Δευτέρα 26 Ιανουαρίου 2026

Η γάτα του Ζήσιμου Λορεντζάτου και οι γάτες του Charles Baudelaire

«Από τη μια μεριά θα ήθελα να είχα στη δουλειά μου την απόλυτη συγκέντρωση που έχει η γάτα μου όταν πλένεται. Τη φωνάζεις και μήτε που γυρίζει να σε κοιτάξει… -αλλά, ολότελα αδιάφορη, συνεχίζει το πλύσιμο με ακόμα, θα έλεγα, μεγαλύτερη μανία. Ένα αυτό.
Από την άλλη μεριά μοιάζει παρήγορο που ο άνθρωπος δε δείχνει να κατέχεται τόσο αποκλειστικά -όπως η γάτα μου την ώρα που πλένεται- από τα όσα κάνει (αν και πολλοί κατέχονται). Θα γινόταν -ο άνθρωπος- μονότονος και περιορισμένος. Από τα δύο προτιμάω το δεύτερο, δίχως να παύω να μακαρίζω τις γάτες ή να βυθομετράω “leurs prunelles mystiques», που ατενίζουν αδιάφορα, τόσο τους “amoureux fervents”, όσο και τους “savants austères”, στο γνωστό ποίημα του Baudelaire. (Μήτε υπερβολική “ferveur”, νομίζω, χρειάζεται μήτε υπερβολική “austérité ”)».

ΖΗΣΙΜΟΣ ΛΟΡΕΝΤΖΑΤΟΣ. (2009). Collectanea. Δόμος: Αθήνα, σ. 316 [590].


ΠΗΓΗ ΕΙΚΟΝΑΣ: Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Σάββατο 24 Ιανουαρίου 2026

Ο «Ντέμιαν» κατά της σχολικής βίας

Του ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑ

Στον «Ντέμιαν» του Έρμαν Έσσε ο νεαρός Έμιλ Σίνκλαιρ παλεύει να βρει την ταυτότητά του, όπως και τα σημερινά παιδιά που ζουν γύρω μας, είναι κοντά σε εμάς τους δασκάλους, κάθε μέρα στο σχολείο. Από την πρώτη σελίδα, ο αξεπέραστος Έρμαν Έσσε παρασύρει τον αναγνώστη σ’ έναν κόσμο δυαδικότητας, ανάμεσα στο φως και το σκοτάδι, στο καλό και το κακό. Ο Έμιλ Σίνκλαιρ ξεκινά ένα ταξίδι προς την ωριμότητα αλλά, κυρίως, επικεντρώνεται στην κατανόηση του εαυτού του και του κόσμου. Έχω τη γνώμη πως ο «Ντέμιαν» θα ‘πρεπε να διδάσκεται στο σχολείο. Ίσως αποτελούσε κι ένα ισχυρότατο όπλο κατά της σχολικής βίας, για την οποία ξαναλέω σχεδόν δεν κάνουμε τίποτα, παρά μόνο διαπιστώσεις. Το έχω ξαναγράψει: η βία στα σχολεία μας είναι παρούσα, σ’ όλες τις πτυχές της, παρότι τη συζητάμε σε επιμορφωτικά σεμινάρια. Όμως, δεν φτάνει η επιμόρφωση ή η παραμόρφωση. Ούτε οι διαπιστώσεις ότι στα σχολεία η βία είναι κυρίαρχο φαινόμενο, δεν έχει καμιά απουσία, δικαιολογημένη ή αδικαιολόγητη. Είναι καιρός να δούμε πως στα σχολεία μας θα εφαρμόσουμε τον ύψιστο παιδαγωγικό σκοπό: την αναζήτηση του εαυτού κάθε μαθητή. Αυτή με τον «Ντέμιαν», μας την προσφέρει ο Έσσε.
Για διάβασμα συνιστώ την πρώτη έκδοση, σε μετάφραση του Μένη Κουμαντερέα, του οποίου τα προλεγόμενα παραθέτω ευθύς αμέσως.


ΕΡΜΑΝ ΕΣΣΕ. (1983). Ντέμιαν. Αθήνα: Γαλαξίας.

Εκπαίδευση - ΠΑΙΔΕΙΑ: την έχουμε χάσει... ΟΡΙΣΤΙΚΑ!

Του ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑ

Το απαράδεκτο περιστατικό της διευθύντριας σχολείου που φίμωσε το στόμα μαθητή με χαρτοταινία, πίσω του έχει και όσους την αξιολόγησαν για να αναλάβει αυτή τη θέση, ως στέλεχος εκπαίδευσης. Αυτούς ποιος θα τους ελέγχει και θα τους αξιολογήσει; Ας μην κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας. Η λαμογιά, η διαφθορά μαστίζει και την εκπαίδευση. Τι λέω τώρα… Στο καράβι της ελληνικής εκπαίδευσης, που χρόνια είναι κολλημένο στα βράχια και δεν λέει κανείς να το ξεκολλήσει, για θέσεις ευθύνης ισχύουν μόνο τα τυπικά προσόντα κι όχι η προσωπικότητα του ΔΑΣΚΑΛΟΥ. Και να σκεφτούμε το εξής: να ‘ταν μόνο αυτή η περίπτωση εκπαιδευτικού με παρόμοια συμπεριφορά...
Ο μακαρίτης Μάνος Χατζηδάκης, στα Σχόλια του Τρίτου, γράφει κάτι άκρως σημαντικό. Ταιριάζει γάντι στα της διαφθοράς - λαμογιάς και στην εκπαίδευση:
«Οι χοίροι είναι ζώα παχύδερμα, που αρέσκονται να ζουν μες στην ακαθαρσία και να κυκλοφορούν μέσα σ’ αυτήν με άνεση και φιλαρέσκεια. Αγνοούν όλους τους στοιχειώδεις κανόνες υγιεινής και δημιουργούν μιάν αποπνικτική ατμόσφαιρα για όσους έχουν το ατύχημα να ζουν κοντά στα χοιροστάσια, ακόμη και σε απόσταση απ’ αυτά. Τόσο δε είναι έντονη η δυσάρεστη οσμή που αναδίδουν ώστε πολλές φορές οι ατυχείς περίοικοι να καταφεύγουν εις λιποθυμίας και να γυρεύουν τον βίον τους να τερματίσουνε με βιαιότητα και άνευ ελαχίστης ηδονής. Και οι χοίροι, ως γνωστόν, επέστρεψαν και ζούνε πλέον μες στις πολιτείες. Και τίποτα δεν μας γλυτώνει πια απ’ αυτούς. Φαίνεται πως τους θελήσαμε, τους νοσταλγήσαμε, που λένε. Κι έτσι επιστρέψανε και θα μας συντροφεύουν δια παντός».


ΠΗΓΗ ΕΙΚΟΝΑΣ: paletaart – Χρώμα & Φώς

They Dance Alone

 

ΠΗΓΗ: Sting