ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
Η τέταρτη και τελευταία εκδήλωση του φετινού κύκλου «Καιρός του ποιήσαι» θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη, 28 Μαΐου 2026 στις 7:30μ.μ., ώρα Ελλάδας, με θέμα «Υπάρχει μέλλον για την Ορθόδοξη Θεολογία σήμερα;». Θα συμμετάσχουν ως ομιλητές ο Paul Gavrilyuk, Καθηγητής Θεολογίας και Φιλοσοφίας στο Τμήμα Θεολογίας του Πανεπιστημίου του Αγίου Θωμά (Σαιν Πωλ, Μινεσότα, ΗΠΑ) και πρόεδρος της Διεθνούς Ένωσης Ορθόδοξων Θεολόγων (ΙΟΤΑ), o Michel Stavrou, Κοσμήτωρ και Kαθηγητής Δογματικής Θεολογίας στο Ινστιτούτο του Αγίου Σεργίου (Παρίσι) και ο Χαράλαμπος Βέντης, Καθηγητής Φιλοσοφίας της Θρησκείας στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Συντονιστής της συζήτησης θα είναι ο Παντελής Καλαϊτζίδης, Διευθυντής της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου. H εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί σε τρεις γλώσσες, αγγλικά, γαλλικά και ελληνικά, με παράλληλη μετάφραση.
Πριν από έναν αιώνα, ο π. Γεώργιος Φλωρόφσκυ ερμήνευσε την πορεία της Ορθόδοξης Θεολογίας στη νεωτερικότητα με τους όρους του Σπένγκλερ για μια δυτική «ψευδομόρφωση» (δηλαδή, παραμόρφωση λόγω των δυτικών επιρροών). Η λύση του ήταν η επιστροφή στους Πατέρες της Εκκλησίας και η λύση που πρότεινε, η νεοπατερική σύνθεση, έγινε το κυρίαρχο μοντέλο για την Ορθόδοξη Οεολογία στο δεύτερο μισό του εικοστού αιώνα. Πολλοί σύγχρονοι ορθόδοξοι θεολόγοι συνεχίζουν να αποδέχονται το παράδειγμα του Φλωρόφσκυ με αναθεωρήσεις. Για αυτούς, η συνεχιζόμενη επανασύνδεση με την πατερική παράδοση εξακολουθεί να βρίσκεται στο επίκεντρο του θεολογικού εγχειρήματος. Μια σημαντική ομάδα ορθόδοξων θεολόγων προτείνει να αφήσουμε στην άκρη το παράδειγμα του Φλωρόφσκυ και να επικεντρωθούμε στη θεολογική ενασχόληση με τον σύγχρονο πολιτισμό. Στις σημερινές συζητήσεις για τους μελλοντικούς «τρόπους της Ορθόδοξης Θεολογίας», συχνά παραβλέπεται ότι αυτές οι δύο προσεγγίσεις (η νεοπατερική και η συναφειακή) δεν χρειάζεται να αλληλοαποκλείονται. Αντιθέτως, θα μπορούσαν να αλληλοκαθορίζονται αμοιβαία.
Μέσα από την ποικιλομορφία της η Θεολογία καλείται να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις του 21ου με σκοπό να διασφαλιστεί η ενότητα της Εκκλησίας. Εναπόκειται στους θεολόγους να αντιμετωπίσουν συλλογικά τη διαρκή δυσκολία στην οργάνωση της κοινωνίας μεταξύ των Εκκλησιών μεταξύ δύο εξίσου απαράδεκτων μοντέλων: αφενός, ενός αυτοκρατορικού τύπου και αφετέρου, ενός αυστηρά συνοδικού, εθνικού μοντέλου. Είναι επομένως απαραίτητο να εργαστούμε για την ανάπτυξη μιας κοινής εκκλησιολογίας για τη διακυβέρνηση της παγκόσμιας Ορθοδοξίας, προκειμένου να ανακαλύψουμε ξανά ένα κοινό όραμα για την Εκκλησία, ικανό να θέσει τέλος στις επαναλαμβανόμενες διαμάχες.
Όλα τα παραπάνω ωστόσο, τίθενται υπό τη διαρκή κρίση της ιστορίας που «κρατά στα χέρια της χοντρό σβηστήρι» βρίσκοντας πάντοτε τον τρόπο να διαλύει όλα τα κοσμοείδωλα των οποίων τα δομικά υλικά δεν αντέχουν στο φως της τεκμηριωμένης, σκληρής αλήθειας, εκείνης που κείται έξω από το γκέτο των ιδεοληπτικών και των θρησκόληπτων. Ο νόμος αυτός ισχύει και για την κυρίαρχη εκείνη πνευματική παράδοση για το μέλλον της οποίας ο ιδρυτής της προειδοποίησε έγκαιρα, επισημαίνοντας με μια άκρως παραστατική παρομοίωση, τη μοίρα που επιφυλάσσεται στο άλας όταν μωρανθεί. Στην προοπτική αυτή μια εσχατολογική θεώρηση της εκκλησιαστικής παράδοσης αυτής μπορεί να βοηθήσει τη Θεολογία να απεγκλωβιστεί από εσωτερικούς ανταγωνισμούς και από την αυτάρκεια που τη διατρέχει, προς την κατεύθυνση ενός κριτικού και δημιουργικού διαλόγου με την περιβάλλουσα πραγματικότητα στο όνομα της εν Χριστώ αλήθειας.
