Κυριακή 24 Σεπτεμβρίου 2023

Οπτιμιστική ή πεσιμιστική Αριστερά;

Του ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑ

Οι δεύτερες εκλογές για την ανάδειξη Προέδρου στο κόμμα της μείζονος αντιπολίτευσης, λένε οι ειδήσεις των καναλαρχών, θα έχουν προσέλευση μεγαλύτερη από την προηγούμενη Κυριακή, με τα στελέχη και τους φίλους-της να χαίρουν άκρας αισιοδοξίας και χαμόγελων για τις τύχες του κόμματός τους. Χαράς ευαγγέλια λοιπόν! Ο οπτιμισμός σε πρώτο πλάνο! Όμως, στο Αστείο του Μίλαν Κούντερα, ο Λούντιβ και η Μαρκέτα, στη συζήτηση που έχουν με τους συντρόφους φοιτητές της Φοιτητικής Ένωσης, ο οπτιμισμός είναι όπιο, όπως και η θρησκεία είναι το όπιο του λαού.
Έχει ενδιαφέρον να δούμε πως οι σημερινοί «Αριστεροί» - και «Δεξιοί» γιατί όχι κι αυτοί- θα λάβουν σοβαρά υπόψη-τους το αποτέλεσμα των εκλογών στο κόμμα της μείζονος Αντιπολίτευσης. Γιατί το ερώτημα των συντρόφων φοιτητών στο Αστείο του Κούντερα είναι σημαντικό: «ώστε λοιπόν, επειδή η Μαρκέτα τα παίρνει όλα στα σοβαρά, άρχισε ο άλλος, εσύ της κάνεις πλάκες. Για πες μας όμως, τι ακριβώς παίρνει στα σοβαρά; Το Κόμμα, λόγου χάρη, τον οπτιμισμό, την πειθαρχία, έτσι; Κι όλα αυτά που τα παίρνει στα σοβαρά εσύ βρίσκεις πως είναι για γέλια». Για να δούμε πως θα είναι η «Αριστερή» αντιπολίτευση από δω και πέρα: οπτιμιστική ή πεσιμιστική;


D. MOOR. Βοήθεια! 1921. ΠΗΓΗ ΕΙΚΟΝΑΣ: περιοδικό Ίνδικτος, τχ. 14 (Ιούνιος 2001), το οποίο κοσμούν έργα ζωγραφικής, σχέδια, χαρακτικά, αγάλματα και κατασκευές της Ρωσσικής Πρωτοπορίας.

Εκπαίδευση: 1η αλήθεια

Δέκα αλήθειες για την εκπαίδευση, την εκπαίδευση της παρακμής! Σε διαδοχικές δημοσιεύσεις, μέχρι το τέλος Οκτωβρίου τρέχοντος έτους. Α.Ι.Κ.


Παρασκευή 22 Σεπτεμβρίου 2023

Δε φαντάζεσαι σε ποιον ανήκει η θρυλική πρώτη έκδοση του «Υπέροχου Γκάτσμπυ»


Η πρώτη έκδοση της νουβέλας του Φ. Σκοτ Φιτζέραλντ, «The Great Gatsby» θα πωληθεί σε δημοπρασία του οίκου Christie’s στο Λονδίνο.
Η εν λόγω έκδοση του «The Great Gatsby» είναι υπογεγραμμένη από τον συγγραφέα Φ. Σκοτ Φιτζέραλντ αναμένεται να πωληθεί από 200.000 έως 300.000 λίρες Αγγλίας (245.000-367.000 δολάρια), σύμφωνα με τον οίκο δημοπρασιών Christie’s. Το μυθιστόρημα κυκλοφόρησε τον Απρίλιο του 1925.
Η υπόθεσή του εκτυλίσσεται την ίδια χρονική περίοδο, την «εποχή της τζαζ», στο Λονγκ Άιλαντ. Το βιβλίο περιγράφει τις αλληλεπιδράσεις του αφηγητή του Νικ Καραγουέι με τον μυστηριώδη εκατομμυριούχο Τζέι Γκάτσμπυ και το πάθος του Γκάτσμπυ να επανασυνδεθεί με την παλιά αγαπημένη του, τη Νταίζη Μπιουκάναν. Στην μεγάλη οθόνη τον ρόλο του εκατομμυριούχου πρωταγωνιστή έπαιξε ο Ντι Κάπριο στην ομώνυμη ταινία σε σκηνοθεσία Μπαζ Λούρμαν.
Το βιβλίο θα πωληθεί μαζί με άλλα λογοτεχνικά έργα, αντικείμενα και αναμνηστικά από τη συλλογή του αείμνηστου ντράμερ των Rolling Stones, Τσάρλι Γουότς.

ΠΗΓΗ: NEWS 27


ΠΗΓΗ ΕΙΚΟΝΑΣ: CNN Greece

Πέμπτη 21 Σεπτεμβρίου 2023

Ο «Αριστερός» συμπαθητι-(αντι)κούλης

Του ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑ

«Είμαστε οι κούφιοι ανθρώποι / Είμαστε οι παραγεμισμένοι ανθρώποι / Που σκύβουνε μαζί. / Καύκαλα μ' άχερα γεμάτα, αλίμονο!». Θ. Σ. ΕΛΙΟΤ. Η Έρημη Χώρα, σε μετάφραση Γιώργου Σεφέρη.

Προχθές, σε μια γνωστή-μου που, όπως καλά γνωρίζω ανήκει στον χώρο της Αριστεράς, έλεγα ότι η εκλογή του νέου συμπαθητι-(αντι)κούλη τάχαμου «Αριστερού», που από το πουθενά εμφανίστηκε στη ζώσα πολιτική σκηνή, συνιστά την αμερικανοποίηση της Αριστεράς. Η γνωστή-μου, εκτός από εκείνα τα χιλιοειπωμένα «αριστερά» τσιτάτα που με αυτά χορτασμένοι είμαστε χρόνια τώρα, υποστήριζε ότι η σύγχρονη «Αριστερά» ψάχνει να βρει δρόμους να εκφραστεί και μέσα από τέτοιες επιλογές. Της είπα αυτό που, πριν τέσσερεις σχεδόν δεκαετίες (1987), είχε υποστηρίξει ο πολύς Κορνήλιος Καστοριάδης, σε μια συνέντευξή του στην Τέτα Παπαδοπούλου, η οποία δημοσιεύθηκε στο παλιό καλό περιοδικό Αντί, σε δύο μέρη (τχ. 355 και 356)· ο σοφός οικονομολόγος και φιλόσοφος έλεγε πως «Δεξιά και Αριστερά δεν σημαίνουν τίποτα πλέον». Δεν γνωρίζω πόσοι είναι σήμερα οι «Αριστεροί» που διαβάζουν και συμφωνούν με τον Καστοριάδη. Εκείνο, όμως, που με έμφαση επισημαίνω είναι το εξής: η από το πουθενά εμφάνιση ενός κούφιου στην κυριολεξία «πολιτικού» στον σημερινό αντιπολιτευτικό χώρο, αποτελεί όνειδος για την ιδεολογία της Αριστεράς, της πατριωτικής εννοώ… 
Και για να κλείσω τις σκέψεις-μου με τον Καστοριάδη, προσκαλώ γνωστούς και φίλους «Αριστερούς» να διαβάσουν με τη δέουσα προσοχή ένα πολύ καλό κείμενό του, δημοσιευμένο στο βιβλίο-του: Η άνοδος της ασημαντότητας, σε μετάφραση του Κώστα Κουρεμένου, στις εκδόσεις Ύψιλον, Αθήνα 2000. Σ’ αυτό, ο Καστοριάδης, αφού πρώτα ασκεί κριτική στον μαρξισμό, τον λενινισμό και τον σταλινισμό, καταλήγει στο εξής συμπέρασμα, το οποίο αξίζει ιδιαίτερα να προσέξουν όσοι σήμερα αυτοπροσδιορίζονται ως «Αριστεροί», τύπου «(αντι)κούλη –λάκη» και πάει λέγοντας. Αντιγράφω επί λέξει τα γραφόμενα του Καστοριάδη: «Αυτά είναι μερικά από τα συμπεράσματα στα οποία πρέπει να οδηγήσει η διπλή εμπειρία της κονιορτοποίησης του μαρξισμού – λενινισμού και της εξέλιξης του σύγχρονου καπιταλισμού. Δεν είναι τα συμπεράσματα στα οποία θα καταλήξει η κοινή γνώμη αύριο κιόλας. Όταν όμως κατακάτσει ο κουρνιαχτός, σε αυτά θα πρέπει να καταλήξει η ανθρωπότητα, εκτός κι αν συνεχίσει την πορεία της προς έναν όλο και πιο απατηλό στόχο που, αργά ή γρήγορα, θα συντριβεί πάνω στα φυσικά όρια του πλανήτη, αν δεν καταρρεύσει νωρίτερα, κάτω από το βάρος της ανυπαρξίας νοήματος που τον χαρακτηρίζει», (σ. 66).
Όσο για την αντίπερα όχθη, αυτή της Δεξιάς, οι ηγέτες της παλαιάς φρουράς-της, αν σήμερα ζούσαν, θα έδιναν πολλά χαστουκάκια...


Τώρα που γεμίζουν οι ροδιές με κόκκινους καρπούς!

ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΛΥΤΡΑΣ. «Ρόδια». ΠΗΓΗ ΕΙΚΟΝΑΣ: paletaart – Χρώμα & Φώς

Το Φανάρι συκοφαντεί τον Αρχιεπίσκοπο Αναστάσιο!

Του ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΒΕΝΕΤΗ

Το αφήγημα της Δύσης που αφορά τον πόλεμο στην Ουκρανία δεν επιδέχεται αμφισβήτηση. Όποιος έχει διαφορετική άποψη αναγνωρίζοντας τις ανησυχίες της Ρωσίας για την επιχειρούμενη κυκλωτική επέκταση του ΝΑΤΟ στο ζωτικό της χώρο, είναι ρωσόφιλος και «πουτινικός». Εν τούτοις υπάρχουν φωνές εντός της συλλογικής Δύσης που βλέπουν την ρωσοουκρανική διένεξη με μία άλλη οπτική, χωρίς να συκοφαντεί.
Πρόσφατα ο πρώην πρόεδρος της Γαλλίας Νικολά Σαρκοζί μιλώντας στο γαλλικό κανάλι BFMTV ανέφερε μεταξύ άλλων: «Οι ΗΠΑ ήθελαν η Ουκρανία να ενταχθεί στην ΕΕ και στο ΝΑΤΟ, γεγονός που θα αύξανε την εξάρτησή της από τις ΗΠΑ. Οι ΗΠΑ θέλουν μια Ευρώπη ελεγχόμενη από αυτές και εγώ θέλω η Ευρώπη να είναι ανεξάρτητη». Καταλήγοντας είπε ότι «η ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ θα είναι πρόκληση για τη Ρωσία, και σε καμία περίπτωση δεν πρόκειται να φέρει την ειρήνη στην περιοχή. Το ερώτημα είναι απλό: Θα συμβάλλει η ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ στην επίτευξη ειρήνης ή όχι; Μπορούμε τουλάχιστον να το συζητήσουμε αυτό; Κατά τη γνώμη μου, δεν πρόκειται να οδηγήσει σε ειρήνη».


Στο στόχαστρο ο Αναστάσιος

Η θεώρηση της Συλλογικής Δύσης για το Ουκρανικό έχει παρεισφρήσει και στο χώρο της Εκκλησίας. Έναυσμα αποτέλεσε η χορήγηση της Αυτοκεφαλίας από το Οικουμενικό Πατριαρχείο στο Κίεβο. Η διαφοροποίηση του Αρχιεπισκόπου Αναστάσιου στο ζήτημα αυτό προκάλεσε πολεμική εναντίον του. Ανεξήγητη θεωρήθηκε από το Φανάρι η στάση της Εκκλησίας της Αλβανίας και του ίδιου στο θέμα της κρίσης με τη Μόσχα.
Ο Αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος είχε την άποψη ότι θα έπρεπε το ζήτημα αυτό να τεθεί σε διάλογο. Για τον λόγο αυτό και δεν έχει αναγνωρίσει την Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας. Πολλές φορές με επιστολές ζητούσε τη σύγκληση της Πανορθόδοξης Συνόδου των Αυτοκεφάλων Ορθοδόξων Εκκλησιών, προκειμένου να συζητηθεί η κρίση Φαναρίου - Μόσχας, αν και γνώριζε ότι ο κ. Βαρθολομαίος δεν θα δεχόταν ποτέ μια τέτοια εξέλιξη. Ο τρόπος που στοχοποιούν εκείνους που διαφοροποιούνται στο σοβαρό εκκλησιαστικό ζήτημα της Ουκρανίας δεν συνάδει με το ορθόδοξο ήθος ούτε με τη στοιχειώδη δεοντολογία οιουδήποτε διαλόγου.
Σημειωτέον ότι το τελευταίο διάστημα κάθε λίγο η Εκκλησία της Αλβανίας με επιστολές επανέρχεται στο θέμα με αφορμή και τις διώξεις φιλορώσων μοναχών. Ο κ. Βαρθολομαίος αποφεύγει να απαντήσει στον Αρχιεπίσκοπο Αναστάσιο, τον οποίο είχε επιλέξει το 1992 για τη θέση του στην εκκλησία της Αλβανίας. Μία θέση την οποία τίμησε και με το παραπάνω ο γηραιός ιεράρχης παρά τον πόλεμο που δέχτηκε από το σύνολο των αλβανικών κυβερνήσεων. Να σημειωθεί ότι η κρίση με το Πατριαρχείο, άρχισε το 2018 μετά την επίσκεψη του Πατριάρχη Μόσχας Κύριλλου στα Τίρανα.

Η Εκκλησία της Αλβανίας

Αναλυτικά η ανακοίνωση της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Αλβανίας: «Ο αγιογράφος Ηλίας Δαμιανάκης, Άρχων του Οικουμενικού Πατριαρχείου, πριν από ένα μήνα, σε μία ανάρτησή του με τίτλο “στώμεν καλώς, στώμεν μετά φόβου Θεού” δεν δίστασε να κυκλοφορήσει ένα επαίσχυντο ψέμα δηλώνοντας ότι: “Κατά την ανασύσταση της Ορθόδοξου Αυτοκέφαλου Εκκλησίας της Αλβανίας με προσπάθειες διεθνών ολιγαρχών ανεγέρθηκαν ή αποκαταστάθηκαν πάνω από 250 εκκλησίες”».
Πρόκειται ξεκάθαρα για πρωτάκουστη και επικίνδυνη παραπληροφόρηση. Η διάψευση ακολούθησε υπεύθυνα από την Εκκλησία της Αλβανίας στις 30 Αυγούστου 2023 με την παράθεση επισήμων στοιχείων, που ήδη έχουν δημοσιευθεί από καιρό. Παρά ταύτα, ο συγκεκριμένος κύριος δεν παραδέχτηκε ότι σκόρπισε fake news για να υποστηρίξει το κακόβουλο μύθευμα ότι η Εκκλησία της Αλβανίας είναι υπό ρωσική επήρεια και ουδόλως ζήτησε συγγνώμη.
Αντίθετα με νέα ανάρτησή του προσπαθεί να πείσει ότι η αντίδραση της Ιεράς Συνόδου της Ορθοδόξου Αυτοκεφάλου Εκκλησίας της Αλβανίας οφείλεται τάχα σε λάθος μετάφραση του όρου «international oligarchs». Ενώ, τα συμφραζόμενα του όρου αυτού ήταν η αναφορά στη Ρωσική Εκκλησία, προκειμένου να υφανθεί περαιτέρω ο μύθος πως η Εκκλησία της Αλβανίας τελεί υπό την επίδραση της Εκκλησίας της Ρωσίας.
Και ο αριθμός των 250 Εκκλησιών δεν γράφεται διαφορετικά στα δικά του αγγλικά από τα αλβανικά και τα ελληνικά. Στη συνέχεια, παραδίδει μαθήματα Πατρολογίας, τονίζοντας τη σημασία της αλήθειας, που ο ίδιος, όμως καταπάτησε. Με παράδοξο θράσος σε επόμενη δημοσίευσή του συνεχίζει να μαλώνει την Ιερά Σύνοδο και να δίνει πρόσθετες οδηγίες.
Τα επιπόλαια αυτά κείμενα αμέσως δημοσιεύτηκαν στα ελληνικά στον διαδικτυακό τόπο Φως Φαναρίου από έτερο Άρχοντα του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Ένας τρίτος νεόκοπος Άρχων που υπηρετεί σε διαχριστιανικό συμβούλιο στη Γερμανία, σπεύδει να σχολιάζει, να προσβάλλει ακόμα και να υβρίζει.
Το φαινόμενο είναι ανησυχητικό. Ορισμένοι, κατά τη γνωστή έκφραση, «καβάλησαν το καλάμι». Περιεβλήθησαν τον αρχοντικό μανδύα και έχουν εξελιχθεί σε επιθεωρητές, εισαγγελείς και κριτές των κατά τόπους Ορθοδόξων Εκκλησιών. Ελέγχουν, ειρωνεύονται, υβρίζουν θεσμούς, προσωπικότητες, Συνόδους Εκκλησιών, χωρίς ίχνος σεβασμού προς εκκλησιαστικά αξιώματα, ακαδημαϊκό κύρος, προσφορά στην Εκκλησία και την κοινωνία. Ο τρόπος που στοχοποιούν εκείνους που έχουν μία διαφορετική θέση για το σοβαρό εκκλησιαστικό ζήτημα της Ουκρανίας δεν συνάδει με το ορθόδοξο ήθος ούτε με τη στοιχειώδη δεοντολογία οιουδήποτε διαλόγου. Η νέα εκκλησιαστική αυτή τακτική είναι άμεσος ανάγκη να σταματήσει.
«Η Ορθόδοξος Εκκλησία της Αλβανίας δεν τελεί υπό την επήρεια της ρωσικής ή άλλης Εκκλησίας και δεν δέχεται κανενός είδους εξωτερική κηδεμονία. Ούτε βεβαίως ανέχεται υποδείξεις και μαθήματα από αναρμόδιους ελεγκτές μέλη άλλων τοπικών Αυτοκεφάλων Εκκλησιών. Αρκείται να εμπνέεται από το Ευαγγέλιο και να ενεργεί σύμφωνα με την Ορθόδοξη Παράδοση».

Μωραίνει Κύριος ον βούλεται…

Περισσεύει το θράσος σε εκκλησιαστικούς παράγοντες που ως κήνσορες βάλλουν εμμέσως κατά του προκαθήμενου της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Αλβανίας, μίας χαρισματικής και εμβληματικής προσωπικότητας όχι μόνο στο χώρο της Ορθόδοξης Ιεραρχίας, που η χάρις του Θεού τον έφερε να αναλάβει την ανασυγκρότησή της από τον αθεϊστικό διωγμό της αφανισμένης Ορθοδόξου Εκκλησίας της Αλβανίας. Ο σεμνός ιεράρχης αποτελεί κόσμημα για την Ορθόδοξη Εκκλησία μας, όντας ο κορυφαίος σύγχρονος θρησκευτικός ηγέτης. Η ανάσταση που βιώνει η Εκκλησία στην Αλβανία για τέσσερις δεκαετίες, προφανώς είναι το πιο σπουδαίο έργο στην ζωή του.
Με το πολυσχιδές ποιμαντικό, πνευματικό, κοινωνικό, επιστημονικό, θεολογικό και θρησκειολογικό του έργο, ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας κ. Αναστάσιος κατέστη παγκόσμια φυσιογνωμία του Χριστιανισμού, κήρυκας της αγάπης και της ειρήνης. Το συγγραφικό του έργο περιλαμβάνει πάνω από 400 μελέτες, πραγματείες και άρθρα, οκτώ μονογραφίες, κείμενα δημοσιευμένα σε έγκυρα επιστημονικά διεθνή περιοδικά, μεταφρασμένα ή εξαρχής γραμμένα, στα αγγλικά, τα γερμανικά, τα γαλλικά, τα ισπανικά, τα φινλανδικά, τα σουηδικά, τα σερβικά, τα ρουμανικά, τα ρωσικά και τα αλβανικά. Έχουν κυκλοφορήσει δύο εκτενείς βιογραφίες που καθ’ ομολογία των συγγραφέων αδυνατούν να περιλάβουν με πληρότητα όλη την πορεία τού Μακαριωτάτου, παρόλο που την πραγματεύονται σε συνολικά πάνω από 550 σελίδες.
Η χαρισματική προσωπικότητα του σημερινού Αρχιεπισκόπου Τιράνων, Δυρραχίου και πάσης Αλβανίας Αναστασίου εκφράζει τον άρρηκτο συνδυασμό λόγου και πράξης, ανιδιοτελούς προσφοράς στο ανθρώπινο πρόσωπο και υψηλής θεολογικής θεώρησης των σύγχρονων παγκόσμιων προβλημάτων. Εμπνεόμενος από την εντολή του Κυρίου «Μαθητεύσατε πάντα τα έθνη» (Ματθ. 28:19), υπηρέτησε τους πιο φτωχούς λαούς του κόσμου και συγκεκριμένα της Ανατολικής Αφρικής και της Αλβανίας. Ως ιεραπόστολος έδρασε στα επικίνδυνα δάση της Κένυας, τις στέπες της Τανζανίας και τα υψίπεδα της Ουγκάντας στην Ανατολική Αφρική. Ακολουθεί το τεράστιο ποιμαντικό του έργο στα κακοτράχαλα βουνά της Αλβανίας και η πολύτιμη και πολύπλευρη προσφορά του για την αναγέννηση της Ορθοδόξου Αυτοκεφάλου Εκκλησίας της Αλβανίας.
Είθε ο Θεός να του δώσει έτη πολλά στην ηγεσία της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Αλβανίας.

ΠΗΓΗ: SLpress.GR

Η ομορφιά της ώρας του μαθήματος

«[…] γιατί η ώρα του μαθήματος δεν είναι ποτέ μικρό πράγμα, δεν είναι νεκρός χρόνος, δεν είναι αυτοματισμός, χωρίς νόημα, ρουτίνα χωρίς επιθυμία […] 
»Απεναντίας, ο αυτοματισμός είναι η νόσος του Σχολείου, η κατεξοχήν παθολογία του λόγου του Πανεπιστημίου, καθώς ανακυκλώνει μια γνώση που αποβλέπει ανώνυμα στην επανάληψη, καταργώντας την έκπληξη, το απρόβλεπτο, το ως τώρα ανήκουστο και άγνωστο, καθιστώντας αδύνατο το συμβάν του λόγου. Ιδού ο άσπονδος εχθρός του εκπαιδευτικού έργου: η τάση ανακύκλωσης και αναπαραγωγής μιας γνώσης όμοιας πάντα με τον εαυτό της. Είναι το φάντασμα που ίπταται από πάνω μας και έχει τη δύναμη να υπαγορεύει θανατηφόρα τους όρους άσκησης του εκπαιδευτικούς μας έργου: το να αφήνεται κανείς σε ό,τι έχει ήδη γίνει, λεχθεί ή ιδωθεί, συρρικνώνοντας την αγάπη για τη γνώση στην απλή διαχείριση μιας γνώσης που δεν επιφυλάσσει πια καμία έκπληξη. Σε αυτή την περίπτωση, δεν έχουμε να κάνουμε με τη μετάδοση μιας ζωντανής ειδημοσύνης, αλλά με διανοητική γραφειοκρατία, παρασιτισμό, πλήξη, λογοκλοπή, κομφορμισμό. Μια γνώση αυτού του είδους δεν θα μπορούσε να αφομοιωθεί χωρίς να προκαλέσει ασφυξία, πνευματική ανορεξία, αηδία. Το Σχολείο όμως δεν είναι κατά κύριο λόγο αυτό. Προσπαθούν να το αποδείξουν καθημερινά δάσκαλοι σε κάθε βαθμίδα εκπαίδευσης: η πραγματική καρδιά του Σχολείου αποτελείται από ώρες μαθήματος που θα μπορούσαν να θεωρηθούν περιπέτειες, συναντήσεις, πνευματικές εμπειρίες και βαθιές συγκινήσεις. Διότι αυτό που μένει από το Σχολείο την εποχή της εξάχνωσής του είναι η ομορφιά της ώρας του μαθήματος».


MASSIMO RECALCATI. (2020). Η ώρα του μαθήματος. Για την ερωτική διάσταση της διδασκαλίας, μτφρ. Άννα Πλεύρη, Γιοβάνα Βεσσαλά, επιμέλεια – θεώρηση μετάφρασης Τάκης Γκόνης. Αθήνα: Κέλευθος, σσ.15-16.

Δευτέρα 18 Σεπτεμβρίου 2023

Πνιγόμαστε ανάμεσα σε εμπαθείς και ηλίθιους: Συμπεριφερόμαστε σαν να μην υπάρχει αύριο και σαν να μην υπάρχει κοινωνία

Του παπα-ΒΑΣΙΛΗ ΘΕΡΜΟΥ· Ψυχιάτρου Παιδιών και Εφήβων. Δρ Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστήμιου Αθηνών. Καθηγητή στην Ανωτάτη Εκκλησιαστική Ακαδημία Αθηνών


Τις πόρτες σπάσαν οι οχτροί
κι εμείς γελούσαμε στις γειτονιές…
Σπαθιά κρατούσαν οι οχτροί
κι εμείς τα πήραμε για φυλαχτά…
(Γιώργος Σκούρτης)

Ο Αντώνης Καργιώτης ανήκε στο είδος εκείνο των ανθρώπων που πρέπει να μεταβληθούν σε θύματα για να αναγνωρίσουμε απλώς ότι υπάρχουν και αξίζουν σεβασμό. Μετά την δολοφονία του εμφανίστηκαν πολλά κείμενα με ειλικρινή αγωνία για την ηθική κατάντια της κοινωνίας μας.
Εν τω μεταξύ το αδιανόητο αυτό έγκλημα συνέβη χρονικά ανάμεσα σε δύο τρομακτικής έντασης φυσικές καταστροφές (φωτιές και πλημμύρες), με αποτέλεσμα να προσθέσει έντονο ψυχικό βάρος στο κοινωνικό σώμα. Είναι γνωστό από την θεωρία και πρακτική του ψυχικού τραύματος ότι, όταν απουσιάζουν διαστήματα «ανάρρωσης» από ένα χτύπημα πριν έλθει το επόμενο, ο ψυχισμός επιβαρύνεται δυσανάλογα διότι δεν προλαβαίνει να μεταβολίσει την οδύνη. Η άθροιση διαδοχικής οδύνης τότε γίνεται υπέρμετρα διαβρωτική.
Πράγματι, στα χείλη των ανθρώπων τις προηγούμενες μέρες βρίσκονταν συχνά φράσεις που υποδήλωναν πτώση του ηθικού, αποθάρρυνση, απαισιοδοξία. Θεωρώ πολύ πιθανό ότι κατά τους επόμενους μήνες θα αυξηθεί η κλινική κατάθλιψη γύρω μας. Εύλογα: όταν στο φυσικό κακό προστίθεται και το ηθικό κακό ο άνθρωπος πτοείται, χάνει την ελπίδα. Μειώνεται η ψυχική ανθεκτικότητα.
Σήμερα θα σταθώ στην αγωνία που αναδύεται διάχυτη κατά πόσο η σύγχρονη ελληνική κοινωνία διαθέτει ηθικές αντοχές και πατήματα. Εκφράζεται η υποψία ότι, μετά από μία δεκαετία οργής εξαιτίας της οικονομικής κρίσης και κατόπιν μία τριετία περιορισμών εξαιτίας της πανδημίας, έχουν αποχαλινωθεί τόσο ψυχιατρικές διαταραχές όσο και ανεπεξέργαστη επιθετικότητα.
Και το μεν πρώτο είναι βέβαιο, δεδομένου ότι με τα περιοριστικά μέτρα μειώθηκε επικίνδυνα η πρόσβαση στις ψυχιατρικές υπηρεσίες. Πολλοί ασθενείς έπαψαν να παρακολουθούνται πλέον, καινούργιοι ασθενείς άργησαν ανεπίτρεπτα να ζητήσουν βοήθεια, ο υποχρεωτικός εγκλεισμός απελευθέρωσε σκοτεινές περιοχές του ψυχισμού, ο άφθονος χρόνος στο διαδίκτυο ευνόησε τον βομβαρδισμό με ερεθίσματα βίας και πορνογραφίας. Ένα μέρος του αυξημένου ηθικού κακού εξηγείται από αυτά.
Αλλά δεν επαρκεί. Η επί δεκαετίες διαφθορά των κρατικών μας υπηρεσιών δεν λαμβάνει τη μορφή επιθετικότητας, δεν παύει όμως να μαρτυρεί χρόνια ηθική κατάρρευση. Οι ναρκισσιστές γονείς που οργίζονται με τους εκπαιδευτικούς οι οποίοι μάλωσαν τον κανακάρη τους ή την πριγκίπισά τους, φανερώνουν αποκρουστικό ατομικισμό. Η στυγνή εκμετάλλευση μεταναστών εργατών από ντόπιους εργοδότες ή εμπορία γυναικών αφότου άνοιξαν τα σύνορα, τι άλλο είναι παρά φρικτή απανθρωπία;
Επίσης, σε ποια άλλη ευρωπαϊκή κοινωνία συμβαίνουν τόσοι βανδαλισμοί μνημείων, με πλήρη δημόσια αδιαφορία σαν να πρόκειται για ρουτίνα; Πού αλλού καταληστεύεται δημόσια περιουσία από συμμορίες; Και οι φυλακισμένοι «μετεκπαιδεύονται» και «προοδεύουν» αντί να υποχρεώνονται σε κοινωφελή απασχόληση…
Με λίγα λόγια, συμπεριφερόμαστε σαν να μην υπάρχει αύριο και σαν να μην υπάρχει κοινωνία. Και στο κάτω - κάτω, ουδείς διανοείται να υποθέσει ότι όσοι ευθύνονται για τον θάνατο του Αντώνη πάσχουν ψυχιατρικά. Είναι ξεκάθαρο ότι έχουν αυξηθεί γύρω μας η ιδιοτέλεια, η καχυποψία, η περιφρόνηση, το μίσος, χωρίς να συνοδεύονται από ψυχιατρικές διαταραχές. Τι συμβαίνει;
Για να προσεγγίσουμε το πρόβλημα προτείνω να αναλογισθούμε ποιες είναι οι πηγές ηθικής τροφοδοσίας της ελληνικής κοινωνίας. Από ποιες κατευθύνσεις και με ποιο περιεχόμενο εμπνέεται ένας νέος άνθρωπος στον τόπο μας καθώς βγαίνει στη ζωή; Με το σχολείο να έχει πλέον χρεωκοπήσει (εκτός από εξαιρέσεις κάποιων εκπαιδευτικών που είναι να απορείς πώς δουλεύουν με ενθουσιασμό ακόμη) και με το δεδομένο ότι από πολύ μικρή ηλικία εκτίθεται σε πληθώρα ερεθισμάτων από την τηλεόραση και το διαδίκτυο, ερεθισμάτων τα οποία απεικονίζουν κάθε εγκληματική ή ανήθικη δραστηριότητα που μπορεί να φαντασθεί κανείς (ακόμα και το «μπάτσελορ» ήταν εξόφθαλμα διαβρωτικό και κακοποιητικό), ποια είναι άραγε τα ιδεολογικά και συμβολικά μηνύματα που λαμβάνει από την κοινωνία, τα οποία θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως αντίδοτα;
Υπόθεση εργασίας αυτού του κειμένου είναι ότι τα νέα άτομα αναδύονται σε μια κοινωνία η οποία ασφυκτιά μεταξύ εμπαθών και ηλιθίων!
Ποιοι είναι οι εμπαθείς; Συνήθως τους βρίσκουμε στα άκρα του πολιτικού φάσματος. Από τη μια οι ακροδεξιοί - φασίστες - ναζιστές, οι οποίοι δέρνουν και σκοτώνουν. Από την άλλη ορισμένα είδη αναρχικών και ακροαριστερών οι οποίοι γνωρίζουν μόνο να αποδομούν και ηδονίζονται να καταστρέφουν.
Ποιο είναι το τρομακτικά κοινό που τους ενώνει; Αμφότερες οι ομάδες έχουν καταστήσει οδοδείκτη συμπεριφοράς το θυμικό τους. Με διαφορετικό ιδεολογικό περιεχόμενο, φυσικά, έχουν μετατρέψει το μίσος και την επιθετικότητα σε πολιτική δράση. Έτσι, είτε δηλώνουν οι πρώτοι ότι «όλοι οι δυνατοί κατατρέχουν τη χώρα μας», είτε κραυγάζουν οι δεύτεροι «στο διάολο να πάει η Ελλάδα, να ζήσουμε εμείς», το μόνο που καταφέρνουν είναι να συμπορεύονται χέρι-χέρι προς ένα και μόνο σκοπό: να αναγορεύεται ως αλήθεια η δική τους φαντασίωση περί πραγματικότητας και ως ηθικό αξίωμα το «ό,τι μού αρέσει». Ειδικά, μάλιστα, δηλώσεις των πρώτων υπέρ της «θρησκείας» ακούγονται στ’ αυτιά μου ως βρισιά…
Οι πρώτοι διαθέτουν ως έρεισμα όσους ανασφαλείς γίνονται η εκλογική τους βάση, έστω και αν δεν συνηθίζουν να μισούν, συνεπώς λειτουργούν ως αντηχείο που ενισχύει τη φωνή τους. Οι δεύτεροι στηρίζονται σε ομάδες μεταμοντέρνων πανεπιστημιακών οι οποίοι αποδομούν συστηματικά κάθε αξία, φρόντισαν δε (με δαιμονική ευστροφία) να εισχωρήσουν στα Παιδαγωγικά Τμήματα που εκπαιδεύουν δασκάλους και νηπιαγωγούς!
Και οι ηλίθιοι; Αυτοί είναι όσοι μετριοπαθείς και φιλελεύθεροι επέλεξαν να εκφράσουν έναν «σκληρό Διαφωτισμό», πασχίζοντας με απίστευτο πείσμα να καταστήσουν τη χώρα αυστηρά ουδέτερη από θρησκευτικής πλευράς. Συνήθως είναι πανεπιστημιακοί νομικοί ή κοινωνιολόγοι ή δημοσιογράφοι. Ενώ δηλώνουν ότι στόχος τους είναι μόνο η θεσμική αποσύνδεση Κράτους και Εκκλησίας, στην πραγματικότητα σαγηνεύονται από το όραμα μιας πλήρως αποχρωματισμένης θρησκευτικά ελληνικής κοινωνίας. Δική τους φαντασίωση είναι ότι για την ηθική αρκεί το Δίκαιο!
Γιατί δεν αρκούμαι να τους ονομάσω ιδεοληπτικούς και προχωρώ στον βαρύ χαρακτηρισμό των ηλιθίων; Διότι, απλούστατα, έχουν τυφλωθεί σε τέτοιο βαθμό ώστε να πρεσβεύουν την ανόητη ιδέα ότι φθάνουν τα διαφωτιστικά ιδανικά για να ηθικοποιήσουν τον ψυχισμό. Τρέφονται από την αυταπάτη ότι μια εκπαίδευση η οποία μαθαίνει τον πολίτη τα δικαιώματά του είναι επαρκής για τις απαιτήσεις του κοινωνικού ήθους. Ονειρεύονται μια Ελλάδα ευνομούμενη μεν, αλλά χωρίς ψυχή! Γι’ αυτό και δεν έχουν απήχηση στην κοινωνία, γι’ αυτό πολλοί ψάχνουν την ελληνική ψυχή σε λάθος πόρτες…
Αλλά τους λείπει μια ενημέρωση για την παθολογία που μας έχει ζώσει! Ο εικοστός πρώτος αιώνας έχει ήδη διανύσει το ένα τέταρτο μέσα σε μια ατμόσφαιρα ζοφερού μηδενισμού και απίστευτης κρίσης νοήματος, οι αυτοτραυματισμοί εφήβων έχουν γίνει επιδημία, οι νέοι αισθάνονται πλήρως αποξενωμένοι από την πολιτική, με τη βία και τα ψυχεδελικά να γίνονται καταφύγιό τους, και οι αφελείς ανθρωπιστές μας έχουν να αντιπροτείνουν την αγωγή του πολίτη!
Πολεμούν συστηματικά κάθε άλλη γραμμή άμυνας και διατηρούν μόνο το καύχημά τους, την δημοκρατική εκπαίδευση. Συγχέουν βλακωδώς την Εκκλησία ως οργανισμό με την πίστη των ανθρώπων και έτσι αγνοούν πως υπάρχουν πολλοί για τους οποίους η πίστη είναι ο κύριος οδοδείκτης της ηθικής τους. Δεν γνώρισαν ποτέ συνειδητούς χριστιανούς οι οποίοι πορεύονται με ηρωική εντιμότητα και θυσιαστική αλληλεγγύη επειδή τους εμπνέει η πίστη τους και όχι κάποια «πολιτική αγωγή». Άλλωστε, ούτε οι αρχές του Διαφωτισμού ούτε η υψηλή κουλτούρα έσωσαν τους Γερμανούς από το να κατρακυλήσουν στο ναζισμό. Ενδιαφέρον: μερίδα χριστιανών εκεί αντιστάθηκε, με σκληρό τίμημα…
Από τη μια καταστροφικό πάθος, από την άλλη ασυγχώρητη βλακεία και έλλειψη προνοητικότητας. Και σαν υπόκρουση, το σφυροκόπημα του διαδικτύου και των βιντεοπαιγνιδιών. Πώς είναι εφικτό να αρθρωθούν ηθικά πατήματα, ικανά να εμπνεύσουν τον άνθρωπο; Προφανώς μια αιτία για την οποία έχει ατονήσει τόσο η μέριμνα για την ηθική αγωγή και για τη δημόσια ηθική πρέπει να αναζητηθεί στο παρελθόν, όταν συντηρητικά καθεστώτα χρησιμοποιούσαν την ηθική υποκριτικά, ή καταπιεστικά, ή ως στυλοβάτη της εξουσίας. Αλλά σήμερα δεν κινδυνεύουμε από αυτό, μάλλον από το αντίθετό του.
Άλλο μέριμνα για την ηθική θωράκιση και άλλο διαποτισμός με μια συγκεκριμένη ηθική. Για να γίνει σαφέστερος ο παραλογισμός στον οποίο οδηγείται μια κοινωνία που αδιαφορεί για την ηθική θωράκιση, αρκεί να θυμηθούμε ότι σήμερα για να κοπεί ένα δέντρο χρειάζεται κρατική άδεια, ενώ ένα έμβρυο επιτρέπεται μέχρι τους τρεις μήνες να αφαιρεθεί από την μήτρα και να πεταχτεί! Η κακομεταχείριση ζώων αποτελεί κακούργημα (και ορθά), ενώ το «παρκάρισμα» παιδιών σε ακατάλληλα θεάματα ή η χρησιμοποίησή τους ως όπλων μεταξύ των πρώην συζύγων παραμένουν χωρίς συνέπειες.
Το καμπανάκι είχε χτυπήσει από το δημογραφικό εδώ και πολλά χρόνια. Έγραφα στη στήλη αυτή παλαιότερα ότι λαός που αρνείται να αναπαραχθεί φλερτάρει με τον θάνατο. Όχι μόνο με την ποσοτική έννοια, ότι δηλαδή θα σβήσει, αλλά ότι βλέπει τα πράγματα από τη θέση του θανάτου. Κάποια στιγμή, λοιπόν, έρχονται και οι κυριολεκτικοί θάνατοι, κυρίως γυναικών ή αδύναμων…

ΠΗΓΗ: HUFFPOST