Κυριακή 5 Απριλίου 2026

Ο άγνωστος θεός της λογοτεχνίας

«Ο Θεός πέθανε, μας διαβεβαιώνει ο Νίτσε. Ναι, απαντά ο καθολικός ποιητής Παύλος Κλωντέλ. Πέθανε, όπως λένε και οι Γραφές. Το πρόβλημα είναι ότι την τρίτη μέρα ανασταίνεται. Γιατί αν πέθανε ο Θεός, δεν πέθανε η πίστη. Και όσο ζει η πίστη, με οποιαδήποτε μορφή, δεν πεθαίνει ο μύθος. Ο μύθος είναι ακριβώς το παράλογο, η αντικοινωνική δύναμη, η κρισιμότερη αντίδραση προς τον πολιτισμό, ο οποίος τον οικειοποιείται και τον εξουδετερώνει. Ο ίδιος ο Νίτσε θα διευκρινίσει τη ριζική αυτή διαβεβαιώση, λέγοντας ότι πέθανε ο Θεός της ηθικής, ο Θεός του καλού και του κακού. Αντί του κλασικού ερωτήματος τι είναι καλό, ο Νίτσε έθεσε το ερώτημα ποιος κρίνει το καλό. Γενεαλογώντας το υποκείμενο, έδειξε πως αναπτύσσεται η μνησικακία που είναι συγκεκαλυμμένο μίσος και ηδονισμός του αδύναμου. Και έτσι πέθανε ο Θεός της μορφής και της καταδίκης. Ο Θεός που δεν πεθαίνει είναι ο Λόγος ως τελείωση του ανθρώπου, ως ενότητα, ως ολοκλήρωση της επιθυμίας, με λίγα λόγια ως τέλος της ιστορίας. Όλοι ζούμε κάτω από τη σκιά της αλήθειας αυτής, όλοι βρισκόμαστε στα πρόθυρα της μοναδικής αυτής στιγμής. Είτε στην προοπτική της αυτοσυνειδησίας, οπότε εργαζόμαστε για την εκλογίκευση του κόσμου, και τότε η μόνη δυνατή πνευματικότητα είναι η τεχνολογία ως απόλυτη γνώση ή εκκαθολίκευση του πνεύματος και άρα ως απόλυτη ελευθερία. Είτε στην προοπτική του θεολογικού μύθου, επαναλαμβάνοντας με ευλάβεια την εορτή της Αναστάσεως που είναι η πρόγευση της Δευτέρας Παρουσίας και της αποκατάστασης των πάντων. Με άλλα λόγια, είτε εκτός κόσμου τεθεί το αίτημα της ολότητας είτε εντός, το νόημά της παραμένει το ίδιο. Τι άλλο μπορεί να σημαίνει η ολότητα ή τελείωση του ανθρώπου, αν όχι το τέλος της απόστασης ανάμεσα στο εγώ και στο συ, στο εγώ και στο αντικείμενο, στη συνείδηση και στο ασυνείδητο; Ώστε ζούμε κατά τρόπον εσχατολογικό, έστω κι αν δεν το αντιλαμβανόμαστε. Ο Έγελος μάλιστα θα πει: Ο χριστιανισμός είναι το γίγνεσθαι της αθεΐας. Η θεολογία ανακαλύπτει την καθολική πτυχή της ανθρώπινης ύπαρξης. Ο Χριστός θυσιάζει τη μερικότητά του ως Ιησού για να επιτευχθεί η καθολικότητα του Λόγου. Ταυτοχρόνως, η καθολικότης ως Θεός αναγνωρίζει τη μερικότητα του Ανθρώπου που είναι ο ίδιος ο Θεός ως Χριστός. Τέλειος άνθρωπος είναι ο πλήρως και οριστικώς ικανοποιημένος από αυτό που είναι. Ώστε η χριστιανική ιδέα της ατομικότητας καθιστά δυνατή την εκκοσμίκευση. Από την άποψη αυτή, η θεολογία με Θεό ή χωρίς Θεό είναι κλειδί της πληρότητας».

ΑΝΤΩΝΗΣ ΖΕΡΒΑΣ. «Ο άγνωστος θεός της λογοτεχνίας», Νέα Εστία, τ. 155ος, τχ. 1765, Μάρτιος 2004), σσ. 379-380.

Παρασκευή 3 Απριλίου 2026

«Αυτός που βρίσκεται παντού»: Νέος δίσκος από τον κόσμο του Ρωμανού Μελωδού

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ


Η ΕΤΗΟS παρουσιάζει:
ΡΩΜΑΝΟΥ ΤΟΥ ΜΕΛΩΔΟΥ: «ΑΥΤΟΣ ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΠΑΝΤΟΥ»
Συμμετέχουν:
Νάνα Μούσχouρη, Χάρις Αλεξίου, Γιώργος Νταλάρας, Ελευθερία Αρβανιτάκη Δήμητρα Γαλάνη,Τάνια Τσανακλίδου, Ελένη Τσαλιγοπούλου, Δήμητρα Στογιάννη, Δημήτρης Καταλειφός, Κατερίνα Παπαδοπούλου, Σπύρος Σακκάς, Ζαχαρίας Καρούνης, π. Νεκτάριος Στογιάννης, ETHOS ENSEMBLE, ΘΥΓΑΤΕΡΕΣ
Καλλιτεχνική Επιμέλεια – Σκηνοθεσία:
Θωμάς Κωνσταντίνου – Δήμητρα Στογιάννη.
Ακούστε τον δίσκο εδώ:
Ο ποιητικός κόσμος του Ρωμανού του Μελωδού βρίσκεται στο κέντρο του «ΑΥΤΟΣ ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΠΑΝΤΟΥ», ενός έργου που προσεγγίζει το ποιητικό σύμπαν του «Σαίξπηρ του Βυζαντίου» με σύγχρονους μουσικούς και θεατρικούς όρους.
Η νέα αυτή δισκογραφική δουλειά, που φέρει την υπογραφή του Θωμά Κωνσταντίνου, της Δήμητρας Στογιάννη και της νέας τους εταιρείας ETHOS, έχει στον πυρήνα της τους ύμνους του εκφραστή της βυζαντινής ποιητικής παράδοσης και συγκεντρώνει πολύ σημαντικά ονόματα του ελληνικού τραγουδιού και θεάτρου: Νάνα Μούσχουρη, Χάρις Αλεξίου, Γιώργο Νταλάρα, Ελευθερία Αρβανιτάκη, Δήμητρα Γαλάνη, Τάνια Τσανακλίδου, Ελένη Τσαλιγοπούλου, Μάρθα Φριντζήλα, Δημήτρη Καταλειφό, Σπύρο Σακκά, Ζαχαρία Καρούνη, Σωκράτη Σινόπουλο, ETHOS ENSEMBLE και Θυγατέρες.
Ο Ρωμανός ο Μελωδός, ο «Πίνδαρος της ρυθμικής ποίησης», όπως τον αποκάλεσαν, και ο σημαντικότερος, ίσως, υμνογράφος, δεν ανήκει μόνο στη θρησκευτική παράδοση, αλλά στη μεγάλη ιστορία της ελληνικής ποίησης. Είναι ένας δημιουργός με σπάνια δραματική ένταση, βαθιά γνώση της ανθρώπινης ψυχής και ξεχωριστή δύναμη να μετατρέπει τα πρόσωπα σε ζωντανές παρουσίες. Ο Οδυσσέας Ελύτης τον ανέδειξε ως πρωτεύοντα ποιητή του ελληνικού σύμπαντος, ο Κώστας Βάρναλης διέκρινε στους στίχους του το επαναστατικό τους σθένος και ο Νίκος Καρούζος τον προσέγγισε δημιουργικά, μεταφράζοντάς τον.
Μετά το HOLY WEEK, που συντρόφευσε χιλιάδες ακροατές το Πάσχα της καραντίνας του 2020, ο Θωμάς Κωνσταντίνου επανέρχεται στο ποιητικό και μουσικό σύμπαν της Μεγάλης Εβδομάδας με το «ΑΥΤΟΣ ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΠΑΝΤΟΥ». Βασισμένο στο έργο του Ρωμανού και σε ποιητική απόδοση στα νέα ελληνικά από τον π. Ανανία Κουστένη, το νέο αυτό έργο ξεδιπλώνεται σε επτά πράξεις, ακολουθώντας την πορεία από την είσοδο στα Ιεροσόλυμα έως το Πάθος και την Ανάσταση, μέσα από spoken songs, αφηγήσεις και πρωτότυπες μουσικές. Η σύνθεσή του κινείται ανάμεσα στο βυζαντινό και ανατολικό ηχόχρωμα και στην προκλασική δυτική μουσική, αποκτώντας έναν χαρακτήρα σύγχρονο, ανοιχτό και βαθιά σκηνικό.
Στο έργο, ιδιαίτερη θέση έχουν οι γυναικείες φωνές και οι γυναικείες μορφές του Ρωμανού. Η Παναγία, οι Μυροφόρες, οι γυναίκες που κινούν τη δράση και φέρουν το συναίσθημα, τη μνήμη και την απώλεια, περνούν στο κέντρο της αφήγησης. Το «Μοιρολόι» ερμηνεύουν η Ελευθερία Αρβανιτάκη, η Δήμητρα Γαλάνη, η Ελένη Τσαλιγοπούλου, η Κατερίνα Παπαδοπούλου και οι Θυγατέρες, με σολίστ τον Σωκράτη Σινόπουλο στην πολίτικη λύρα, ενώ ο Γιώργος Νταλάρας ερμηνεύει το τραγούδι «Ψυχή μου». Η συμμετοχή της Νάνας Μούσχουρη προσθέτει στο έργο μια διάσταση ιστορική και συμβολική, φέρνοντας σε κοινό τόπο διαφορετικές γενιές και διαφορετικά εκφραστικά βάρη.
Το «ΑΥΤΟΣ ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΠΑΝΤΟΥ» δεν προτείνει μια μουσειακή επιστροφή στο παρελθόν. Προτείνει έναν νέο τρόπο να ακούσουμε τον Ρωμανό: ως ποιητή της γλώσσας, του δράματος και της ανθρώπινης εμπειρίας. Ως έναν δημιουργό που εξακολουθεί να αφορά όχι μόνο την πίστη, αλλά και τη δύναμη του λόγου, της μουσικής και του θεάτρου.

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ:
Ποιητική απόδοση ύμνων στα νέα ελληνικά: γέροντας Ανανίας Κουστένης.
Πρωτότυπη μουσική, διασκευές, διεύθυνση ορχήστρας: Θωμάς Κωνσταντίνου.
Καλλιτεχνική επιμέλεια, concept και σκηνοθεσία: Θωμάς Κωνσταντίνου-Δήμητρα Στογιάννη.
Concept στα tracks 10, 12 και 18: Ζαχαρίας Καρούνης.
ΑΦΗΓΗΣΗ:
Νάνα Μούσχouρη, Χάρις Αλεξίου, Ελευθερία Αρβανιτάκη Δήμητρα Γαλάνη,Τάνια Τσανακλίδου, Ελένη Τσαλιγοπούλου, Δήμητρα Στογιάννη, Δημήτρης Καταλειφός, Σπύρος Σακκάς, Ζαχαρίας Καρούνης, π. Νεκτάριος Στογιάννης.
Το τραγούδι «Ψυχή μου» ερμηνεύει ο Γιώργος Νταλάρας.
Το «Μοιρολόι» της Παναγιάς ερμηνεύουν: Ελευθερία Αρβανιτάκη, Δήμητρα Γαλάνη, Ελένη Τσαλιγοπούλου, Κατερίνα Παπαδοπούλου και οι Θυγατέρες.
Το «Σήμερον Κρεμάται επί ξύλου» από τον μονόλογο της Παναγίας ερμηνεύει ο Ζαχαρίας Καρούνης.

Σολίστ: Σωκράτης Σινόπουλος, πολίτικη λύρα.

ETHOS ENSEMBLE:
Θωμάς Κωνσταντίνου – ούτι, έγχορδα, Γιάννης Πλαγιαννάκος – κοντραμπάσο Στέφανος Δορμπαράκης – κανονάκι – φωνητικά Δέσποινα Σπανού – τσέλο, Μανούσος Κλαπάκης – κρουστά.
Θυγατέρες: Φωνητική ερμηνεία μελοποιημένων ύμνων.
Δέσποινα Ιεραπετρίτη , Κωνσταντίνα Πάτση, Αθανασία Σπανού. Βασιλική Σπανού, Φαίη Χρήστου.
Φωνητικά: Αναστασία Κώστα, Γιάννης Κώστας.
Voice overs: Μαρλέν Σαϊτη , Elif Sanchez.
Οι ηχογραφήσεις πραγματοποιήθηκαν στα Sierra Studios.
Ηχοληψία – μίξη ήχου: Γιώργος Καρυώτης.
Master: Χρήστος Ζορμπάς.
Η φωνή της Νάνας Μούσχουρη ηχογραφήθηκε στα Downtown studios της Γενεύης από τον Benoit Ravanel.
Επιμέλεια ηχογράφησης: Lucien Di Napoli.
Η φωνή του Γιώργου Νταλάρα ηχογραφήθηκε στα Odeon Studios από τον Ηλία Λάκκα.
Pre & Post Production: Θωμάς Κωνσταντίνου.
Σχεδιασμός εξωφύλλου: Ορφέας Αντουλινάκης.
Βοηθός παραγωγής: Φαίη Χρήστου.
Υπεύθυνη επικοινωνίας: Μαρία Τσολάκη.
Παραγωγή: ETHOS

Πέμπτη 2 Απριλίου 2026

Να πούμε καλό βράδυ!!!

 


«Η μόνη σαφής ανάμνηση που έχω είναι μια ηχογράφηση του “Child in Time”, πειρατική, απ’ το Ντούισμπουργκ το 1970, ο ήχος των Klipschorn ήταν πραγματικά εξαιρετικός, αισθητικά ήταν ίσως η πιο όμορφη στιγμή της ζωής μου, θέλω να το επισημάνω σε περίπτωση που μπορεί να χρησιμεύσει σε τίποτα η ομορφιά, τέλος πάντων πρέπει να το παίξουμε τριάντα ή σαράντα φορές, κάθε φορά μαγεμένοι απ’ τον Ίαν Γκίλαν που, με φόντο την ήρεμη αυτοκυριαρχία του Τζον Λορντ, περνούσε πατώντας κυριολεκτικά απ’ την ομιλία στο τραγούδι, μετά το τραγούδι στο ουρλιαχτό και ξανά πίσω στην ομιλία, αμέσως μετά ακολουθούσε το σόλο του Ίαν Πέις, είναι αλήθεια πως ο Τζον Λορντ το υποστήριζε με τον συνήθη συνδυασμό του αποτελεσματικότητας και μεγαλοπρέπειας, πάντως το σόλο του Ίαν Πέις ήταν σκέτη απόλαυση, μάλλον το ομορφότερο σόλο στην ιστορία του ροκ, μετά επέστρεφε ο Γκίλαν και τελείωνε το δεύτερο μέρος της θυσίας, ο Ίαν Γκίλαν πετούσε ξανά στο τραγούδι στο καθαρό ουρλιαχτό, και δυστυχώς λίγο μετά το κομμάτι τελείωνε και δεν είχαμε παρά να ξαναβάλουμε τη βελόνα στην αρχή για να συνεχίσουμε να ζούμε αιώνια έτσι, αιώνια δεν ξέρω, ήταν μάλλον αυταπάτη αλλά ωραία αυταπάτη, θυμάμαι είχα πάει με τον Αιμερίκ σε μια συναυλία των Ντιπ Περλπ στο Παλαί ντε Σπορ, ωραία συναυλία ήταν πάντως όχι τόσο καλή όσο αυτή στο Ντούισμπουργκ, ήμασταν γέροι, οι στιγμές τώρα θα γίνονταν σπάνιες, όλα αυτά όμως θα μας ξανάρχονταν τη στιγμή του θανάτου μας, του δικού του όπως και του δικού μου, σε μένα θα ήταν και η Καμίγ, πιθανόν και η Κέιτ, δεν ξέρω πως τα κατάφερα να γυρίσω πίσω, θυμάμαι πως είχα πάρει μαζί μου ένα κομμάτι χωριάτικο λουκάνικο και το μασούλαγα για ώρα, στο τιμόνι της Μερσεντές μου, χωρίς να νιώθω στ’ αλήθεια τη γεύση του».

ΜΙΣΕΛ ΟΥΕΛΜΠΕΚ. (2019). Σεροτονίνη, μτφρ. Γιώργος Καράμπελας. Αθήνα: Βιβλιοπωλείον της ΕΣΤΙΑΣ, σσ. 207-208.

Τετάρτη 1 Απριλίου 2026

Ευαγόρας Παλληκαρίδης: Η πιο όμορφη ώρα - Γρηγόρης Αυξεντίου: ο Σταυραητός του Μαχαιρά· 3 Μαρτίου 1957




ΠΗΓΗ: 4E TV

25 Μαρτίου 1821 - 1η Απριλίου 1955!

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΤΑΣΙΟΠΟΥΛΟΥ


Η πασίγνωστη φωτογραφία που τράβηξε ο Γιώργος Σεφέρης όταν επισκέφτηκε την Κύπρο, στο χωριό Άλωνα της Πιτσιλιάς.

«ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΘΕΛΟΜΕΝ ΚΙ ΑΣ ΤΡΩΓΩΜΕΝ ΠΕΤΡΕΣ» Η σκυτάλη της λευτεριάς από γενιά σε γενιά έφτασε στο 1955!
Από την 9η Ιουλίου του 1821 και το Ολοκαύτωμα του Ιερομάρτυρα, Αρχιεπισκόπου Κύπρου Κυπριανού που έπραξε το καθήκον του απέναντι στην Ιστορία, την Ρωμηοσύνη της Κύπρου για να ποτιστεί και να ανθίσει το δέντρο της λευτεριάς του Ελληνισμού έως την 1η Απριλίου 1955, ώσπου να πει κι ο Γρηγόρης Αυξεντίου το δικό του:
«Λάβετε, φάγετε… τούτο εστί το σώμα και το αίμα μου»
«Δέν κλαίω πού σέ ἔχασα
πού σ’ εἶχα γιά καμάρι
κλαίω πού δέν ἔχω ἄλλο γυιό
τή θέση σου νά πάρει!»
Με αυτούς τους αυτοσχέδιους στίχους να απαγγείλει ο τραγικός πατέρας του Γρηγόρη Αυξεντίου καθώς αντικρίζει αγέρωχα τό απανθρακωμένο λείψανο του μοναχογυιού του.
Εβδομηνταένα χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από την έναρξη του Απελευθερωτικού Αγώνα της ΕΟΚΑ στην Κύπρο με αίτημα την Ένωση με την Ελλάδα και ο Κύπριος λόγιος Κυριάκος Χαραλαμπίδης με αφορμή την ιστορική επέτειο της έναρξης του αγώνα της ΕΟΚΑ έτσι μίλησε για τον μυθικό άθλο του Κυπριακού Ελληνισμού:
1η Απριλίου 1955. Ο Απελευθερωτικός μας Αγώνας προσφέρει την ανάμνηση μιας πρωταρχικής αθωότητας, που ανθοβολούσε στον κήπο της ελληνικότητας. Κάποια ιστορική στιγμή ο Κυπριακός Ελληνισμός πήρε την απόφαση να περάσει από την Ιστορία στο Μύθο και να μεταφέρει πανάρχαιους καημούς στο ρεαλιστικό επίπεδο του βιωμένου θαύματος. Έτσι λοιπόν αλήθευε η ζωή μας: με την ιστορική μυθοποίηση και το θαυμαστό, που διήγειρε μαγνητικά την ένθεη φύση του ανθρώπου.
Το ζήσαμε λοιπόν το παραμύθι μας. Το ζήσαμε με απόλυτο ρεαλισμό, με αίματα και θυσίες. Κι όταν στο τέλος βγήκαμε στο φως, «κομμένοι και σφαγμένοι κι ανεγνώριστοι», μας δόθηκε ένα κράτος μπανταρισμένο κι ανισόρροπο. Όπως κι αν έχει, με τον Απελευθερωτικό Αγώνα του 1955-1959, οι Κύπριοι ανέβασαν τα ψυχικά ποσοστά και τις πνευματικές ποιότητές τους.
Δεν εξετάζω λάθη πρωταγωνιστών. Οφείλουμε να διαχωρίζουμε την αγνότητα του οράματος, το μεγαλείο της θυσίας και το σκίρτημα ενός ολόκληρου λαού από τις όποιες επιπλοκές και τους καταστρεπτικούς ιούς του επαναστατικού κινήματος, που εκφυλίζεται καθώς μετεξελίσσεται σε εμφύλιο σπαραγμό.
Η ιστορία των λαών είναι γεμάτη από τέτοιες ακαλαίσθητες παλινωδίες. Πέρα από κάθε ιστορική αποτίμηση και ζύγιασμα πολιτικό, πέρα από ισολογισμούς και εκθέσεις για τα κέρδη και τις ζημίες, υπάρχει μια αλήθεια που μας υπερβαίνει: το αίμα που χύθηκε καθιστά τα πράγματα αυτοδύναμα - τους δίνει το δικαίωμα να υπάρχουν ανεξάρτητα από τη δικιά μας κρίση.
Γεννήθηκα στην Κύπρο και η πολιτική μου ταυτότητα σημειώνει «Κύπριος». Αλλά η πνευματική μου ταυτότητα, που δεν αναγράφεται παρά στην καρδιά, την ψυχή και το πνεύμα, διασαλπίζει ό,τι ελληνικό συνεπαίρνει και ανυψώνει την υπόστασή μου.
Ο Ελληνισμός από τη φύση του έχει πολλά κέντρα, πολλές εστίες και -γιατί όχι- πολλές αλήθειες που συχνά ανταγωνίζονται μεταξύ τους. Όμως όλα συνθέτουν αυτό που είναι ο κόσμος ο ελληνικός, πέρα από τη γεωγραφική οριοθέτηση του κράτους...

ΠΗΓΗ: ΓΕΡΟΜΟΡΙΑΣ

Το χαστούκι του Ισραήλ στη Μελόνι περνά από το Βατικανό

Γράφει ο ΓΙΩΡΓΗΣ - ΒΥΡΩΝ ΔΑΒΟΣ


Δεν της έφθανε της νεοφασίστριας πρωθυπουργού Τζόρτζιας Μελόνι το πικρό ποτήρι που ήπιε από τη βαριά ήττα στο δημοψήφισμα για την κατακρεούργηση του ιταλικού Συντάγματος ήλθε και μία δεύτερη ταπείνωση, τούτη τη φορά από οικεία βέλη. Ο αλαζονικός τρόπος με τον οποίον ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου απαγόρευσε την είσοδο στον Ναό της Ανάστασης στην Ιερουσαλήμ στον αρχιεπίσκοπο των Καθολικών στους Αγίους Τόπους Καρδινάλιο Πιερμπατίστα Πιτσαμπάλα, να μεταβεί για να τελέσει την λειτουργία της Κυριακής των Βαΐων μόλις με άλλους δύο ιερείς -πολύ λιγότερη συνοδεία από τους 50 επισκέπτες που όριζε η διαταγή για την ασφάλεια- ήταν μία υπενθύμιση orbi et urbi πως είναι εκείνος ο κύριος της Μέσης Ανατολής κι ότι εκείνος καθοδηγεί τις εξελίξεις, μη διακρίνοντας εχθρούς ή φίλους. Και παράλληλα, αποδεικνύει προς άπαντες πλέον ότι ο ισραηλινός φονταμενταλισμός και σουπρεματισμός, που η κυβέρνησή του διαρρήδην αντιπροσωπεύει, δεν συγχωρεί, θυμάται κι μνησίκακα εκδικείται όποτε έλθει η κατάλληλη στιγμή.
Ακόμη και η τελική υπαναχώρηση απέναντι στην απαγόρευση για «λόγους ασφαλείας» επιτρέποντας στη συνέχεια την είσοδο του Πιτσαμπάλα στον Ναό της Ανάστασης, ως πράξη «μεγαθυμίας», εκφράζει την κομπαστική συγκατάβαση του κυρίαρχου των εξελίξεων και ποσώς ότι είναι μία πράξη καλής θέλησης. Ο Νετανιάχου με το «καψώνι» στον Πιτσαμπάλα τράβηξε το αυτί, πρώτα στον ίδιον τον «ατίθασο» καρδινάλιο και το Βατικανό, για τις θέσεις τους κατά της γενοκτονίας στη Γάζα και σε δεύτερο επίπεδο στην ίδια τη Μελόνι, η οποία τόλμησε να υποτονθορίσει μαζί με τη Γερμανία, τη Γαλλία, τη Βρετανία, κάτι ενάντια στη θανατική ποινή στο Ισραήλ.

Ένα ισραηλινό χαστούκι στη Μελόνι

Η τεράστια και υπεροπτική αυτή προσβολή του Ισραήλ προς την Εκκλησία της Ρώμης ανάγκασε την ομογάλακτη του Νετανιάχου, Τζόρτζια Μελόνι σε μια βασανιστική, αλλά αναγκαία, αναδίπλωση. Το γεγονός ότι μετά και την αντίδραση του Βατικανού ψέλλισε κάτι περί «τεράστιας προσβολής» μαρτυρά πως η εξωτερική πολιτική που ακολουθούσε η ιταλική κυβέρνηση μέχρι τώρα, αυτή η αδιατάρακτη, πεισματική και ακλόνητη συμμαχία με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, καταλήγει θαμμένη κάτω από τα ερείπια μιας τελικής διαπίστωσης.
Η τελευταία, κυνική και φονική, επίθεση των Ντόναλντ Τραμπ και Νετανιάχου, που έχουν διαμορφώσει μη διαχειρίσιμες συνέπειες στην Ευρώπη κι ειδικότερα στη συνοδοιπόρο τους Ιταλία, έχουν αρχίσει να προκαλούν και τεράστια πολιτική ζημιά στην ιταλική κυβέρνηση. Τούτο φάνηκε σαφώς και στο αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος, αλλά και στις μεγαλειώδεις διαδηλώσεις που έβγαλαν εκατομμύρια ανθρώπους σε όλες τις ιταλικές πόλεις στον δρόμο για να διαμαρτυρηθούν ενάντια στον πόλεμο. Χώρια η γκρίνια που έχει αρχίσει να κυριαρχεί σε όλην την κοινωνία της χώρας για την ακρίβεια που χρειάζεται αυτή να πληρώσει, προκειμένου να υλοποιήσει τα μακάβρια σχέδιά του για τη Μέση Ανατολή ο Νετανιάχου και για το λόμπι του πετρελαίου ο Τραμπ.
Η απαγόρευση στον Πιτσαμπάλα μοιάζει να κόβει τον ιδιαίτερο εκείνο δεσμό που είχαν συστήσει οι δύο νεοφασίστες ηγέτες, που είχε παγιωθεί όταν μετά την ιταμή επίθεση της Χαμάς στις 8 Οκτωβρίου 2023 στο Παλάτσο Κίτζι είχε υψωθεί το άστρο του Δαυίδ. Και όταν η Ιταλία μετατρεπόταν σε ησυχαστήριο κι αναρρωτήριο για τους αδειούχους Ισραηλινούς μακελάρηδες της Γάζας, ώστε μετά ξεκούραστοι να συνεχίσουν το θανατηφόρο έργο τους. Πλέον, η εξωτερική πολιτική της Μελόνι, η οποία πληρώνει το γεγονός ότι δεν έσπευσε από την αρχή, όπως η πρόθυμη Ελλάδα να συνδράμει με τα ραντάρ των πλοίων της–που υποτίθεται ότι θα ‘υπερασπίζονταν’ την Κύπρο–την αεράμυνα και τις επιθέσεις του Ισραήλ στον Λίβανο, τίθεται σε ευθεία αμφισβήτηση.

Ποια είναι η πραγματική αιτία της απαγόρευσης στον Πιτσαμπάλα

Η απαγορευθείσα λειτουργία την Καθολική Κυριακή των Βαΐων δεν ήταν η κανονική πομπή που συνήθως γίνεται στην παλαιά πόλη της Ιερουσαλήμ -και ταυτόχρονα το ίδιο πρωί και στην Πλατεία του Αγίου Πέτρου. Η «παράλογη» αστυνομική απαγόρευση, όπως τη χαρακτήρισε το Λατινικό Πατριαρχείο Ιεροσολύμων σε δημόσια διαμαρτυρία του που παραβαίνει τον προσήκοντα «σεβασμό του Status Quo» έχει ακριβώς τούτη την έννοια. Να θέσει σε δοκιμασία πάλι αυτό το «Status Quo» -δηλ. την κεκτημένη ελευθερία στη λατρείας για όλους Εβραίους, Χριστιανούς και Μουσουλμάνους- και ταυτόχρονα αυτοδιαχείριση των αντίστοιχων θρησκευτικών τόπων εντός και στα όρια της Παλιάς Πόλης. Όπως είχε γίνει και τον Ιούνιο του 1967, όταν ο Ισραηλινός στρατηγός Μοσέ Νταγιάν εισήλασε από την Πύλη της Γιάφα, καταλαμβάνοντας το ιορδανικό τμήμα της Ιερουσαλήμ.
Τούτη η ελευθερία μέσα στις επόμενες δεκαετίες όλο και συρρικνωνόταν: από την απαγόρευση προσευχής τις Παρασκευές στην Πλατεία των Τεμενών για τους νεαρούς Μουσουλμάνους άνδρες, «για λόγους ασφαλείας και προς αποφυγή αντι-ισραηλινών διαδηλώσεων». Η ισραηλινή αστυνομία σταδιακά απέκλειε τους από 25 ετών και κάτω, μετά τους από 30, ύστερα από 40 και 45 ετών και κάτω και πλέον η αστυνομία είναι μονίμως πάνω στην πλατεία. Παράλληλα επετράπη η είσοδος σε ολοένα και πιο πολυάριθμες και επιθετικές ομάδες Εβραίων εποίκων, αφαιρώντας κάθε δικαίωμα απαγόρευσης από το Waqf, το μουσουλμανικό συμβούλιο που θα έπρεπε, βάσει του Status Quo, να επιβλέπει την Πλατεία των Τεμενών. Επικεφαλής των εποίκων ήταν για πολύ καιρό ένας νεαρός τότε δικηγόρος, ο Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ, ο οποίος στην τελευταία κυβέρνηση Νετανιάχου έγινε υπουργός Εσωτερικής Ασφάλειας και είναι ο πολιτικός υπεύθυνος της ισραηλινής αστυνομίας, η εξουσία της οποίας στην Παλαιά Πόλη -όπου κατοικούν ακόμη μέλη όλων των κοινοτήτων έχει ενισχυθεί.
Μάλιστα, πρόσφατα η αρμενική κοινότητα στην Παλαιά Πόλη έμεινε απροστάτευτη απέναντι στις επιδρομές Εβραίων εποίκων που διεκδικούσαν την αρχαία κατοχή ορισμένων κτιρίων. Αλλά και τα χριστιανικά σχολεία πλήττονται αυτές τις ημέρες από τον φονταμενταλισμό του Μπεν Γκβιρ, που απαγόρευσε την είσοδο σε δασκάλους που κατοικούσαν εκτός του Δήμου και μετακινούνταν από τη Δυτική Όχθη, εξαναγκάζοντας μαθητές κι εκπαιδευτικούς να κάνουν μία μακρά και δραματική απεργία.

Ο ισραηλινός φονταμενταλισμός εναντίον του Βατικανού

Η φονταμενταλιστική τάση, κυρίαρχη μέσα στην ισραηλινή κυβέρνηση, των Μπεν Γβιρ, Σμότριτς και Νετανιάχου, που επικαλείται βιβλικές ρήσεις για να δικαιολογήσει τη δίψα της να περάσει εν στόματι μαχαίρας τους λαούς της περιοχής, δεν συμπαθεί φωνές που τους εναντιώνονται. Όπως εκείνα που είχε προφέρει ο Πιτσαμπάλα ή ο νέος Πάπας Λέων ΙΔ’. Εκείνος που, τις προηγούμενες ημέρες, δέχθηκε στο Βατικανό σε ακρόαση τους επικεφαλής του Γιαντ Βασέμ (του Μνημείου του Ολοκαυτώματος). Εκείνον που αυτές τις μέρες δήλωσε πως ο Θεός δεν εισακούει τις προσευχές όσων κάνουν πόλεμο και έχουν χέρια που στάζουν αίμα. Το «στοπ» στον Πιτσαμπάλα συμβαδίζει με τις επαναλαμβανόμενες «εισβολές» εξτρεμιστών υπουργών στην πλατεία των Μουσουλμανικών Τεμενών στην Ιερουσαλήμ, ειδικά μετά τις 7 Οκτωβρίου.
Βέβαια με το Λατινικό Πατριαρχείο και τη Φραγκισκανική Κουστωδία της Αγίας Γης (της οποίας ο Πιτσαμπάλα ηγήθηκε από το 2004 έως το 2016), το Ισραήλ διατηρούσε πάντα περίπλοκες σχέσεις. Ιδίως μετά την πλήρη κατάληψη της Ιερουσαλήμ στον πόλεμο του 1967. Η μεγαλύτερη ένταση χρονολογείται από το 2002, κατά τη διάρκεια της «δεύτερης Ιντιφάντα» στα παλαιστινιακά εδάφη -όταν πρωθυπουργός του Ισραήλ ήταν ο ακροδεξιός Αριέλ Σαρόν κι ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου ήταν μεν βουλευτής του Λικούντ, αλλά είχε διατελέσει ήδη πρωθυπουργός από το 1996 έως το 1999. Τα τανκς του ισραηλινού στρατού (IDF) πολιορκούσαν για 40 ημέρες τη Βασιλική της Γεννήσεως στη Βηθλεέμ, όπου είχαν βρει καταφύγιο περίπου δέκα Παλαιστίνιοι μαχητές. Η Αγία Έδρα τους υπερασπίστηκε μέχρι που απομακρύνθηκαν χάρις σε μια συμφωνία.
Η ουσιαστική κατρακύλα του Ισραήλ στον θρησκόληπτο φονταμεντολισμό ξεκινά το 2009 μετά την κατακλυσμιαία επάνοδο του Νετανιάχου στην εξουσία και την όλο και μεγαλύτερη κυβερνητική του συνεργασία με τα υπερορθόδοξα κόμματα. Η αύξουσα επεκτατική πολιτική του, με τον πολλαπλασιασμό του εποικισμού στη Δυτική Όχθη και την ακραία καταστολή, που επιτρέπει στους φονταμενταλιστές να αυθαιρετούν και να εφαρμόζουν τακτικές παρόμοιες με την ισλαμιστική μισαλλοδοξία και τρομοκρατία. Σε βαθμό που η «ιδεολόγος» των εποίκων δηλώνει πως «θα κατοικήσουμε έως και τη Γάζα».
Το Ισραήλ του Νετανιάχου (και τούτο το περιγράφει καθαρά όχι κανένας άλλος, αλλά ο έγκριτος Ισραηλινός οικονομολόγος Εράν Γιασίβ -τον οποίο κανείς βεβαίως δεν μπορεί να ψέξει κανείς για προκαταλήψεις κατά της Ιερουσαλήμ ή για εύνοια προς την Τεχεράνη- σε άρθρο του για τα «δύο Ισραήλ» στο περιοδικό Foreign Affairs, αρχίζει να μοιάζει όλο και περισσότερο στον ίδιο τον εχθρό κατά του οποίου ο ακροδεξιός ηγέτης έχει ξεκινήσει την τελική αναμέτρηση.