεράς Συνόδου) να τις αναλαμβάνουν έγγαμοι ιερείς για να εξασφαλίζεται μια απρόσκοπτη διοικητική συνέχεια. Οι σημερινοί αρχιμανδρίτες τις θεωρούν τις θέσεις αυτές, όπως και πράγματι είναι, προθάλαμο του επισκοπικού θρόνου.

Να εκλέγονται επίσκοποι και από τις τάξεις των εγγάμων ιερέων. Η αγαμία των επισκόπων δεν ίσχυε ανέκαθεν στην Ανατολική Εκκλησία (μέχρι και τον 5ο αι. οι περιπτώσεις εγγάμων επισκόπων δεν είναι σπάνιες), νομοθετείται από τον Ιουστινιανό τον 6ο αι., επικυρώνεται με τον ιβ΄ κανόνα οικονομίας της Πενθέκτης (691-692), και είναι καιρός πλέον να αρθεί. Σήμερα δεν υπάρχει κανένα επιχείρημα υπέρ της. Κανένα απολύτως. Τουναντίον μάλιστα η τραγική έλλειψη ικανών και άξιων εκκλησιαστικών ανδρών επιβάλλει, κατά στοιχειώδη λογική, να διευρυνθεί το πεδίο επιλογής των επισκόπων, να συμπεριλάβει κατ’ ανάγκην και τους εγγάμους.

Όσο απομένουν Χριστιανοί...

Οι αποφάσεις της συνόδου της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος (18 - 19 Φεβρουαρίου) επιβεβαίωσαν, για άλλη μια φορά, ότι οι επίσκοποι είναι βαθιά νυχτωμένοι, ότι εθελοτυφλούν και υποκρίνονται. Ούτε είχα ούτε έχω καμιά ελπίδα ότι θα θελήσουν οι άνθρωποι αυτοί να απαλλάξουν την Εκκλησία από τον νοσηρό εναγκαλισμό του αρχιμανδριτισμού, είναι όλοι τους άλλωστε σαρξ εκ της σαρκός του αρχιμανδριτικού γένους.

Θέλω ωστόσο να αισιοδοξώ ότι οι ελάχιστοι μυαλωμένοι επίσκοποι που υπάρχουν θα θελήσουν να λάβουν στις επαρχίες τους κάποια ουσιώδη μέτρα για την αντιμετώπιση της πρωτοφανούς κρίσης και ότι μέσα στο πλαίσιο των μέτρων αυτών θα επαναθεωρήσουν και το ρόλο των άγαμων κληρικών στην Εκκλησία. Ό,τι κάνουν πάντως ας το κάνουν όσο απομένουν ακόμη Χριστιανοί στον τόπο μας.

ΠΗΓΗ: Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ [και στο: Χριστιανοί στον δημόσιο χώρο. Πίστη ή πολιτική ταυτότητα; εκδ. Εστία, Αθήνα 2010, με τίτλο: «Ο αρχιμανδριτισμός, θανάσιμη ασθένεια της Εκκλησίας].

Πίστη: Το πλάτεμα της υπάρξεώς μας

Του ΓΡΗΓΟΡΗ ΔΟΥΜΟΥΖΗ – Θεολόγου, MSc Θεολογίας, Κοινωνιολόγου

Ο Χριστός στο Ευαγγέλιο της Κυριακής (Ιω. Γ΄ 13-17) αναφέρει: «Όποιος πιστεύει σε μένα δε θα χαθεί, αλλά θα έχει ζωή αιώνια». Ουσιαστικά, λέει ότι η πίστη στο πρόσωπό Του είναι η σωτηρία μας. Ένα ερώτημα που κατέχει καίρια θέση στην πνευματική ζωή του πιστού, είναι το εξής: «Τι σημαίνει πίστη στο πρόσωπο του Χριστού;».

Η πίστη στο Θεό δεν είναι μια προσπάθεια να παραδεχτούμε την ύπαρξή Του. Η πίστη στο Θεό δεν είναι μια προσπάθεια να παραδεχτούμε την ανωτερότητά Του. Η πίστη είναι κάτι διαφορετικό απ’ αυτό που νομίζουμε και πιστεύουμε. Χωρίς αμφιβολία, η αρχή και η βάση της πνευματικής ζωής είναι η επίγνωση και η αληθινή πίστη στο Θεό. Όμως, σήμερα ο Κύριος κάτι άλλο θέλει να πει.

Γνωρίζουμε πως και ο διάβολος πιστεύει στο Θεό. Ποιο είναι, όμως, το πρόβλημα; Δεν ταπεινώνεται και δεν σχετίζεται μαζί Του. Απ’ αυτό καταλαβαίνουμε πως όταν μιλάει ο Χριστός για την «πίστη», εννοεί την «εμπιστοσύνη στο πρόσωπό Του». Δηλαδή, να δεχθώ ότι Αυτός είναι η ζωή μου και η χαρά μου. Αυτός μου προσφέρει μια πληρότητα στην ύπαρξή μου. Η πίστη – εμπιστοσύνη είναι κάτι πολύ βαθύ. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι δεν απελπίζομαι, διότι μετάνοια που έχει μέσα απελπισία είναι μια «άρρωστη κατάσταση».

Εμπιστεύομαι σημαίνει δεν απελπίζομαι στα αδιέξοδα της ζωής. Ο ταπεινός άνθρωπος είναι αυτός που λέει «να ‘ναι ευλογημένο» και δεν απελπίζεται. Υπάρχει και κάτι άλλο βαθύτερο: Είναι σημαντικό μέσα σ’ αυτή την αναζήτηση του λόγου της ύπαρξής μου, στην προσπάθεια που κάνω να βρω για ποιο λόγο ζω, σ’ αυτό το «κυνήγι» του Θεού, εκεί να μην απελπίζομαι. Εκεί που αστοχώ, εκεί που κάνω λάθη, εκεί που ζω μια κόλαση, δεν απελπίζομαι, αλλά εμπιστεύομαι το πρόσωπο του Θεού.

Αυτή είναι η πίστη, αυτή είναι η εμπειρία του Χριστού: Να είμαι στον Άδη και να μην απελπίζομαι. Αυτός είναι ο ταπεινός άνθρωπος και αυτός που πιστεύει βαθιά. Να έχει χίλια δυο προβλήματα, αλλά αυτός να πεισμώνει και να πιστεύει – εμπιστεύεται τον Χριστό. Λέει ο Άγιος Χρυσόστομος κάτι τολμηρό και περίεργο: «Και ο ίδιος ο Θεός να κατέβει και να σου πει ότι χάθηκες, εσύ να μην τον πιστέψεις, γιατί πολλές φορές αλλάζει γνώμη και ο Θεός». Μια τέτοια ψυχή δεν το βάζει κάτω και διαρκώς ζητά τον Χριστό, όχι γιατί ψάχνει ένα μάγο να του λύσει τα προβλήματα, αλλά γιατί παραδέχεται ότι χωρίς Χριστό δεν αξίζει η ζωή.

Επομένως, «τι είναι πίστη»; Πίστη σημαίνει να δεχθώ μέσα μου πως «θησαυρός» της ζωής μου είναι ο Χριστός και τίποτα άλλο. Εμείς, συνήθως, έχουμε άλλους «θησαυρούς» και θεούς στους οποίους επενδύουμε. Το Θεό τον θέλουμε να μας ικανοποιεί απλώς τις επιθυμίες και τις προσδοκίες μας. Έτσι, όμως, είμαστε αποτυχημένοι πνευματικά. Δεν έχουμε πραγματική ζωή και χαρά. Μπορεί να ερχόμαστε στην Εκκλησία, να κοινωνούμε και να εξομολογούμαστε, αλλά, αν ρωτήσουμε την καρδιά μας «ποιο είναι το κέντρο της ζωής μας» και είμαστε ειλικρινείς, δύσκολα θα πούμε πως είναι ο Χριστός.

Λέει ο Απόστολος Παύλος: «Τι είμαστε χωρίς την αγάπη του Χριστού;». Εμείς στο βάθος για πολύ μικρά πράγματα τρελαινόμαστε και ο Χριστός είναι απλώς μια ιδέα. Όμως, ο Χριστός είπε: «Λάβετε, φάγετε». Δεν είπε «λάβετε, σκεφτείτε». Δηλαδή, είναι ζωή ο Χριστός, είναι «γεύση», είναι αίσθηση και εμπειρία ζωής. Χριστιανισμός δεν σημαίνει τα ξέρω όλα. Σημαίνει ότι, ίσως, δεν ξέρω τίποτα, αλλά, ωστόσο, μπορώ και εμπιστεύομαι. Όταν ζητάμε κάτι απ’ το Θεό πρέπει να έχουμε την πίστη ότι ήδη μας έχει δοθεί. Πίστη σημαίνει να προσεύχεσαι για να βρέξει και ήδη εσύ να αισθάνεσαι τα πόδια σου λασπωμένα.

Δεν μπορεί να γίνει αυτό, όμως, αν δεν λειτουργούμε «σταυρικά». Τι σημαίνει «σταυρικά»; Καθημερινά «ν’ αδειάζουμε» απ’ τους ψευδό-θεούς και να γεμίζουμε απ’ τον Χριστό. Συνέχεια μας δίνονται οι δυνατότητες. Όταν έρχεται ένας κλονισμός στη ζωή μας και μια δυσκολία, εκεί δοκιμάζεται η ύπαρξή μας να δούμε πού στρέφεται η καρδιά μας και γιατί στενοχωριόμαστε. Οι μάρτυρες της Εκκλησίας μας ήταν στα μαρτύρια και δεν τους ένοιαζε τίποτα. Εμείς, σαφώς, δεν έχουμε φτάσει σ’ αυτό το μέτρο, αλλά απλά είναι τα πράγματα. Να μην χαλιόμαστε με ασήμαντα πράγματα. Αυτό δεν είναι προτροπή ηθικού περιεχομένου, αλλά είναι μια προτροπή που αποδεικνύει την πνευματική μας κατάσταση.

Αν χαλιόμαστε εύκολα για ασήμαντα πράγματα, δεν υπάρχει Χριστός μέσα μας. Λέει κάποιος: «Εγώ αγαπώ τον Χριστό, αλλά είμαι ευαίσθητος». Αυτά είναι αστεία πράγματα. Δεν είναι ευαισθησία, αλλά ένας πληγωμένος εγωισμός. Πόσοι άνθρωποι έχουμε πληγωμένους εγωισμούς και νομίζουμε πως είμαστε ευαίσθητοι; Ερχόμαστε στην Εκκλησία δήθεν για να ζητήσουμε τη βοήθεια του Θεού. Θέλουμε ένα Θεό να ικανοποιεί τις συναισθηματικές μας πληγές και να είμαστε το κέντρο του κόσμου. Ο Χριστός για μας, στην ουσία, είναι το «εγώ» μας.

Γι’ αυτό, μας προτείνεται ο σταυρός σε λίγες μέρες. Μας καλεί να σταυρώσουμε τον εγωισμό μας και το θέλημά μας, ώστε να κυριαρχήσει μέσα μας ο Χριστός. Να πιστέψουμε αληθινά και, τότε, είμαστε ελεύθεροι και επιβεβαιώνεται ο λόγος του Κυρίου μας: «Όποιος πιστεύει σε μένα δε θα χαθεί, αλλά θα έχει ζωή αιώνια». Η πίστη στο Θεό είναι το πλάτεμα της υπάρξεώς μας. Ζωή είναι ο Χριστός και κάθε άνθρωπος είναι ο Χριστός σε ετέρα μορφή.

Το ήθος του Θεού

Του Γρηγόρη Δουμούζη· Θεολόγου - MSc Θεολογίας ΑΠΘ - Κοινωνιολόγου

Ο απόστολος Παύλος στο αποστολικό ανάγνωσμα (Προς Τιμόθεον Α' 2: 1 – 7), της Κυριακής Ι΄ - Αρχὴ της Ινδίκτου, μάς συμβουλεύει να κάνουμε δεήσεις και προσευχές. Μιλάει για την έννοια και τη δύναμη της προσευχής. Αναφέρει: «Να προσευχόμαστε για τους άρχοντες και τους βασιλείς, ώστε να φωτίζονται απ’ το Θεό και να κάνουν πράγματα ωφέλιμα για το λαό. Έτσι, οι άνθρωποι θα ζουν ειρηνικό βίο». Αυτός ο ειρηνικός τρόπος ζωής μάς βοηθάει στην πνευματική ανάπτυξη.

Σαφώς, μπορεί να έρθουν δύσκολες στιγμές, αλλά και αυτές μπορούμε να τις δούμε με πνευματικό τρόπο, για να έχουμε ωφέλεια. Εμείς, επειδή έτσι είμαστε απ’ τη φύση μας οι άνθρωποι, δεν επιθυμούμε τη δυσκολία στη ζωή μας. Όμως, ο πυρήνας της πνευματικής μας ζωής είναι ο «σταυρός», μέσα απ’ τον οποίο ο άνθρωπος εξελίσσεται.

Λέει παρακάτω ο απόστολος Παύλος: «Ο Θεός θέλει όλοι οι άνθρωποι να σωθούν. Γι’ αυτό έγινε ο Θεός άνθρωπος και πρόσφερε τη ζωή του για όλους μας». Ουσιαστικά, σ’ αυτό το σημείο ο απόστολος Παύλος μάς παραδίδει ένα ήθος ζωής. Γράφει το εξής: «Μπορεί να είναι κακοί άνθρωποι οι άρχοντες. Ο καθένας μας μπορεί να μην είναι σωστός. Όμως, αυτό δε νομιμοποιεί την σκληροκαρδία μας». Τι αποκαλύπτει αυτό σ’ εμάς; Ότι έχουμε έναν τέτοιο Θεό, με τέτοια αγάπη και τέτοιο ήθος. Ποιο ήθος; Θέλει να σωθούν όλοι οι άνθρωποι αδιακρίτως.

Αυτό το ήθος θέλει να μας μεταδώσει. Εμείς μπορεί με κάποιον άνθρωπο να έχουμε μια διαπροσωπική δυσκολία και μια έχθρα. Έρχεται ο εγωισμός μας και μας λέει: «Μα έχω δίκιο. Αυτός ο άνθρωπος δεν είναι σωστός. Πρέπει να τιμωρηθεί». Ο καθένας κατανοεί και μετράει τη δικαιοσύνη με τα δικά του κριτήρια. Διακρίνουμε τους ανθρώπους σε καλούς και κακούς. Ο απόστολος Παύλος, όμως, λέει κάτι άλλο: «Δε θα σας πω πολλά πράγματα. Σκεφτείτε μόνο ένα: ο Θεός θέλει όλοι οι άνθρωποι να σωθούν». Οι εγκληματίες, οι άπιστοι, οι αιρετικοί και όλοι. Αν ο ίδιος ο Θεός δεν κάνει διακρίσεις και τους θέλει όλους κοντά Του, τίθεται ένα απλό ερώτημα: «Εμείς ποια λογική χρειάζεται να έχουμε; Ποιο μέτρο κρίσεως; Ποια δικαιοσύνη να επιλέξουμε;».

Μη ξεχνάμε πως όλα αυτά τα λέει ένας άνθρωπος, ο απόστολος Παύλος, που προσωπικά έπαθε και έμαθε. Τι έπαθε και έμαθε; Ήταν ένας διώκτης και βλάσφημος. Την ώρα της αμαρτίας του τον πιάνει ο Θεός και τον κάνει δικό Του. Τι άλλο έκανε ο Θεός; Έγινε άνθρωπος. Δεν μένει «κλεισμένος» στον εαυτό Του, αλλά πάνω απ’ όλα βάζει προτεραιότητα τα παιδιά Του, βάζει όλους εμάς. Αν είχαμε ένα τέτοιο ήθος και το είχαμε κάνει στάση ζωής, άραγε, ποιο πολιτισμό θα είχαμε σήμερα; Μπορεί να «κατοικήσει» στην καρδιά μας έχθρα, ένταση και σύγκρουση;

Μόνο ο άνθρωπος που πραγματικά έχει «δίψα» και πόθο για το Θεό, μπορεί να συνειδητοποιήσει ποιος είναι πραγματικά ο Θεός: Είναι Αυτός που έχει μια τέτοια αγάπη, που θέλει όλοι να σωθούν. Ας θέσουμε απλά ερωτήματα: «Είμαστε «ζυμωμένοι» μ’ αυτό το ήθος; Έχουμε μέσα μας αρχή ζωής αυτό τον «πλούτο» αγάπης, «ανοίγματος» και αποδοχής του άλλου ανθρώπου, όποιος κι αν είναι; Ποιου άλλου; Του γνωστού; Του άγνωστου; Του πιστού; Του άπιστου;». Τι λέει ο Θεός; Δεν λέει να σωθεί μια μερίδα ορθόδοξων χριστιανών, δεν λέει κάποιοι καλοί άνθρωποι που πάνε εκκλησία. Δεν κάνει διακρίσεις ο Θεός. Τι λέει; «Όλοι να σωθούν και να έρθουν σε επίγνωση αλήθειας».

Αυτό είναι και το δικό μας «χρέος». Δεν είναι μέριμνά μας να δικαιώσουμε το Θεό. Δεν θέλει δικαίωση ο Θεός. Μια είναι η δικαίωση του Θεού: Όλοι να σωθούμε. Το πιστεύουμε αυτό; Αν το πιστεύουμε, να ρωτήσουμε την καρδιά μας πώς λειτουργεί στην καθημερινότητά μας. Κινούμαστε μ’ αυτό το ήθος; Σήμερα, δυστυχώς, δεν έχουμε πνευματική εγρήγορση να ελέγχουμε και να προστατεύουμε την καρδιά μας. Κάνουμε, άραγε, έλεγχο στην καρδιά μας; Δεν κάνουμε. Τι σημαίνει «έλεγχος της καρδιάς μου»; Όχι να κάθομαι και να σχολιάζω τι σκέφτηκα, αν είμαι καλός ή κακός. Ποια είναι η «εγρήγορση»; Η προσευχή. Η προσευχή είναι ο αγώνας που κάνω να βρω το «βάπτισμά» μου. Τι σημαίνει αυτό; Να βρω το νόημα της ζωής.

Η προσευχή είναι ο μόνος τρόπος για να έρθει σ’ επαφή ο άνθρωπος με την πραγματικότητά του και την καρδιά του. Μπορεί και καταλαβαίνει τι είναι «ψεύτικο» και τι «αληθινό». Αν μέσα στην καρδιά του έχει ζωή ή θάνατο. Ουσιαστικά, η προσευχή είναι ένα «καθρέπτισμα» της υπάρξεώς μας, ώστε να ξέρουμε τι μας γίνεται. Όσο απομακρύνεται ο άνθρωπος απ’ την προσευχή, τόσο ψεύδεται και ζει μέσα στην απάτη, ακόμη και αν κάνει κάποιο σπουδαίο έργο και είναι καλός και ηθικός. Ο άνθρωπος εκπίπτει στην κατάσταση της λήθης και ξεχνά μέσα του τι γίνεται και ποιος είναι.

Σήμερα οι περισσότεροι, εντός και εκτός Εκκλησίας, ζούμε αυτό το ψέμα. Ο καθένας μας κυκλοφορεί με μια «μάσκα», μιας και πιστέψαμε πως αυτός είναι ο εαυτός μας. Παρουσιάζουμε μια εικόνα του «καλού ανθρώπου», του «φιλάνθρωπου» και του «δίκαιου». Αυτά όλα είναι εντελώς ανούσια. Το κυρίαρχο είναι μέσα μας να δούμε τι συμβαίνει και ποια είναι η αλήθεια μας. Αυτό θέλει και απαιτεί η καρδιά μας: Tην αλήθεια, το φως και την ανάσταση. Θέλει τη «γεύση» του Θεού. Ένας τρόπος «γεύσης» του Θεού είναι η «τιμή του αδελφού μας» και η αποδοχή του καθενός ανεξαιρέτως. Πόθος της ζωής μας να είναι η ανάπαυση του πλησίον μας.

Επομένως, πολύ απλά: Eάν θέλουμε να δούμε σε ποια πνευματική κατάσταση βρισκόμαστε, ένα ερώτημα να θέτουμε στον εαυτό μας και τίποτα άλλο: «Υπάρχει κάποιος στην καρδιά μας που δεν συμπαθούμε; Υπάρχει κάποιος στην καρδιά μας για τον οποίο νιώθουμε αδιαφορία; Υπάρχει κάποιος άνθρωπος, πιστός ή μη, που δεν επιθυμούμε τη σωτηρία του;». Αυτό είναι το κριτήριο για να δούμε αν η καρδιά μου είναι «ζωντανή» και ανήκει στον Χριστό ή είμαι «κλεισμένος» στον εαυτό μου.

Όλα αυτά μεταφέρει ο απόστολος Παύλος, έχοντας σαν βάση την προσευχή. Η βάση της προσευχής είναι η μετάνοια και η συντριβή. Δηλαδή, η προσωπική αναζήτηση του Θεού. Αναζητώ το Θεό, συντρίβομαι, μαθαίνω να προσεύχομαι και αποκτώ καρδιά. Αποκτώ το ήθος του Θεού. Ποιο; Να ποθώ τη σωτηρία όλων των ανθρώπων.

«Ξεβράκωτοι» στους ιερούς ναούς!

Του ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑ

Το ρεπορτάζ (ORTHODOXIA INFO) λέει πως ο Σεβασμιότατος Δωδώνης Χρυσόστομος άστραψε και βρόντηξε από την ασέβεια πιστών οι οποίοι δεν σεβάστηκαν την ιερότητα του χώρου, κατά τους φετινούς εορτασμούς που πραγματοποιήθηκαν στη Ζάκυνθο, με αφορμή τη μετακομιδή του Σκηνώματος του Αγίου Διονυσίου από τα Στροφάδια, και εισήλθαν στον ναό «ξεβράκωτοι». «Δεν μπορώ να δεχτώ ξεβρακωμένες στο ναό για να προσκυνήσουν τον άγιο», βροντοφώναξε! Βέβαια, δεν είναι ο μόνος ιεράρχης που λοιδορεί πιστούς. Ουκ ολίγοι κληρικοί, σε αντίστοιχες περιπτώσεις, μη ευπρεπώς ενδεδυμένων προσκυνητών παραληρούν, προσβάλλοντας και στιγματίζοντας μικρά παιδιά, γυναίκες και άνδρες. Σε αρκετούς ιερούς ναούς και σε πολλά ιερά προσκυνήματα, πινακίδια συστήνουν στους πιστούς να μην εισέρχονται με σορτς, ούτε με άσεμνη ενδυμασία· σε υστερόγραφα, μάλιστα, ενημερώνουν πως, πριν μπουν στον ιερό ναό υπάρχουν και ρούχα για να καλύψουν τη «γύμνια» τους.

Στο Σεβασμιότατο συστήνω να διαβάσει τρία ποιήματα του Κύπριου ποιητή Κυριάκου Χαραλαμπίδη. Παραθέτω τους συνδέσμους. Το ένα μάλιστα είναι σχολιασμένο από τον Χρυσόστομο Σταμούλη, καθηγητή στη Θεολογική Σχολή ΑΠΘ.

• antidosis «Ένα κορίστι με μαγιό / μπήκε στην εκκλησία. Ένα ανέκδοτο ποίημα - αναστεναγμός υπαινικτικός - του Κυριάκου Χαραλαμπίδη». Πάροδος 37 (2010) 4426-4429 [και εδώ: NULA DIES SINE LINEA].
• Κυριάκος Χαραλαμπίδης: Ένα ποίημα 
• Το τρίτο, με τίτλο: «Οίκος και ανοχή» είναι δημοσιευμένο στο περιοδικό Παλίμψηστον, τχ. 27 (Φθινόπωρο 2011) 24-25.

Το παραθέτω:

Οίκος και Ανοχή

Α΄

-Ο λαίμαργος και πότης Ιησούς

τον είδαν στον αυλόγυρο σαν έμπαινε

κακόφημου οίκου.

-Κράταγε, σου λέω,

μιαν ακριβή λοσιόν και μάλαξε τα πόδια,

έτριψε τα μαλλιά και το λαιμό,

γοφούς και γόνατα και στήθος, όθε

αρμύριζε το δάκρυ, πόρνης.

-Να φανταστείς, καλέ μου, ο Γαλιλαίος

τη φίλησε ο τρελός τρελά στο στόμα,

της σκέπασε τα μάτια και απ’ τα χέρια του

πέσαν του κόσμου τα θαυμαστικά.

-Αμή κι αθέατος ο Θεός Πατήρ

ρωτούσε τί στο διάολο κάνει τούτος

π’ αδειάζει παντελώς τον εαυτό του

από του σώματος την εντροπή.

-Εκείνος ούτε λέξη. Την απόκρυφη

λοφοσειρά ζητοκραυγών του οργώνει

μες σε χωράφι που έβγαινε ουρανός

και τα πολύτιμα ραντίζει μύρα στο κορμί

της πόρνης, γιατί ξέρει πως δε θα ’ναι

αυτή μαζί του ακόμα για πολύ.

Β΄

-Κάτι παράδοξο συμβαίνει εδώ:

Τριάντα χρόνους και οκτώ, σαν παραλυτική,

τον πρόσμενε η πόρνη. Κι η αμοιβή του

όσο ένας καμπινές, κοινώς αφοδευτήριο.

-Αλλά κι αυτός απέπτυσε κάθε του χαλινάρι⸱

ευθύνεται, θαρρώ, και το γυναικοσόι του:

Ταμάρ, η εταίρα του ναού.

Ραχάβ, «μαντάμ» του οίκου ανοχής.

Ρούθ, η πολύζηλη του χηρεμού λαγνεία.

Βηθσαβεέ, η μοιχαλίς⸱ ή μήπως

θα πρέπει να προσθέσουμε και τη Μαρία;

-Μάνα του νόθου γιού της και καρπού

της σύλληψης μ’ αγροίκο στρατιώτη.

-Ο μπασταρδέλος της λοιπόν, πρώτος εμβάς

μετά την ταραχήν του ύδατος, διέρρηξε

αποσπερίς της χαραυγής το θάνατο

και ρήμαξε τους ουρανούς.

Βγάνει και το φουστάνι το λινό

της πόρνης και της φόρεσε χρυσόχαρτο

ή μάλλον ασημόχαρτο στεφάνι

από ατόφια λεν κι ανόθευτη του Διόνυσου

θεσπέσια κληματίδα.

-Κάτω μιαν άνοιξη ένα ποταμάκι

εύφραινε τη Γεθσημανή της Βηθεσδά

με φίδια όλο κεντήματα και πούλιες.

Η πρώτη ανάγνωσή τους, πράγματι, προκαλεί σοκ. Αλλά ο αναγνώστης που έχει καλή γνώση της προσωπικότητας και του έργου του ποιητή Κυριάκου Χαραλαμπίδη, δεν θα δυσκολευθεί να διαπιστώσει ότι και στα τρία ποιήματα είναι αποτυπωμένη η εκκλησιαστική εμπειρία και η «ασκητική ευαισθησία της καθ’ ημάς Ανατολής». Ο ποιητής, ως άλλος «δια Χριστόν σαλός», δυναμιτίζει βεβαιότητες πολλών ηθικολάγνων, εντός του εκκλησιαστικού σώματος. Δια του λόγου το αληθές παραπέμπω στην ωραία μελέτη της Δήμητρας Δημητρίου: «"Η προτελευταία αλήθεια": Ο μύθος του Χριστού στον Κυριάκο Χαραλαμπίδη», στο: Γλώσσης Ίμερος. Η ποίηση του Κυριάκου Χαραλαμπίδη, επιστημονική επιμέλεια Αντώνης Κ. Πετρίδης - Δήμητρα Δημητρίου. Αθήνα: Ηρόδοτος 2022, σσ. 341-387 [και εδώ: academia].

Να θυμίσω στον Σεβασμιότατο Χρυσόστομο ότι η ένδυση δεν σχετίζεται μόνο με τη σεξουαλικότητα, γιατί το «ξεβράκωτοι» που ξεστόμισε, είναι προφανές ότι σ’ αυτή αναφέρεται. Βέβαια, η ιεραρχούσα Εκκλησία –κι όχι μόνον αυτή- ποτέ δεν τα πήγε καλά με τη σεξουαλικότητα. Είναι αλλεργική με αυτή. Τη φοβάται. Θα ‘λεγα πως φοβάται και το γυναικείο φύλο. Για πολλούς ιεράρχες της Εκκλησίας η ιερότητα του σώματος είναι μόνον η παρθενία. Η σεξουαλικότητα ταυτίζεται με την κόλαση. Χιλιοδιπιστωμένα όλα αυτά που γράφω...

Ο Νίκος και ο Αλέξανδρος

Γράφει ο ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

Εχθές ήμουν προσκεκλημένος στη βάφτιση δύο νέων, αλβανικής καταγωγής: βαφτίστηκαν Ορθόδοξοι Χριστιανοί. Νικόλαος και Αλέξανδρος τα καινούργια ονόματά τους. Ο ένας μάλιστα ήταν μαθητής μου. Εδώ και δύο χρόνια σπουδάζει στο Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανολόγων & Μηχανικών Υπολογιστών Θεσσαλονίκης. Ο άλλος, από τη νέα σχολική χρονιά θα φοιτήσει στη Γ΄ Γυμνασίου. Η οικογένειά τους, από  εκείνες που λες ότι αγαπούν και τιμούν τη νέα πατρίδα τους (από την Αλβανία, μετανάστες εδώ και τρεις δεκαετίες στη Μυτιλήνη). Ήταν μια βάφτιση συγκινητική. Τις χαίρεσαι, γιατί δεν είχε φανφάρες και επίδειξη αλλά ταπεινότητα, σεβασμό και καλή γνώση από τους βαπτιζόμενους της μυστηριακής εισόδου, ως νέα μέλη, προς την Εκκλησία. Σ’ αυτό, βέβαια, συμβάλλαν και οι ιερείς που τέλεσαν τη βάφτιση.

Ακολούθησε το παραδοσιακό γλέντι, σε παραθαλάσσιο ταβερνάκι. Από την οικογένεια των νεοφώτιστων, προσκεκλημένοι συγγενείς τους Αλβανοί: αξιοπρεπέστατη η παρουσία τους. Από την πλευρά των δύο νονών, προσκεκλημένοι στενοί συγγενείς και φίλοι. Όμως, προσκεκλημένοι ήταν και φίλοι των παιδιών που βαφτίστηκαν, συμμαθητές και συμφοιτητές του Νίκου, ελληνόπουλα και αλβανόπουλα. Κάποιοι ήταν και από την τάξη του Νίκου, όταν ήταν μαθητής Λυκείου. Κι αυτοί μαθητές μου. Γλέντησαν και χόρεψαν με την ψυχή τους. Καθίσαμε στο ίδιο τραπέζι. Τα πρόσωπά του λαμπερά, φωτεινά, με όνειρα για το μέλλον. Τα βλέμματά τους, η συζήτηση και η διασκέδασή τους, ήταν το καλύτερο μάθημα που μπορεί να πάρει ένας δάσκαλος από πρώην μαθητές του. Είναι αυτό που λέει ο Olivier Clement, στο βιβλίο του Το πνεύμα του Σολζενίτσιν: «Τίποτα δεν είναι αλήθεια πιο εύκολο παρά να βάλει κανείς τους νέους στη σειρά και να τους δει μόνο σαν παιχνίδια του είδους, όμοια σπρωγμένους από την ίδια απρόσωπη δύναμη».

Η Μυτιλήνη από ψηλά, από τον αύλειο χώρο του ιερού ναού Αγίου Γεωργίου, όπου τελέστηκε η βάφτιση του Νίκου και του Αλέξανδρου.

Μητροπολίτου Θεσσαλονίκης κ. Φιλοθέου ἐπιστολὴ πρὸς τὴν Διευθύντρια τοῦ Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης γιὰ ἀνάρτηση διαφημιστικῆς ἀφίσας

Πρὸς τὴν

Ἀξιότιμη κ. Ἐλὶζ Ζαλαντὸ

Γενική Διευθύντρια

τοῦ Φεστιβὰλ Ντοκιμαντὲρ Θεσσαλονίκης

Ἐνταῦθα

Ἀξιότιμη Κυρία Γενικὴ Διευθύντρια,

Σᾶς ἀποστέλλω τὴν παροῦσα ἐπιστολὴ μου, ζητῶντας ἐν πρώτοις τὴν κατανόησή σας γιὰ τὴν ταλαιπωρία στὴν ὁποία πιθανὸν σᾶς ὑποβάλλω. Θεώρησα ὅμως χρέος μου νὰ σᾶς ἐμπιστευθῶ τὶς ἀκόλουθες σκέψεις μου καὶ νὰ ζητήσω τὴν συνδρομὴ σας σὲ ἕνα ζήτημα, τὸ ὁποῖο, σᾶς ὁμολογῶ, μὲ ἔχει προβληματίσει ἀρκετά.

Κατ’ ἀρχάς, ὀφείλω νὰ σᾶς ἐκφράσω τὶς θερμότερες εὐχὲς μου γιὰ τὴν ἐπιτυχία τοῦ φετινοῦ 26ου Φεστιβὰλ Ντοκιμαντὲρ Θεσσαλονίκης. Τέτοιες καλλιτεχνικὲς δραστηριότητες καὶ πρωτοβουλίες ἐνίσχυσης τῆς κινηματογραφικῆς κοινότητας, οἱ ὁποῖες ἀποτελοῦν εὐκαιρία ἔκφρασης καὶ συνάντησης δημιουργῶν καὶ καλλιτεχνῶν, ἰδίως νέων, μᾶς γεμίζουν μὲ χαρὰ καὶ ἐλπίδα. Ὅπως, ὅμως, καὶ σεῖς γνωρίζετε, «ὁ ἐχθρὸς τοῦ καλοῦ εἶναι τὸ καλύτερο». Ἐπιθυμῶντας, λοιπόν, μὲ φιλόκαλη καὶ εἰλικρινῆ διάθεση νὰ συνεισφέρω στὴν προσπάθειά σας, ἐπιτρέψατέ μου νὰ σᾶς ἐπισημάνω ἕνα ζήτημα, τὸ ὁποῖο δὲν ἀφορᾶ σὲ αὐτὸ καθ’ αυτὸ τὸ Φεστιβὰλ, ἀλλὰ θὰ μποροῦσε νὰ δημιουργήσει λανθασμένες ἐντυπώσεις γι’ αὐτὸ τὸ ἴδιο.

Στὸ Πρόγραμμα τοῦ Φεστιβὰλ περιλαμβάνεται καὶ ἡ προβολὴ τοῦ ντοκιμαντὲρ μὲ τίτλο «ΑΔΕΣΠΟΤΑ ΚΟΡΜΙΑ» τῆς κ. Ἐλίνας Ψύκου. Τὸ ζήτημα ποὺ δημιουργεῖται μὲ αὐτὸ δὲν ἔγκειται στὸ περιεχόμενό του, ἀλλὰ στὴν διαφημιστικὴ ἀφίσα προβολῆς τοῦ ντοκιμαντέρ! Πέραν τοῦ ὅτι ἡ πρώτη μοιάζει ἀναντίστοιχη μὲ τὸ περιεχόμενο τοῦ δευτέρου － τὴν ἐξερεύνηση τῆς σωματικῆς αὐτονομίας στὴν Εὐρώπη τῶν πολλῶν ἐλευθεριῶν－ ὅπως περίπου ἀναφέρεται στὸ Πρόγραμμα, ἀκόμη καὶ ἄν προσπαθήσει κάποιος νὰ κάνει μιὰ ἐλευθεριάζουσα ἢ νοσηρὴ σύνδεση, εἶναι βαθύτατα προκλητικὴ γιὰ τό θρησκευτικὸ συναίσθημα τῶν χριστιανῶν τῆς πόλης μας, ἀνεξαρτήτως δόγματος καὶ ὁμολογίας: ἕνας σταυρὸς μὲ μία ἡμίγυμνη γυναίκα, πιθανῶς τὴν Παναγία, τὴν ὁποία περιβάλλουν τὰ ἀστέρια τῆς Εὐρωπαϊκῆς Σημαίας (ἀναφορὰ στὴν εἰκόνα τῆς Παναγίας «Ἀμώμου Συλλήψεως» ἢ τῆς Παναγίας τῆς Λούρδης, δύο παγκοσμίως σεβαστῶν χριστιανικῶν συμβόλων;).

Τείνει, δυστυχῶς, νὰ καταστεῖ συνήθεια, τὰ τελευταῖα χρόνια, ἡ ἐκ μέρους διαφόρων «καλλιτεχνῶν» χρησιμοποίηση τῶν ἱερῶν Προσώπων τῆς Πίστης, ὄχι γιὰ νὰ ἀποδώσουν τὸν ἁρμόζοντα σεβασμὸ καὶ νὰ ἐκφράσουν τὴν πρέπουσα εὐλάβεια πρὸς Αὐτά, ἀλλὰ γιὰ νὰ «διαφημίσουν» έκδηλώσεις καὶ δημιουργήματα τέχνης. Αὐτὲς οἱ διαφημίσεις ὑπὸ τὸ πρόσχημα μιᾶς ἀμφίβολης καλλιτεχνικὰ γραφιστικῆς προσέγγισης, ἀγγίζουν － ἐνίοτε δὲ καὶ ὑπερβαίνουν － τὰ ὅρια τῆς κακόβουλης πρόκλησης καὶ τῆς κακοποιητικῆς πρόθεσης.

Ἡ Ἐκκλησία, βεβαίως, δὲν λειτουργεῖ ἀντιδραστικά, φοβικὰ ἢ ἐκδικητικά. Ἄλλωστε, κανεὶς καὶ τίποτε δὲν ἔχει τὴν δύναμη νὰ σπιλώσει ἢ νὰ ἀμαυρώσει οὐσιαστικὰ τὰ ἱερὰ Πρόσωπα τῆς Πίστης. Ὅμως ἐμεῖς, τά μέλη τῆς Ἐκκλησίας, ποὺ στὸ πρόσωπο τοῦ Χριστοῦ βλέπουμε τὸν Πατέρα, τὸν Ἂδελφό, τὸν Φίλο, Αὐτὸν ποὺ ἀγκαλιάζει τὸν πεπτωκότα ἄνθρωπο, συνχωρεῖ ὅποιον θέλει νὰ ἐπιστρέψει κοντὰ Του καὶ ὡς «μανικὸς ἐραστὴς» ἑλκύει κάθε μετανοοῦσα ψυχή, ὀφείλουμε στὸ ὄνομα αὐτῆς τῆς ἀγάπης, ἀλλὰ καὶ τῆς ἀλήθειας γιὰ Ἐκεῖνον καὶ ὅλα τὰ ἱερά Πρόσωπα τῆς Πίστης, ὅπως ἡ Παναγία Μητέρα μας, νὰ καταθέτουμε τὴν μαρτυρία καὶ διαμαρτυρία μας, ἔστω καὶ ἄν κάποιοι «χριστιανοφοβικοὶ» κύκλοι ἀρνοῦνται τὸ δικαίωμα αὐτὸ καὶ ἐθελοτυφλοῦν, ἀποδίδοντας στὴν Ἐκκλησία καὶ στὴν ἔκφραση τῶν θέσεών της, προθέσεις ἀνύπαρκτες, ὁμιλοῦν γιά «σκοταδισμὸ καὶ διχασμό, κηρύγματα μίσους, κυνήγι μαγισσῶν, ἀπόρριψη, τιμωρία, Μεσαίωνα, προτροπὴ σὲ πράξεις βίας».

Σὲ πεῖσμα ὅλων αὐτῶν, ἡ Εκκλησία καὶ ὅσοι ἐλεύθερα ἀνήκουμε σ’ Αὐτήν θὰ προσευχόμαστε συνεχῶς, ὄχι ὑπεροπτικά καὶ ἀπαξιωτικά, ὄχι διακρίνοντας «ἁμαρτωλούς» καὶ «σεσωσμένους», ὄχι γιὰ να «πέσει φωτιά», ἀλλὰ γιὰ τὴν μετάνοια ὅλων μας, τὴν ψυχικὴ μας ἀνάταση καὶ Ἀνάσταση, τὴν ἀποκατάσταση τοῦ ἀνθρώπου στὸ πρωτόκτιστο κάλλος τῆς Θεότητος.

Στὴν ὀρθόδοξη χριστιανικὴ παράδοσή μας ἡ ἐλευθερία δὲν εἶναι μία ἰδέα, ἀλλὰ ἕνα πρόσωπο, ποὺ δὲν εἶναι ἄλλο ἀπὸ τὸ πρόσωπο τοῦ Χριστού. Γι’ αὐτὸ ἡ ἐλευθερία ὡς συνειδητὴ ἐπιλογὴ ζωῆς προϋποθέτει ἀπαραιτήτως τὸν σεβασμό καὶ τὴν εὐθύνη, τόσο γιὰ τὸν ἑαυτό μας ὅσο καὶ γιὰ τοὺς Ἄλλους. Σ’ αὐτὸ ἀκριβῶς τὸ πλαίσιο ζητοῦμε καὶ ἀπὸ σᾶς νὰ μὴ συναινέσετε στὸ νὰ προσβληθεῖ ἡ ἐλεύθερη διάθεση τῆς ἀγάπης μας γιὰ τὸν Χριστὸ, τὴν Ἐκκλησία Του καὶ τὰ ἱερὰ Πρόσωπα τῆς Πίστης μας, μὲ τὴν ἀνάρτηση τῆς ἀφίσας γιὰ τὴν διαφήμιση τοῦ ντοκιμαντὲρ «ΑΔΕΣΠΟΤΑ ΚΟΡΜΙΑ».

Ἀξιότιμη Κυρία Γενικὴ Διευθύντρια,

Εἶμαι βέβαιος ὅτι ἀντιλαμβάνεσθε καὶ κατανοεῖτε τὸν προβληματισμὸ καὶ τὴν στενοχωρία μου ὡς χριστιανοῦ ποιμένα καὶ πνευματικοῦ πατέρα τῶν ὀρθοδόξων χριστιανῶν τῆς Θεσσαλονίκης. Σᾶς παρακαλῶ θερμά, κατὰ τὴν ἔμφρονα κρίση καὶ συνείδησή σας, νὰ πράξετε ὅ,τι ἁρμόζει. Εὐχόμενος τὸ 26ο Φεστιβὰλ νὰ στεφθεῖ μὲ ἐπιτυχία καὶ σεῖς προσωπικὰ νὰ ἔχετε τὴν εὐλογία τοῦ Θεοῦ στὴν ζωὴ καὶ τὰ καλὰ σας ἔργα διατελῶ∙

Μετὰ τῆς ἐν Κυρίῳ ἀγάπης καὶ τιμῆς

Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ

† ὁ Θεσσαλονίκης Φιλόθεος

ΠΗΓΗ: ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Δημήτριος Μαυρόπουλος: …ἄρσεν καὶ θῆλυ ἐποίησεν αὐτούς….

ΠΗΓΗ: Αντίφωνο

ΜΑΓΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ Α΄: Μια αυτοαναίρεση

 

Πνιγόμαστε ανάμεσα σε εμπαθείς και ηλίθιους: Συμπεριφερόμαστε σαν να μην υπάρχει αύριο και σαν να μην υπάρχει κοινωνία

Του παπα-ΒΑΣΙΛΗ ΘΕΡΜΟΥ· Ψυχιάτρου Παιδιών και Εφήβων. Δρ Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστήμιου Αθηνών. Καθηγητή στην Ανωτάτη Εκκλησιαστική Ακαδημία Αθηνών

Τις πόρτες σπάσαν οι οχτροί

κι εμείς γελούσαμε στις γειτονιές…

Σπαθιά κρατούσαν οι οχτροί

κι εμείς τα πήραμε για φυλαχτά…

(Γιώργος Σκούρτης)

Ο Αντώνης Καργιώτης ανήκε στο είδος εκείνο των ανθρώπων που πρέπει να μεταβληθούν σε θύματα για να αναγνωρίσουμε απλώς ότι υπάρχουν και αξίζουν σεβασμό. Μετά την δολοφονία του εμφανίστηκαν πολλά κείμενα με ειλικρινή αγωνία για την ηθική κατάντια της κοινωνίας μας.

Εν τω μεταξύ το αδιανόητο αυτό έγκλημα συνέβη χρονικά ανάμεσα σε δύο τρομακτικής έντασης φυσικές καταστροφές (φωτιές και πλημμύρες), με αποτέλεσμα να προσθέσει έντονο ψυχικό βάρος στο κοινωνικό σώμα. Είναι γνωστό από την θεωρία και πρακτική του ψυχικού τραύματος ότι, όταν απουσιάζουν διαστήματα «ανάρρωσης» από ένα χτύπημα πριν έλθει το επόμενο, ο ψυχισμός επιβαρύνεται δυσανάλογα διότι δεν προλαβαίνει να μεταβολίσει την οδύνη. Η άθροιση διαδοχικής οδύνης τότε γίνεται υπέρμετρα διαβρωτική.

Πράγματι, στα χείλη των ανθρώπων τις προηγούμενες μέρες βρίσκονταν συχνά φράσεις που υποδήλωναν πτώση του ηθικού, αποθάρρυνση, απαισιοδοξία. Θεωρώ πολύ πιθανό ότι κατά τους επόμενους μήνες θα αυξηθεί η κλινική κατάθλιψη γύρω μας. Εύλογα: όταν στο φυσικό κακό προστίθεται και το ηθικό κακό ο άνθρωπος πτοείται, χάνει την ελπίδα. Μειώνεται η ψυχική ανθεκτικότητα.

Σήμερα θα σταθώ στην αγωνία που αναδύεται διάχυτη κατά πόσο η σύγχρονη ελληνική κοινωνία διαθέτει ηθικές αντοχές και πατήματα. Εκφράζεται η υποψία ότι, μετά από μία δεκαετία οργής εξαιτίας της οικονομικής κρίσης και κατόπιν μία τριετία περιορισμών εξαιτίας της πανδημίας, έχουν αποχαλινωθεί τόσο ψυχιατρικές διαταραχές όσο και ανεπεξέργαστη επιθετικότητα.

Και το μεν πρώτο είναι βέβαιο, δεδομένου ότι με τα περιοριστικά μέτρα μειώθηκε επικίνδυνα η πρόσβαση στις ψυχιατρικές υπηρεσίες. Πολλοί ασθενείς έπαψαν να παρακολουθούνται πλέον, καινούργιοι ασθενείς άργησαν ανεπίτρεπτα να ζητήσουν βοήθεια, ο υποχρεωτικός εγκλεισμός απελευθέρωσε σκοτεινές περιοχές του ψυχισμού, ο άφθονος χρόνος στο διαδίκτυο ευνόησε τον βομβαρδισμό με ερεθίσματα βίας και πορνογραφίας. Ένα μέρος του αυξημένου ηθικού κακού εξηγείται από αυτά.

Αλλά δεν επαρκεί. Η επί δεκαετίες διαφθορά των κρατικών μας υπηρεσιών δεν λαμβάνει τη μορφή επιθετικότητας, δεν παύει όμως να μαρτυρεί χρόνια ηθική κατάρρευση. Οι ναρκισσιστές γονείς που οργίζονται με τους εκπαιδευτικούς οι οποίοι μάλωσαν τον κανακάρη τους ή την πριγκίπισά τους, φανερώνουν αποκρουστικό ατομικισμό. Η στυγνή εκμετάλλευση μεταναστών εργατών από ντόπιους εργοδότες ή εμπορία γυναικών αφότου άνοιξαν τα σύνορα, τι άλλο είναι παρά φρικτή απανθρωπία;

Επίσης, σε ποια άλλη ευρωπαϊκή κοινωνία συμβαίνουν τόσοι βανδαλισμοί μνημείων, με πλήρη δημόσια αδιαφορία σαν να πρόκειται για ρουτίνα; Πού αλλού καταληστεύεται δημόσια περιουσία από συμμορίες; Και οι φυλακισμένοι «μετεκπαιδεύονται» και «προοδεύουν» αντί να υποχρεώνονται σε κοινωφελή απασχόληση…

Με λίγα λόγια, συμπεριφερόμαστε σαν να μην υπάρχει αύριο και σαν να μην υπάρχει κοινωνία. Και στο κάτω - κάτω, ουδείς διανοείται να υποθέσει ότι όσοι ευθύνονται για τον θάνατο του Αντώνη πάσχουν ψυχιατρικά. Είναι ξεκάθαρο ότι έχουν αυξηθεί γύρω μας η ιδιοτέλεια, η καχυποψία, η περιφρόνηση, το μίσος, χωρίς να συνοδεύονται από ψυχιατρικές διαταραχές. Τι συμβαίνει;

Για να προσεγγίσουμε το πρόβλημα προτείνω να αναλογισθούμε ποιες είναι οι πηγές ηθικής τροφοδοσίας της ελληνικής κοινωνίας. Από ποιες κατευθύνσεις και με ποιο περιεχόμενο εμπνέεται ένας νέος άνθρωπος στον τόπο μας καθώς βγαίνει στη ζωή; Με το σχολείο να έχει πλέον χρεωκοπήσει (εκτός από εξαιρέσεις κάποιων εκπαιδευτικών που είναι να απορείς πώς δουλεύουν με ενθουσιασμό ακόμη) και με το δεδομένο ότι από πολύ μικρή ηλικία εκτίθεται σε πληθώρα ερεθισμάτων από την τηλεόραση και το διαδίκτυο, ερεθισμάτων τα οποία απεικονίζουν κάθε εγκληματική ή ανήθικη δραστηριότητα που μπορεί να φαντασθεί κανείς (ακόμα και το «μπάτσελορ» ήταν εξόφθαλμα διαβρωτικό και κακοποιητικό), ποια είναι άραγε τα ιδεολογικά και συμβολικά μηνύματα που λαμβάνει από την κοινωνία, τα οποία θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως αντίδοτα;

Υπόθεση εργασίας αυτού του κειμένου είναι ότι τα νέα άτομα αναδύονται σε μια κοινωνία η οποία ασφυκτιά μεταξύ εμπαθών και ηλιθίων!

Ποιοι είναι οι εμπαθείς; Συνήθως τους βρίσκουμε στα άκρα του πολιτικού φάσματος. Από τη μια οι ακροδεξιοί - φασίστες - ναζιστές, οι οποίοι δέρνουν και σκοτώνουν. Από την άλλη ορισμένα είδη αναρχικών και ακροαριστερών οι οποίοι γνωρίζουν μόνο να αποδομούν και ηδονίζονται να καταστρέφουν.

Ποιο είναι το τρομακτικά κοινό που τους ενώνει; Αμφότερες οι ομάδες έχουν καταστήσει οδοδείκτη συμπεριφοράς το θυμικό τους. Με διαφορετικό ιδεολογικό περιεχόμενο, φυσικά, έχουν μετατρέψει το μίσος και την επιθετικότητα σε πολιτική δράση. Έτσι, είτε δηλώνουν οι πρώτοι ότι «όλοι οι δυνατοί κατατρέχουν τη χώρα μας», είτε κραυγάζουν οι δεύτεροι «στο διάολο να πάει η Ελλάδα, να ζήσουμε εμείς», το μόνο που καταφέρνουν είναι να συμπορεύονται χέρι-χέρι προς ένα και μόνο σκοπό: να αναγορεύεται ως αλήθεια η δική τους φαντασίωση περί πραγματικότητας και ως ηθικό αξίωμα το «ό,τι μού αρέσει». Ειδικά, μάλιστα, δηλώσεις των πρώτων υπέρ της «θρησκείας» ακούγονται στ’ αυτιά μου ως βρισιά…

Οι πρώτοι διαθέτουν ως έρεισμα όσους ανασφαλείς γίνονται η εκλογική τους βάση, έστω και αν δεν συνηθίζουν να μισούν, συνεπώς λειτουργούν ως αντηχείο που ενισχύει τη φωνή τους. Οι δεύτεροι στηρίζονται σε ομάδες μεταμοντέρνων πανεπιστημιακών οι οποίοι αποδομούν συστηματικά κάθε αξία, φρόντισαν δε (με δαιμονική ευστροφία) να εισχωρήσουν στα Παιδαγωγικά Τμήματα που εκπαιδεύουν δασκάλους και νηπιαγωγούς!

Και οι ηλίθιοι; Αυτοί είναι όσοι μετριοπαθείς και φιλελεύθεροι επέλεξαν να εκφράσουν έναν «σκληρό Διαφωτισμό», πασχίζοντας με απίστευτο πείσμα να καταστήσουν τη χώρα αυστηρά ουδέτερη από θρησκευτικής πλευράς. Συνήθως είναι πανεπιστημιακοί νομικοί ή κοινωνιολόγοι ή δημοσιογράφοι. Ενώ δηλώνουν ότι στόχος τους είναι μόνο η θεσμική αποσύνδεση Κράτους και Εκκλησίας, στην πραγματικότητα σαγηνεύονται από το όραμα μιας πλήρως αποχρωματισμένης θρησκευτικά ελληνικής κοινωνίας. Δική τους φαντασίωση είναι ότι για την ηθική αρκεί το Δίκαιο!

Γιατί δεν αρκούμαι να τους ονομάσω ιδεοληπτικούς και προχωρώ στον βαρύ χαρακτηρισμό των ηλιθίων; Διότι, απλούστατα, έχουν τυφλωθεί σε τέτοιο βαθμό ώστε να πρεσβεύουν την ανόητη ιδέα ότι φθάνουν τα διαφωτιστικά ιδανικά για να ηθικοποιήσουν τον ψυχισμό. Τρέφονται από την αυταπάτη ότι μια εκπαίδευση η οποία μαθαίνει τον πολίτη τα δικαιώματά του είναι επαρκής για τις απαιτήσεις του κοινωνικού ήθους. Ονειρεύονται μια Ελλάδα ευνομούμενη μεν, αλλά χωρίς ψυχή! Γι’ αυτό και δεν έχουν απήχηση στην κοινωνία, γι’ αυτό πολλοί ψάχνουν την ελληνική ψυχή σε λάθος πόρτες…

Αλλά τους λείπει μια ενημέρωση για την παθολογία που μας έχει ζώσει! Ο εικοστός πρώτος αιώνας έχει ήδη διανύσει το ένα τέταρτο μέσα σε μια ατμόσφαιρα ζοφερού μηδενισμού και απίστευτης κρίσης νοήματος, οι αυτοτραυματισμοί εφήβων έχουν γίνει επιδημία, οι νέοι αισθάνονται πλήρως αποξενωμένοι από την πολιτική, με τη βία και τα ψυχεδελικά να γίνονται καταφύγιό τους, και οι αφελείς ανθρωπιστές μας έχουν να αντιπροτείνουν την αγωγή του πολίτη!

Πολεμούν συστηματικά κάθε άλλη γραμμή άμυνας και διατηρούν μόνο το καύχημά τους, την δημοκρατική εκπαίδευση. Συγχέουν βλακωδώς την Εκκλησία ως οργανισμό με την πίστη των ανθρώπων και έτσι αγνοούν πως υπάρχουν πολλοί για τους οποίους η πίστη είναι ο κύριος οδοδείκτης της ηθικής τους. Δεν γνώρισαν ποτέ συνειδητούς χριστιανούς οι οποίοι πορεύονται με ηρωική εντιμότητα και θυσιαστική αλληλεγγύη επειδή τους εμπνέει η πίστη τους και όχι κάποια «πολιτική αγωγή». Άλλωστε, ούτε οι αρχές του Διαφωτισμού ούτε η υψηλή κουλτούρα έσωσαν τους Γερμανούς από το να κατρακυλήσουν στο ναζισμό. Ενδιαφέρον: μερίδα χριστιανών εκεί αντιστάθηκε, με σκληρό τίμημα…

Από τη μια καταστροφικό πάθος, από την άλλη ασυγχώρητη βλακεία και έλλειψη προνοητικότητας. Και σαν υπόκρουση, το σφυροκόπημα του διαδικτύου και των βιντεοπαιγνιδιών. Πώς είναι εφικτό να αρθρωθούν ηθικά πατήματα, ικανά να εμπνεύσουν τον άνθρωπο; Προφανώς μια αιτία για την οποία έχει ατονήσει τόσο η μέριμνα για την ηθική αγωγή και για τη δημόσια ηθική πρέπει να αναζητηθεί στο παρελθόν, όταν συντηρητικά καθεστώτα χρησιμοποιούσαν την ηθική υποκριτικά, ή καταπιεστικά, ή ως στυλοβάτη της εξουσίας. Αλλά σήμερα δεν κινδυνεύουμε από αυτό, μάλλον από το αντίθετό του.

Άλλο μέριμνα για την ηθική θωράκιση και άλλο διαποτισμός με μια συγκεκριμένη ηθική. Για να γίνει σαφέστερος ο παραλογισμός στον οποίο οδηγείται μια κοινωνία που αδιαφορεί για την ηθική θωράκιση, αρκεί να θυμηθούμε ότι σήμερα για να κοπεί ένα δέντρο χρειάζεται κρατική άδεια, ενώ ένα έμβρυο επιτρέπεται μέχρι τους τρεις μήνες να αφαιρεθεί από την μήτρα και να πεταχτεί! Η κακομεταχείριση ζώων αποτελεί κακούργημα (και ορθά), ενώ το «παρκάρισμα» παιδιών σε ακατάλληλα θεάματα ή η χρησιμοποίησή τους ως όπλων μεταξύ των πρώην συζύγων παραμένουν χωρίς συνέπειες.

Το καμπανάκι είχε χτυπήσει από το δημογραφικό εδώ και πολλά χρόνια. Έγραφα στη στήλη αυτή παλαιότερα ότι λαός που αρνείται να αναπαραχθεί φλερτάρει με τον θάνατο. Όχι μόνο με την ποσοτική έννοια, ότι δηλαδή θα σβήσει, αλλά ότι βλέπει τα πράγματα από τη θέση του θανάτου. Κάποια στιγμή, λοιπόν, έρχονται και οι κυριολεκτικοί θάνατοι, κυρίως γυναικών ή αδύναμων…

ΠΗΓΗ: HUFFPOST

Η αιώνια ήττα μιας κοσμικής «Νίκης»

Του ΣΥΜΕΩΝ ΜΠΛΕΤΣΑ· Νομικού - Θεολόγου

Μόλις λίγες ημέρες πριν, η Εκκλησία γιόρτασε τη Δεσποτική Εορτή της Αναλήψεως του Κυρίου, ένα γεγονός το οποίο σφραγίζει την επίγεια παρουσία του Κυρίου, καθώς αναλαμβανόμενος στους Ουρανούς παραδίδει την σκυτάλη της Θείας Οικονομίας στον Παράκλητο, το τρίτο Πρόσωπο της Αγίας Τριάδος. Η εορτή της Αναλήψεως του Κυρίου δεν είναι μονάχα το χρονικό επισφράγισμα αλλά και ο υπαρξιακός και ουσιώδης αέναος επίλογος του Μυστηρίου της Θείας Ενανθρωπήσεως του Υιού και Λόγου του Θεού. Ο Κύριος, όχι μόνο καταδέχτηκε να προσλάβει την ανθρώπινη φύση αλλά την κατέστησε και συμβασιλεύουσα δεξιά του Πατρός με την μακαρία Ανάληψή Του. Αυτό είναι, άλλωστε, και το σπουδαιότερο μήνυμα αυτής της εορτής από θεολογικής πλευράς.

Ωστόσο, διαβάζοντας κανείς ξανά και ξανά την περικοπή, διαπιστώνει πως δεν συνάγεται από το κείμενο, σε ανθρώπινο επίπεδο τουλάχιστον, ένας επαρκής λόγος, ώστε ο Κύριος να αναληφθεί. Σαρκώθηκε, κήρυξε, σταυρώθηκε και αναστήθηκε νικώντας το κράτος του θανάτου. Γιατί, εφόσον νίκησε και μάλιστα πανηγυρικά, να χρειαστεί να φύγει; Γιατί να μην μείνει ανάμεσα στους ανθρώπους, ώστε να μάθουν τα πέρατα της Οικουμένης ότι «Ανέστη Χριστός», έως ότου δεν μείνει ούτε ένας άπιστος;

Οι λόγοι στα ως άνω ερωτήματα είναι δύο. Ο πρώτος έχει να κάνει με την ελευθερία του ανθρώπου. Όπως ξέρουμε, ο άνθρωπος δημιουργήθηκε ελεύθερος και μία υποθετική παραμονή του Χριστού ανάμεσά μας θα καταστρατηγούσε αυτή την ελευθερία. Ποιος θα μπορούσε να αμφισβητήσει τον Ιησού ως Κύριο της Ζωής και του Θανάτου, εφόσον θα τον έβλεπε αναστημένο, ενώ πριν λίγες μέρες νεκρό; Ποιος θα μπορούσε να αρνηθεί το Μυστήριο της Σάρκωσης, μπροστά σε αυτό το μέγα θαύμα; Και φυσικά η Ανάσταση του Κυρίου δεν περιορίζεται ούτε χρονικά αλλά ούτε και τοπικά. Φανταστείτε, λοιπόν, σε τι σύγχυση θα βρισκόταν ο σημερινός άνθρωπος βλέποντας τον Κύριο σε ηλικία 2025 ετών περίπου, να υπερέχει έναντι όλων των φυσικών νόμων. Θα μπορούσε να αρνηθεί κανείς τον Χριστό; Θα μπορούσε να πει κανείς ότι δεν τον πιστεύει και δεν τον αποδέχεται ως Θεό και Σωτήρα; Θα μπορούσε, αλλά τα επιχειρήματά του θα ανήκαν στην ίδια κατηγορία με εκείνων της επίπεδης γης. Ο Κύριος, λοιπόν, κατεχόμενος από αμέτρητη αγάπη και φιλανθρωπία για το πλάσμα Του, αναλαμβάνεται στους Ουρανούς, δίνοντας την ευκαιρία στον άνθρωπο να Τον ακολουθήσει ελεύθερα και με μόνο κριτήριο τον θείο πόθο.

Υπάρχει, ωστόσο, κι ένας ακόμη λόγος της Αναλήψεως του Χριστού σε πλήρη συνάρτηση με τον πρώτο, αλλά με ιδιαίτερη βαρύτητα και επικαιρική ζήτηση. Αυτός είναι και ο λόγος με τον οποίο θα ήθελα να ασχοληθούμε σε αυτό το άρθρο. Ο Ιησούς είναι ένας αντιήρωας της εποχής Του, αλλά και κάθε εποχής. Αποτελεί το ύψιστο και απόλυτο παράδειγμα καταλλαγής και κένωσης. Ενώ είναι Θεός, ενώ είναι ο Δημιουργός ολάκερης της κτίσης, καταδέχεται να γίνει άνθρωπος. Και υπό ποιες συνθήκες γίνεται άνθρωπος; Πως θα μπορούσε ένας Θεός να σαρκωθεί; Σύμφωνα με την μικρόνοη και πεπερασμένη λογική μας, ο Κύριος θα έπρεπε να σαρκωθεί με δόξες και τιμές, να γεννηθεί με τις καλύτερες προϋποθέσεις και να κυριαρχεί επάνω στη γη ήδη από το πρώτο λεπτό. Αυτή, ωστόσο, είναι η ανθρώπινη σκέψη, η οποία όσο λογική κι αν φαντάζει δεν έχει θεία καταβολή.

Ο Χριστός έρχεται ως αντιήρωας, γεννιέται παράδοξα μέσα σε μία σπηλιά κυνηγημένος, μεταναστεύει για να γλιτώσει τον θάνατο, μεγαλώνει φτωχικά, ενώ είναι Θεός, καταδέχεται να ακολουθήσει και μάλιστα με μεγάλη ευλάβεια όλες τις απαραίτητες διατάξεις τόσο της ιουδαϊκής θρησκείας, όσο και της κοσμικής, ρωμαϊκής εν προκειμένω, εξουσίας. Κηρύττει, θαυματουργεί, θεραπεύει αρρώστους και ανασταίνει νεκρούς. Παρόλα αυτά, δέχεται τις ύβρεις, τις ειρωνείες, τα ραπίσματα, ακόμη και τον ίδιο τον θάνατο από τους ανθρώπους που ο Ίδιος δημιούργησε. Ένας Θεός – Αντιήρωας, που ποτέ του δεν επιδίωξε την κοσμική αναγνώριση, ποτέ δεν φέρθηκε σαν άρχοντας, αλλά σαν δούλος υπηρετώντας τα πλάσματά Του. Από την αρχή της επίγειας παρουσίας Του δήλωσε με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο, πως η Βασιλεία του δεν είναι του κόσμου τούτου; Ναι ήρθε σε αυτόν τον κόσμο και για αυτόν τον κόσμο θυσιάστηκε και για αυτόν τον κόσμο αναστήθηκε και αυτόν τον κόσμο έσωσε. Αλλά όχι όπως εμείς νομίζουμε. Δεν ήρθε για να εξουσιάσει τον κόσμο, δεν ήρθε για να ελευθερώσει τους Ιουδαίους από τους Ρωμαίους, δεν ήρθε για να γίνει κοσμικός άρχοντας. Αυτός είναι και ο λόγος της Ανάληψης: Ο Χριστός αρνήθηκε κατηγορηματικά την ΕΚΚΟΣΜΙΚΕΥΣΗ Του. Αρνείται να γίνει κοσμικός, γιατί ήξερε πολύ καλά, ως Θεός που ήταν, πως εάν παρέμενε αναστημένος στον κόσμο, θα εξουσίαζε τον κόσμο και οι πιστοί θα μετατρέπονταν σε οπαδοί. Γιατί, ας μην γελιόμαστε, εκκοσμίκευση δεν είναι τα κοντά γένια των ιερέων και οι οικουμενικοί διάλογοι. Εκκοσμίκευση είναι να καθίσταται η Εκκλησία μέρος και κομμάτι της πολιτικής και κοινωνικής εξουσίας. Ο Χριστός και η Νύφη Του, η Εκκλησία, είναι πέρα και έξω από κάθε τέτοια λογική.

«Εν τω κόσμω» ναι! Αλλά «ούκ εκ του κόσμου». Όπως γράφει και ο μακαριστός π. Αλέξανδρος Σμέμαν στο Ημερολόγιό του, η Εκκλησία ακροβατεί αιωνίως πάνω σε αυτό το δίπολο. Ο κόσμος δημιουργήθηκε από τον Θεό και προσλήφθηκε από τον Χριστό για να σωθεί και τίποτε κακό δεν υπάρχει στον κόσμο επί της αρχής. Κανείς δεν μπορεί να αντιπεί σε αυτή την πραγματικότητα. Αυτό, φυσικά, δε σημαίνει πως η Εκκλησία πρέπει να εκκοσμικευτεί, πως έχει το δικαίωμα να γίνει είτε εμμέσως είτα άμεσα εξουσία. Λέγεται Αποστολική γιατί ιδρύθυκε από τους Αποστόλους και κατάγεται τρόπον τινά από αυτούς. Οι απόστολοι δεν έγιναν ποτέ εξουσία. Έζησαν και έδρασαν σε μία εξαιρετικά δύσκολη για τον Χριστιανισμό εποχή αλλά κανείς τους δεν προσπάθησε να βρει κοσμικές λύσεις για αυτό. Επένδυσαν στο ευαγγελικό μήνυμα και στην αγιοπνευματική ζωή. Δεν επιχείρησαν να προσδώσουν στο κράτος στοιχεία χριστιανικά, δεν προσπάθησαν να δημιουργήσουν τις κατάλληλες συνθήκες για να κηρύξουν, δεν προσπάθησαν να προστατευτούν από κανένα «χριστιανικό» κράτος. Άλλωστε δεν είχαν τέτοια εντολή από τον Κύριο. «Ζητείτε πρώτον την Βασιλεία των Ουρανών και ταύατα πάντα προστεθήσονται». Ο Κύριος απέρριψε εξαρχής λάθε προσπάθεια καπήλευσης Του από τις κοσμικές τάσεις, είτε αυτές προέρχονταν από την τάξη των ζηλωτών, η οποία έβλεπε στο πρόσωπο Του έναν κοινό επαναστάτη, ο οποίος θα ελευθέρωνε τους Εβραίους από την ρωμαϊκή δουλεία, είτε προέρχονταν από τους ίδιους τους μαθητές, όπως στην περίπτωση των υιών Ζεβεδδαίου.

Η «θεοκρατία» του Βυζαντίου και κυρίως η παρερμήνευσή του από σημερινούς νοσταλγούς μιας φαντασιακής Εκκλησίας, μιας φαντασιακής Εκκλησίας, μιας φαντασιακής κοινωνίας, η οποία δεν υπήρξε ποτέ, έχει δημιουργήσει την απόλυτα λανθασμένη εντύπωση μιας κοσμικής εξουσίας, στην οποία κυρίαρχο ρόλο παίζει η Εκκλησία. Κάτι τέτοιο δεν αντιβαίνει απλά και μόνο στην Εκκλησία. Κάτι τέτοιο αρνείται την Σάρκωση, αρνείται το Πάθος, αρνείται την Ανάσταση, αρνείται τον ίδιο τον Θεό. Αν ο Χριστός ήθελε να γίνει εξουσία ΚΑΙ με κοσμικούς όρους, δε θα έλεγε να αποδώσουν «τα του καίσαρος τω καίσαρι», αλλά θα ξεσήκωνε τους Ιουδαίους σε επανάσταση. Ο Απόστολος Παύλος δε θα έλεγε το «ου γαρ έχομεν ωδε μένουσαν πόλιν αλλά τη μέλουσαν επιζητούμεν» και ούτε θα καλούσε σε υπακοή στην κοσμική εξουσία. Θα ίδρυε ένα σωματείο για να προασπίζει τα συμφέροντα και τα ιδεώδη των χριστιανών.

Γιατί δεν έγιναν όλα αυτά; Γιατί η Εκκλησία δεν έχει απολύτως καμία σχέση με την κοσμική δύναμη και εξουσία. Η οποιαδήποτε ανάμειξή της με την πολιτική την εκκοσμικεύει και την καθιστά έναν ηθικό οργανισμό και όχι το Σώμα του Κυρίου. Τη φέρνει στα μέτρα του κόσμου βγάζοντας την από την Βασιλεία. Τι να την κάνεις άλλωστε τη Βασιλεία όταν έχεις την εξουσία;

Δυστυχώς, κι ενώ αυτά θα έπρεπε να θεωρούνται αυτονόητα, με μεγάλη μας λύπη, στις τελευταίες εκλογές έκανε την εμφάνισή του ένα κόμμα με την επωνυμία «Νίκη», το οποίο φάνηκε να προσπαθεί με κάθε μέσο να συνάξει τους πιστούς γύρω του, χρησιμοποιώντας είτε Ιερές Μονές του Αγίου Όρους, είτε βάζοντας στους εκλογικούς καταλόγους συγγενείς αγίων. Προφανώς και κάθε πολίτης έχει δικαίωμα να δημιουργήσει ένα πολιτικό κόμμα και αυτό να το εμπλουτίσει με όποιες πολιτικές ιδέες έχει καθώς και να εντάξει όποιους επιθυμεί. Μπορεί, επίσης, να είναι και Χριστιανός ένας πολιτικός και να διαπνέεται από τα νάματα της πίστης (αυτό θα ήταν ευχής έργον!). Αλλά μέχρι εκεί! Χριστιανός πολιτικός ναι! Χριστιανικό κόμμα επ’ ουδενεί. Ένα «χριστιανικό» κόμμα, δηλαδή ένα κόμμα το οποίο παίρνει την πίστη και την κατεβάζει σε μικροπολιτικό επίπεδο, διαμορφώνοντάς την σε ένα εκλογικό πρόγραμμα δεν είναι τίποτε άλλο παρά ένα φαρισαϊκό μόρφωμα με προτεσταντικές καταβολές και πρακτικές. Άνθρωποι οι οποίοι βλέπουν στον προτεσταντισμό και τη Δύση γενικότερα κάθε κακό, αντιγράφουν με μαθητική επιμέλεια κάθε προτεσταντικό εκκοσμικευμένο δεδομένο. Εκμεταλλεύονται την Εκκλησία, τον ίδιο τον Χριστό, για να εξυπηρετήσουν τις πολιτικές και εξουσιαστικές τους βλέψεις.

Δεν πρόκειται μονάχα για μερικούς χριστιανούς οι οποίοι πολιτεύονται και μοιραία θα εκφράσουν την πίστη τους μέσα στην πολιτική, αλλά για ένα στρατευμένο σχέδιο καπηλείας της πίστης. Ουσιαστικά, αμφισβητείται ευθέως η σωστική δύναμη του Παναγίου Πνεύματος, αφού επιχειρείται μία επίγεια αντικατάστασή Του από πολιτικούς «σωτήρες».

Οι πιστοί ανήκουν και εκφράζονται ΜΟΝΟ από την Εκκλησία και όχι από κόμματα. Τα ευαγγελικό μήνυμα είναι θεόπνευστο και βασίζεται στην απόλυτη ελευθερία που παρέχεται από τον ίδιο τον Θεό. Δεν είναι νόμοι. Ο Κύριος απέρριψε τη νομική μορφή του Λόγου Του. Ένας χριστιανικός νόμος, μία πολιτική εμπνευσμένη και βασισμένη στο ευαγγέλιο, το μετατρέπει στις νεκρές πλάκες του Μωσαϊκού Νόμου. Η Εκκλησία, όμως, είναι πέρα και πάνω από κάθε πολιτική. Αναλαμβανόμενος ο Κύριος στον ουρανό υποσχέθηκε πως θα είναι μαζί μας μέχρι τη συντέλεια του κόσμου. Αν το πιστεύουμε αυτό, αν πιστεύουμε πως είναι ανάμεσά μας, πως σε κάθε Λειτουργία τρώμε το Σώμα Του και πίνουμε το Αίμα Του, τότε πώς γίνεται να μας πιάνει πανικός για το «καντάντημα» της αγνότητας στις μέρες μας; Πώς γίνεται να αναζητούμε επίγειους σωτήρες; Πώς γίνεται να δεχτούμε κάποιους που επικαλούνται τον Παράκλητο πριν τις πολιτικές τους συγκεντρώσεις, με την προσευχή να την εκφωνεί ένας λαϊκός χωρίς καμία εκκλησιολογική αναφορά. Δεν είναι αυτό προτεσταντισμός; Δεν είναι αυτό εκκοσμίκευση; Είναι και μάλιστα στην πιο ανέντιμη μορφή.

Ας αποφασίσουμε επιτέλους τι και πως θέλουμε να είμαστε. Αν καταφάσκουμε πως ο Κύριος «εστί μεθ’ημών και ουδείς καθ’ημών» εμπιστευόμαστε τον Θεό, χωρίς άγχος και απελπισία. Αν όχι, τότε «Χριστός ουκ εγήγερται» και «ματαία η πίστις ημών». Αλλά αν συμβαίνει κάτι τέτοιο, δεν υπάρχει και λόγος για χριστιανική πολιτική. Αν λογίζουμε τους εαυτούς μας ως μέλη της Εκκλησίας, τότε οφείλουμε να ακολουθήσουμε το παράδειγμα των Αποστόλων και των μαρτύρων μακριά από εξουσίες και πολιτικές πρωτοκαθεδρίες. Η Εκκλησία «πολεμουμένη νικά, επιβουλευομένη περιγίνεται, υβριζομένη λαμπροτέρα καθίσταται». Αλλιώς δε διαφέρουμε σε τίποτα από τον Μέγα Ιεροεξεταστή του Ντοστογιέφσκυ και λέμε ευθαρσώς στον Κύριο: «Κάτσε εκεί που κάθεσαι! Εμείς μια χαρά τα καταφέρνουμε και μόνοι μας». Μη γένοιτο!

ΠΗΓΗ: ΦΩΣ ΦΑΝΑΡΙΟΥ