Του ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Ι.ΚΑΛΑΜΑΤΑ
Χρόνια γίνεται η συζήτηση γύρω από την αναδιάρθρωση του εκπαιδευτικού μας συστήματος, η οποία κυριαρχείται από βαρύγδουπους όρους: Ψηφιακός μετασχηματισμός, πλατφόρμες, αξιολογήσεις και εκσυγχρονισμός επιστρατεύονται καθημερινά στον δημόσιο λόγο. Πίσω όμως από τη λάμψη των νέων τεχνολογιών και τις υποσχέσεις για ένα «σχολείο του μέλλοντος», αναδύεται ένα καίριο ερώτημα: Ποιος είναι ο πραγματικός στόχος της παιδείας στον 21ο αιώνα;
Παρ’ όλη τη γνωστή επί χρόνια υπερκατανάλωση εύηχων λέξεων και επιδέξιων λογιδρίων υπουργών Παιδείας και στελεχών της εκπαίδευσης ότι «η εκπαίδευση στην πατρίδα μας πάει μπροστά», αυτή η υπερκατανάλωση γίνεται με στόχο το βάθεμα του πειθαρχημένου, ευέλικτου και αποδοτικού σχολείου, που θα παράγει πανέτοιμο μαθητικό δυναμικό, με χρηστικές δεξιότητες στην κυρίαρχη αγορά εργασίας. Αυτό, δυστυχώς, είναι το «νέο σχολείο»: μία «επιχείρηση» επενδυμένη με νέες τεχνολογίες και επικοινωνιακές τακτικές, με επίσημο υπουργικό λόγο περί επίδοσης και απόδοσης, αποτελεσματικότητας και ανταγωνιστικότητας, που επιδιώκει τη νομιμοποίηση ενός τεχνοκρατικού σχολείου. «Α, φτάνει πια! Πρέπει να λέμε την αλήθεια στα παιδιά», βροντοφωνάζει ο Μανόλης Αναγνωστάκης.
Η αλήθεια, λοιπόν, είναι ότι η παιδεία δεν μπορεί να μετριέται με όρους εκπαιδευτικού μάνατζερ, ούτε οι μαθητές να αντιμετωπίζονται ως μελλοντικά γρανάζια μιας παραγωγικής μηχανής. Το αληθινό σχολείο οφείλει να μορφώνει και όχι απλώς να καταρτίζει. Έχει χρέος να πλάθει ελεύθερες συνειδήσεις, ικανές να αμφισβητούν, να σκέφτονται κριτικά και να οραματίζονται έναν δικαιότερο κόσμο. Όσο η εκπαίδευση υποτάσσεται στους απάνθρωπους νόμους της αγοράς, η κραυγἠ του ποιητή Αναγνωστάκη θα παραμένει επίκαιρη, υπενθυμίζοντάς μας το χρέος μας ως εκπαιδευτικών απέναντι στη νέα γενιά.
