Μελέτη ζωής

«Με μεγάλη προσωπική σιγουριά και ακόμη μεγαλύτερη άνεση» ο Σταύρος Ζουμπουλάκης γράφει πως, αφόρητη του είναι πια η «περίφημη ιδέα του πλατωνικού Φαίδωνα ότι η φιλοσοφία είναι μελέτη θανάτου και πως οι ορθώς φιλοσοφούντες αποθνήσκειν μελετώσι (67e). Γνωρίζουμε βέβαια ότι η ιδέα αυτή δεν εκφράζει κανενός είδους νοσηρή σαγήνευση από τον θάνατο, αλλά, καθώς θεμελιώνεται στην πίστη για την αθανασία της ψυχής, σημαίνει τελικά προσδοκία και προπαρασκευή για την αιωνιότητα». Τρανταχτό παράδειγμα ο Σωκράτης του οποίου η γαλήνη «έναντι του θανάτου δεν παρουσιάζεται στον Φαίδωνα ως κουράγιο και γενναιοφροσύνη, αλλά φάνεται να έχει ως πηγή της τη βεβαιότητα για την αθανασία της ψυχής και την ελπίδα για την αιώνια μακαριότητα. Δεν παύει ωστόσο ο θάνατος, όσο και αν δεν επιδιώκεται, να θεωρείται καλός. Ο φιλόσοφος πρέπει να μάθει να φιλιώσει μαζί του και τελικά να τον θέλει».

Καίριος ο παρακάτω λόγος του Σταύρου Ζουμπουλάκη, μιας και «περισσότερο αφόρητο» του είναι το γεγονός ότι η παραπάνω ιδέα «διαπότισε τον χριστιανισμό, τη θρησκεία της Ανάστασης, και αλλοίωσε το κήρυγμα του ευαγγελίου του Χριστού, εκείνου που διαβεβαίωσε όσους θέλουν να είναι μαθητές του ότι αυτός ο ίδιος είναι η ζωή (Εγώ ειμί […] η ζωή, Ιω 14:10) και ότι ήρθε στον κόσμο για να ζήσουν οι άνθρωποι, να ζήσουν τη ζωή στην πληρότητά της, και με το παραπάνω (εγώ ήλθον ίνα ζωήν έχωσι και περισσόν έχωσιν, Ιω 10:10). Και περισσόν, έτσι, χωρίς άλλο προσδιορισμό, ζωή περίσσια, ζωή πλήρη και ακόμη παραπάνω». Ακόμη πιο καίρια, όμως, η διαπίστωσή του Ζουμπουλάκη: «Ο ιστορικός χριστιανισμός ωστόσο γέμισε μαυρίλα, άρνηση της χαράς, ασκητική στέρηση, mortificatio, memento mori και μακάβριους χορούς. Η διηνεκής μνήμη του θανάτου θεωρήθηκε θεμέλιο της πνευματικής ζωής. Ο λόγος περί αλλοιώσεως μιας καθαρής αρχικής θέσης, ιδίως όταν πρόκειται για διδασκαλίες με μακρά παράδοση, είναι κατά κανόνα ανιστόρητος και τελικά μάταιος, στο ζήτημα ωστόσο που μας απασχολεί εδώ δεν μπορούμε να αποφύγουμε τη λέξη “αλλοίωση”, όταν όλα αυτά συνδέθηκαν με διάφορους τρόπους με το κήρυγμα της Ανάστασης. Για την ευαγγελική διδασκαλία, ο θάνατος όχι μόνο δεν είναι φίλος αλλά είναι ο έσχατος εχθρός που πρέπει να νικηθεί και που νικήθηκε από τον Φίλο της ζωής, τον Χριστό, με την Ανάστασή του. Στον σημερινό χριστιανισμό έχουν υποχωρήσει, είναι αλήθεια, όλα τα παραπάνω θανατερά στοιχεία». Κι έχουν υποχωρήσει όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στην Ευρώπη. Στην Ευρώπη μάλιστα «μέχρι εξαφανίσεως – και η πίστη στην Ανάσταση». Διαφωτισμός και εκκοσμίκευση, ερωτά ο Ζουμπουλάκης, μήπως έχουν συμβάλλει ευεργετικά «σε αυτή την απαλλαγή του χριστιανισμού από τα θανάσιμα χαρακτηριστικά και στην ευαγγελικότερη έκφρασή του;»

Το ζήτημα πάντως «δεν είναι πως θα πεθάνουμε αλλά πως να ζήσουμε». Ο θάνατος, ούτως ή άλλως, κάποια στιγμή θα ‘ρθει, και καλό είναι να ‘ρθει «όσο πιο αργά γίνεται». Φτάνει να ‘ρθει σύμφωνα με την προσευχή της Εκκλησίας «ανώδυνος, ανεπαίσχυντος και ειρηνικός». Στην προκειμένη περίπτωση η πηγή δημιουργικότητας, «μοναδικό γνώρισμα του ανθρώπου» να μη συγχέεται με «κάθε είδους θανατοφιλία». Κι αυτό διότι η επίγνωση της θνητότητας δεν κάνει καλύτερους τους ανθρώπους, απεναντίας μπορεί να τους κάνει «μηδενιστές, και κυνικά φιλήδονους, όπως το γνώριζε ήδη η Βίβλος: φάγωμεν και πίωμεν, αύριον γαρ αποθνήσκομεν (Ησ 22:13, 1Κορ 15:32)». Άρα «η φιλοσοφία δεν (πρέπει να) είναι μελέτη θανάτου αλλά, αντίθετα, vitae moditatio, μελέτη ζωής, όπως ακριβώς έγραφε ο Σπινόζα στην Ηθική του (IV, LXVII).

Όσο σημαντικά είναι όλα τα παραπάνω ακόμη πιο σημαντική είναι η διαπίστωση: «Για τους Χριστιανούς, ειδικότερα, το ερώτημα, το μόνο ουσιαστικά ερώτημα, είναι πώς να ζήσουν, σε τούτο τον κόσμο της φθοράς, ως μάρτυρες της Αναστάσεως, έχοντας μέσα τους τη χαρά της συμφιλίωσης του κόσμου με το Θεό εν Χριστώ, τη χαρά της τελικής νίκης επί του θανάτου; Τι μπορεί να σημαίνει αυτό; Πως γίνεται; Πως μεταφράζεται στην καθημερινή ζωή τους;» «Ο μόνος τρόπος της αναστημένης ζωής», για τον Ζουμπουλάκη, είναι «η απροϋπόθητη αγάπη, η αγάπη που σπάει το σκληρό κέλυφος του εγωισμού και ανοίγεται στον άλλον, που φτάνει να βάλει τον άλλον πάνω από τον εαυτό. Μόνο αυτή η αγάπη λυτρώνει, μόνο αυτή δίνει χαρά, μόνο αυτή τελικά σώζει».

ΣΤΑΥΡΟΣ ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. (2021). Ανθοδέσμη για τη Μεγάλη Εβδομάδα. Αθήνα: Άρτος Ζωής, σσ. 141-144.

«Ποτέ δεν θα πεθάνουμε, κουφάλα νεκροθάφτη. Χριστός Ανέστη!»

ΠΗΓΗ: Γεώργιος Α. Τσανανάς

Το κορυφαίο μοιρολόι της ιστορίας

Σὲ τὸν ἀναβαλλόμενον, τὸ φῶς ὥσπερ ἱμάτιον, καθελὼν Ἰωσὴφ ἀπὸ τοῦ ξύλου, σὺν Νικοδήμῳ, καὶ θεωρήσας νεκρὸν γυμνὸν ἄταφον, εὐσυμπάθητον θρῆνον ἀναλαβών, ὀδυρόμενος ἔλεγεν· Οἴμοι, γλυκύτατε Ἰησοῦ! ὃν πρὸ μικροῦ ὁ ἥλιος ἐν Σταυρῷ κρεμάμενον θεασάμενος, ζόφον περιεβάλλετο, καὶ ἡ γῆ τῷ φόβῳ ἐκυμαίνετο, καὶ διερρήγνυτο ναοῦ τὸ καταπέτασμα· ἀλλ’ ἰδοὺ νῦν βλέπω σε, δι’ ἐμὲ ἑκουσίως ὑπελθόντα θάνατον· πῶς σε κηδεύσω Θεέ μου; ἢ πῶς σινδόσιν εἱλήσω; ποίαις χερσὶ δὲ προσψαύσω, τὸ σὸν ἀκήρατον σῶμα; ἢ ποῖα ᾄσματα μέλψω, τῇ σῇ ἐξόδῳ Οἰκτίρμον; Μεγαλύνω τὰ Πάθη σου, ὑμνολογῶ καὶ τὴν Ταφήν σου, σὺν τῇ Ἀναστάσει, κραυγάζων· Κύριε δόξα σοι.

ΠΗΓΗ: Holy Great Monastery of  Vatopedi

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΑΠΘ: Για τα επεισόδια που σημειώθηκαν κατά τη «ΛΑΤΡΕΥΤΙΚΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ» της Θεσσαλονίκης

Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η

Όπως είναι γνωστό, και φέτος μεταξύ 27 Μαρτίου και 4 Απριλίου διοργανώθηκε στη Θεσσαλονίκη σειρά εκδηλώσεων, με πρωτοβουλία του Δήμου Θεσσαλονίκης και της Ιεράς Μητροπόλεως Θεσσαλονίκης, αφιερωμένη στην Πίστη, την Παράδοση και στον Πολιτισμό. Οι εκδηλώσεις αυτές υπό τον τίτλο «Λατρευτική Εβδομάδα», πραγματοποιούνται σε Ιερούς Ναούς και άλλα σημεία της πόλης μας, συνδέοντας τη βυζαντινή κληρονομιά της πόλης με σύγχρονες μορφές καλλιτεχνικής έκφρασης, εμπνευσμένης από τη μυσταγωγική ατμόσφαιρα των ημερών.

Δυστυχώς, μια ομάδα «πιστών», αγνοώντας ή χαλκεύοντας τη διδασκαλία της Εκκλησίας και εμφορούμενοι από την εσφαλμένη πεποίθηση ότι οι ιεροί ναοί «βεβηλώνονται» όταν φιλοξενούν μη λειτουργικά θρησκευτικά ακούσματα και ευρύτερα καλλιτεχνικά δρώμενα, αμαύρωσαν ορισμένες από τις εκδηλώσεις αυτές, με εκφράσεις μίσους και εμπάθειας κατά των διοργανωτών. Μάλιστα, δεν ολιγώρησαν εντός του Ιερού Ναού των Δώδεκα Αποστόλων να εκτοξεύσουν συνθήματα οπαδικής έμπνευσης και σε άλλη περίπτωση να ξεστομίσουν επαίσχυντες ύβρεις εναντίον του μακαριστού συναδέλφου μας Χρυσόστομου Σταμούλη, στη μνήμη του οποίου ήταν αφιερωμένο φέτος το σύνολο των εκδηλώσεων.

Τα μέλη του Τμήματος Θεολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, φρονούμε ότι τα θλιβερά αυτά γεγονότα δεν εκφράζουν τη χριστιανική πίστη, δείχνουν έλλειψη εκκλησιαστικού ήθους και σκανδαλίζουν τους συμπολίτες μας που αποζητούν «παρ’ ημίν» λόγο ελπίδας, ενότητας και συμφιλίωσης.

Επιπλέον, θεωρούμε ότι ο Τοπικός Επίσκοπος, ο Παναγιώτατος Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης κ. Φιλόθεος, έχει αποδείξει με πολλούς τρόπους στο διάστημα που διακονεί το ποίμνιο της Θεσσαλονίκης, ότι είναι πρόθυμος να συνομιλήσει με οποιονδήποτε για οποιοδήποτε ζήτημα σχετίζεται με την ταυτότητα, το πολίτευμα και την αποστολή της Εκκλησίας στην ιστορία και το παρόν. Θα μπορούσαν λοιπόν οι αυτόκλητοι «σωτήρες της Εκκλησίας» να συζητήσουν μαζί του και να εκφράσουν τις επιφυλάξεις και τις αντιρρήσεις τους, αντί να ασχημονούν απέναντι στο ευαγγελικό κήρυγμα της αγάπης για κάθε συνάνθρωπο.

Με την παρουσία της στον κόσμο, η Εκκλησία παρηγορεί, αγκαλιάζει, αγιάζει, λυτρώνει, συγχωρεί και προσεύχεται για όλους – ακόμα και κυρίως για τους υβριστές και τους διώκτες της. Φέρει τον Σταυρό του Μαρτυρίου και μαρτυρεί την Αλήθεια «παντί τω αιτούντι», με την πραότητα και την ταπείνωση του ιδρυτή της (Α΄ Πέτρ. 3:15) – και όχι με θορυβώδεις επιδείξεις «ευσέβειας», πνευματικές προγραφές και ύβρεις, που στρεβλώνουν την διδασκαλία της και φανερώνουν φαρισαϊκή έπαρση.

ΠΗΓΕΣ:

• ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΑΠΘ
• Η Τέχνη του Θεολογείν

Αυτά τα θλιβερά γεγονότα θυμίζουν αντίστοιχα γεγονότα που συνέβησαν στην Ροτόντα, όταν τη Δεύτερα (30 Οκτωβρίου του 1995) «η Ένωση Πολιτών Θεσσαλονίκης είχε προγραμματίσει μια συναυλία αυτοσχεδιαζόμενης τζαζ με έναν από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της στην Ελλάδα, γέννημα θρέμμα της πόλης, τον Σάκη Παπαδημητρίου και μια νέα εκπληκτικής καθαρότητας και μεγέθους φωνή, την Γεωργία Συλλαίου». Τότε, ως υπεύθυνος εκδόσεων, εργαζόμουν στον εκδοτικό οίκο Univrrsity Studio Press, επί της οδού Μελενίκου και ήμουν αυτόπτης μάρτυρας βάρβαρων επεισοδίων και σπασίματος του πιάνου του Σάκη Παπαδημητρίου. Δύο χρόνια αργότερα (1997), με αφορμή τα παραπάνω γεγονότα, από τον εκδότη του Univrrsity Studio Press, τον αλησμόνητο Ανδρέα Μιχάλη, κυκλοφόρησε το ωραίο βιβλίο: Η Ροτόντα στον «κύκλο με την κιμωλία». Είχα την τύχη και τη χαρά να παρακολουθήσω από κοντά την εν λόγω έκδοση αλλά και την έκδοση δύο βιβλίων του Σάκη Παπαδημητρίου: Εισαγωγή στην Τζαζ & Σκέψεις για τη Σύγχρονη Μουσική και Leonard Bernstein: Τζαζ και Κλασική, "δυτικές συνοικίες", παραπομπές και συνειρμοί Στα Μικροπράγματα, ο Άρης Δημοκίδης γράφει για: εκείνη τη ματ(αι)ωμένη συναυλία Α.Ι.Κ.

Ο άγνωστος θεός της λογοτεχνίας

«Ο Θεός πέθανε, μας διαβεβαιώνει ο Νίτσε. Ναι, απαντά ο καθολικός ποιητής Παύλος Κλωντέλ. Πέθανε, όπως λένε και οι Γραφές. Το πρόβλημα είναι ότι την τρίτη μέρα ανασταίνεται. Γιατί αν πέθανε ο Θεός, δεν πέθανε η πίστη. Και όσο ζει η πίστη, με οποιαδήποτε μορφή, δεν πεθαίνει ο μύθος. Ο μύθος είναι ακριβώς το παράλογο, η αντικοινωνική δύναμη, η κρισιμότερη αντίδραση προς τον πολιτισμό, ο οποίος τον οικειοποιείται και τον εξουδετερώνει. Ο ίδιος ο Νίτσε θα διευκρινίσει τη ριζική αυτή διαβεβαιώση, λέγοντας ότι πέθανε ο Θεός της ηθικής, ο Θεός του καλού και του κακού. Αντί του κλασικού ερωτήματος τι είναι καλό, ο Νίτσε έθεσε το ερώτημα ποιος κρίνει το καλό. Γενεαλογώντας το υποκείμενο, έδειξε πως αναπτύσσεται η μνησικακία που είναι συγκεκαλυμμένο μίσος και ηδονισμός του αδύναμου. Και έτσι πέθανε ο Θεός της μορφής και της καταδίκης. Ο Θεός που δεν πεθαίνει είναι ο Λόγος ως τελείωση του ανθρώπου, ως ενότητα, ως ολοκλήρωση της επιθυμίας, με λίγα λόγια ως τέλος της ιστορίας. Όλοι ζούμε κάτω από τη σκιά της αλήθειας αυτής, όλοι βρισκόμαστε στα πρόθυρα της μοναδικής αυτής στιγμής. Είτε στην προοπτική της αυτοσυνειδησίας, οπότε εργαζόμαστε για την εκλογίκευση του κόσμου, και τότε η μόνη δυνατή πνευματικότητα είναι η τεχνολογία ως απόλυτη γνώση ή εκκαθολίκευση του πνεύματος και άρα ως απόλυτη ελευθερία. Είτε στην προοπτική του θεολογικού μύθου, επαναλαμβάνοντας με ευλάβεια την εορτή της Αναστάσεως που είναι η πρόγευση της Δευτέρας Παρουσίας και της αποκατάστασης των πάντων. Με άλλα λόγια, είτε εκτός κόσμου τεθεί το αίτημα της ολότητας είτε εντός, το νόημά της παραμένει το ίδιο. Τι άλλο μπορεί να σημαίνει η ολότητα ή τελείωση του ανθρώπου, αν όχι το τέλος της απόστασης ανάμεσα στο εγώ και στο συ, στο εγώ και στο αντικείμενο, στη συνείδηση και στο ασυνείδητο; Ώστε ζούμε κατά τρόπον εσχατολογικό, έστω κι αν δεν το αντιλαμβανόμαστε. Ο Έγελος μάλιστα θα πει: Ο χριστιανισμός είναι το γίγνεσθαι της αθεΐας. Η θεολογία ανακαλύπτει την καθολική πτυχή της ανθρώπινης ύπαρξης. Ο Χριστός θυσιάζει τη μερικότητά του ως Ιησού για να επιτευχθεί η καθολικότητα του Λόγου. Ταυτοχρόνως, η καθολικότης ως Θεός αναγνωρίζει τη μερικότητα του Ανθρώπου που είναι ο ίδιος ο Θεός ως Χριστός. Τέλειος άνθρωπος είναι ο πλήρως και οριστικώς ικανοποιημένος από αυτό που είναι. Ώστε η χριστιανική ιδέα της ατομικότητας καθιστά δυνατή την εκκοσμίκευση. Από την άποψη αυτή, η θεολογία με Θεό ή χωρίς Θεό είναι κλειδί της πληρότητας».

ΑΝΤΩΝΗΣ ΖΕΡΒΑΣ. «Ο άγνωστος θεός της λογοτεχνίας», Νέα Εστία, τ. 155ος, τχ. 1765, Μάρτιος 2004), σσ. 379-380.

Simple Minds!!!

ΠΗΓΗ: Simple Minds

«Αυτός που βρίσκεται παντού»: Νέος δίσκος από τον κόσμο του Ρωμανού Μελωδού

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Η ΕΤΗΟS παρουσιάζει:

ΡΩΜΑΝΟΥ ΤΟΥ ΜΕΛΩΔΟΥ: «ΑΥΤΟΣ ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΠΑΝΤΟΥ»

Συμμετέχουν:

Νάνα Μούσχouρη, Χάρις Αλεξίου, Γιώργος Νταλάρας, Ελευθερία Αρβανιτάκη Δήμητρα Γαλάνη,Τάνια Τσανακλίδου, Ελένη Τσαλιγοπούλου, Δήμητρα Στογιάννη, Δημήτρης Καταλειφός, Κατερίνα Παπαδοπούλου, Σπύρος Σακκάς, Ζαχαρίας Καρούνης, π. Νεκτάριος Στογιάννης, ETHOS ENSEMBLE, ΘΥΓΑΤΕΡΕΣ

Καλλιτεχνική Επιμέλεια – Σκηνοθεσία:

Θωμάς Κωνσταντίνου – Δήμητρα Στογιάννη.

Ακούστε τον δίσκο εδώ:

https://www.youtube.com/playlist?list=PLgMS3OpjStkQ-fx12hig4W4Z6olAgI_Oa

Ο ποιητικός κόσμος του Ρωμανού του Μελωδού βρίσκεται στο κέντρο του «ΑΥΤΟΣ ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΠΑΝΤΟΥ», ενός έργου που προσεγγίζει το ποιητικό σύμπαν του «Σαίξπηρ του Βυζαντίου» με σύγχρονους μουσικούς και θεατρικούς όρους.

Η νέα αυτή δισκογραφική δουλειά, που φέρει την υπογραφή του Θωμά Κωνσταντίνου, της Δήμητρας Στογιάννη και της νέας τους εταιρείας ETHOS, έχει στον πυρήνα της τους ύμνους του εκφραστή της βυζαντινής ποιητικής παράδοσης και συγκεντρώνει πολύ σημαντικά ονόματα του ελληνικού τραγουδιού και θεάτρου: Νάνα Μούσχουρη, Χάρις Αλεξίου, Γιώργο Νταλάρα, Ελευθερία Αρβανιτάκη, Δήμητρα Γαλάνη, Τάνια Τσανακλίδου, Ελένη Τσαλιγοπούλου, Μάρθα Φριντζήλα, Δημήτρη Καταλειφό, Σπύρο Σακκά, Ζαχαρία Καρούνη, Σωκράτη Σινόπουλο, ETHOS ENSEMBLE και Θυγατέρες.

Ο Ρωμανός ο Μελωδός, ο «Πίνδαρος της ρυθμικής ποίησης», όπως τον αποκάλεσαν, και ο σημαντικότερος, ίσως, υμνογράφος, δεν ανήκει μόνο στη θρησκευτική παράδοση, αλλά στη μεγάλη ιστορία της ελληνικής ποίησης. Είναι ένας δημιουργός με σπάνια δραματική ένταση, βαθιά γνώση της ανθρώπινης ψυχής και ξεχωριστή δύναμη να μετατρέπει τα πρόσωπα σε ζωντανές παρουσίες. Ο Οδυσσέας Ελύτης τον ανέδειξε ως πρωτεύοντα ποιητή του ελληνικού σύμπαντος, ο Κώστας Βάρναλης διέκρινε στους στίχους του το επαναστατικό τους σθένος και ο Νίκος Καρούζος τον προσέγγισε δημιουργικά, μεταφράζοντάς τον.

Μετά το HOLY WEEK, που συντρόφευσε χιλιάδες ακροατές το Πάσχα της καραντίνας του 2020, ο Θωμάς Κωνσταντίνου επανέρχεται στο ποιητικό και μουσικό σύμπαν της Μεγάλης Εβδομάδας με το «ΑΥΤΟΣ ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΠΑΝΤΟΥ». Βασισμένο στο έργο του Ρωμανού και σε ποιητική απόδοση στα νέα ελληνικά από τον π. Ανανία Κουστένη, το νέο αυτό έργο ξεδιπλώνεται σε επτά πράξεις, ακολουθώντας την πορεία από την είσοδο στα Ιεροσόλυμα έως το Πάθος και την Ανάσταση, μέσα από spoken songs, αφηγήσεις και πρωτότυπες μουσικές. Η σύνθεσή του κινείται ανάμεσα στο βυζαντινό και ανατολικό ηχόχρωμα και στην προκλασική δυτική μουσική, αποκτώντας έναν χαρακτήρα σύγχρονο, ανοιχτό και βαθιά σκηνικό.

Στο έργο, ιδιαίτερη θέση έχουν οι γυναικείες φωνές και οι γυναικείες μορφές του Ρωμανού. Η Παναγία, οι Μυροφόρες, οι γυναίκες που κινούν τη δράση και φέρουν το συναίσθημα, τη μνήμη και την απώλεια, περνούν στο κέντρο της αφήγησης. Το «Μοιρολόι» ερμηνεύουν η Ελευθερία Αρβανιτάκη, η Δήμητρα Γαλάνη, η Ελένη Τσαλιγοπούλου, η Κατερίνα Παπαδοπούλου και οι Θυγατέρες, με σολίστ τον Σωκράτη Σινόπουλο στην πολίτικη λύρα, ενώ ο Γιώργος Νταλάρας ερμηνεύει το τραγούδι «Ψυχή μου». Η συμμετοχή της Νάνας Μούσχουρη προσθέτει στο έργο μια διάσταση ιστορική και συμβολική, φέρνοντας σε κοινό τόπο διαφορετικές γενιές και διαφορετικά εκφραστικά βάρη.

Το «ΑΥΤΟΣ ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΠΑΝΤΟΥ» δεν προτείνει μια μουσειακή επιστροφή στο παρελθόν. Προτείνει έναν νέο τρόπο να ακούσουμε τον Ρωμανό: ως ποιητή της γλώσσας, του δράματος και της ανθρώπινης εμπειρίας. Ως έναν δημιουργό που εξακολουθεί να αφορά όχι μόνο την πίστη, αλλά και τη δύναμη του λόγου, της μουσικής και του θεάτρου.

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ:

Ποιητική απόδοση ύμνων στα νέα ελληνικά: γέροντας Ανανίας Κουστένης.

Πρωτότυπη μουσική, διασκευές, διεύθυνση ορχήστρας: Θωμάς Κωνσταντίνου.

Καλλιτεχνική επιμέλεια, concept και σκηνοθεσία: Θωμάς Κωνσταντίνου-Δήμητρα Στογιάννη.

Concept στα tracks 10, 12 και 18: Ζαχαρίας Καρούνης.

ΑΦΗΓΗΣΗ:

Νάνα Μούσχouρη, Χάρις Αλεξίου, Ελευθερία Αρβανιτάκη Δήμητρα Γαλάνη,Τάνια Τσανακλίδου, Ελένη Τσαλιγοπούλου, Δήμητρα Στογιάννη, Δημήτρης Καταλειφός, Σπύρος Σακκάς, Ζαχαρίας Καρούνης, π. Νεκτάριος Στογιάννης.

Το τραγούδι «Ψυχή μου» ερμηνεύει ο Γιώργος Νταλάρας.

Το «Μοιρολόι» της Παναγιάς ερμηνεύουν: Ελευθερία Αρβανιτάκη, Δήμητρα Γαλάνη, Ελένη Τσαλιγοπούλου, Κατερίνα Παπαδοπούλου και οι Θυγατέρες.

Το «Σήμερον Κρεμάται επί ξύλου» από τον μονόλογο της Παναγίας ερμηνεύει ο Ζαχαρίας Καρούνης.

Σολίστ: Σωκράτης Σινόπουλος, πολίτικη λύρα.

ETHOS ENSEMBLE:

Θωμάς Κωνσταντίνου – ούτι, έγχορδα, Γιάννης Πλαγιαννάκος – κοντραμπάσο Στέφανος Δορμπαράκης – κανονάκι – φωνητικά Δέσποινα Σπανού – τσέλο, Μανούσος Κλαπάκης – κρουστά.

Θυγατέρες: Φωνητική ερμηνεία μελοποιημένων ύμνων.

Δέσποινα Ιεραπετρίτη , Κωνσταντίνα Πάτση, Αθανασία Σπανού. Βασιλική Σπανού, Φαίη Χρήστου.

Φωνητικά: Αναστασία Κώστα, Γιάννης Κώστας.

Voice overs: Μαρλέν Σαϊτη , Elif Sanchez.

Οι ηχογραφήσεις πραγματοποιήθηκαν στα Sierra Studios.

Ηχοληψία – μίξη ήχου: Γιώργος Καρυώτης.

Master: Χρήστος Ζορμπάς.

Η φωνή της Νάνας Μούσχουρη ηχογραφήθηκε στα Downtown studios της Γενεύης από τον Benoit Ravanel.

Επιμέλεια ηχογράφησης: Lucien Di Napoli.

Η φωνή του Γιώργου Νταλάρα ηχογραφήθηκε στα Odeon Studios από τον Ηλία Λάκκα.

Pre & Post Production: Θωμάς Κωνσταντίνου.

Σχεδιασμός εξωφύλλου: Ορφέας Αντουλινάκης.

Βοηθός παραγωγής: Φαίη Χρήστου.

Υπεύθυνη επικοινωνίας: Μαρία Τσολάκη.

Παραγωγή: ETHOS

ΠΗΓΗ: ORTHODOXIANEWSAGENCY.GR