Η λειτουργική βυζαντινή αρχοντιά του Οικουμενικού μας Πατριαρχείου, απλή και ταπεινή, χωρίς τη χρήση ηλεκτρονικών συσκευών (τάμπλετ, λάπτοπ, κινητά) και τεχνητών ψηφιακών ισοκρατημάτων στα αναλόγια, τα οποία υπονομεύουν την ιερότητα, την παραδοσιακή τάξη και το πνευματικό ήθος της Θείας Λατρείας. Μόνο με λειτουργικά βιβλία! Α.Ι.Κ.
Δευτέρα 31 Αυγούστου 2026
Απολαυστικό μυθιστόρημα ιστορικής αναδρομής στην Διδώ Σωτηρίου
ΛΕΝΑ ΔΙΒΑΝΗ. (2022). Ονειρεύτηκα τη Διδώ. Αθήνα: Πατάκη.
«Εγώ σ’ όλη μου τη ζωή πήγαινα ασορτί με την Ελλάδα. Δράμα αυτή; Δράμα κι εγώ. Αδύνατον να ξεσπάσει καταιγίδα στη χώρα και να μη βρεθώ στο κέντρο της εγώ». Διδώ Σωτηρίου.
Μέσα στον ζόφο των αλλεπάλληλων κρίσεων ένιωσα ξαφνικά την έντονη ανάγκη να ανασάνω λίγο φρέσκο αέρα, να αισιοδοξήσω. Αποφάσισα λοιπόν ότι είχε έρθει η ώρα να ξαναζωντανέψω το ίνδαλμά μου, τη Διδώ Σωτηρίου. Είναι άδικο να τη λησμονούν σιγά σιγά οι παλιότεροι και να την αγνοούν τελείως οι νεότεροι. Δεν υπήρχε άλλη σαν κι αυτή τη γυναίκα-πολεμίστρια του καλού που διέσχισε ολόκληρο τον 20ό αιώνα, βρέθηκε στο επίκεντρο κάθε ελληνικής τραγωδίας (από τη Μικρασιατική Καταστροφή μέχρι τη χούντα) και κατάφερε να δρασκελίσει όλα τα ερείπια φορώντας το αιώνιο χαμόγελό της, κόκκινο μπερέ, κολιέ και άρωμα. Άρχισα αμέσως την έρευνα (με αφορμή την οποία εν τέλει εμπνεύστηκα το βιβλίο Ζευγάρια που έγραψαν την ιστορία της Ελλάδας) και ευτυχώς, γιατί χάθηκαν εν τω μεταξύ η Άλκη Ζέη κι ο Νίκος Μπελογιάννης, οι μοναδικοί επιζώντες που την ήξεραν από την καλή και την ανάποδη.
Ελπίζω ότι έγραψα μια εντελώς υβριδική βιογραφία με τον χαρακτηριστικό τίτλο Ονειρεύτηκα τη Διδώ. Γιατί πράγματι την ονειρεύτηκα ολοζώντανη, ακαταπόνητη και γελαστή, όπως ήταν πάντα, να μου διηγείται με το νι και με το σίγμα τη ζωή της που ήταν αγρίως απίθανη! Λ. Δ. [από το οπισθόφυλο του βιβλίο].
Σάββατο 29 Αυγούστου 2026
Ψαύοντας την χθεσινή πανσέληνο
πηγαίνω στο σώμα σου σαν σ’ ένα δάσος,
όπως σε μονοπάτι βουνού
που απολήγει σ’ απόκρημνο χάσμα,
περπατώ στους σφοδρούς λογισμούς σου
και στου λευκού μετώπου σου την έξοδο
η γκρεμισμένη σκιά μου κομματιάζεται
μαζεύω τα κομμάτια μου ένα ένα
και δίχως σώμα προχωρώ, ψάχνω ψηλαφώντας».
ΟΚΤΑΒΙΟ ΠΑΖ
Με «υπεροψίαν και μέθην»
Του ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑ
Τα πολλαπλά βιβλία, που με «υπεροψίαν και μέθην» -αχ, Καβάφη πόσο επίκαρος είσαι: οι εξουσιαστές «Φερνάζιδες» εκπροσώποι του ΥΠΑΙΘΑ, δεν χάνουν την ευκαιρία να αποστομώνουν τους «φθονερούς επικριτάς τους»- και πολύν κομπασμόν, τελικά δημοσιεύθηκαν στην Μελίσπη, προτείνω από εφέτος πιλοτικά να τα διδάξουμε. Έχομε τα ψηφιακά μέσα: διαδραστικούς πίνακες, αλλά έχομε και την ΑΙ. Είναι μια ευκαιρία για να διαπιστώσουμε αν, κι αυτή η μεγαλόπνοη μεταρρύθμιση, αποδώσει τους πολυπόθητους καρπούς για ανάπτυξη της κριτικής σκέψης των μαθητών μας. Μόνο που, ό,τι μελετάμε κι ό,τι διδάσκουμε το κάνουμε με ολόκληρο το σώμα μας: πάθος, συναίσθηματα, επιθυμίες, φόβοι, αμφιβολίες, παιδαγωγική αγάπη, υπομονή... όλα αυτά συνιστούν κριτική σκέψη. Κι όπως πολύ σωστά υποστηρίζει ο Paulo Freire: «ποτέ δεν μελετάμε, δεν μαθαίνουμε, δεν διδάσκουμε ή δεν γνωρίζουμε μόνο με την κριτική σκέψη». Ίδωμεν.
Νικόλαος Γύζης, Επτά σπουδές παιδιών, 1886-1988. ΠΗΓΗ ΕΙΚΟΝΑΣ: paletaart – Χρώμα & Φώς
Δεν έχουν τον Θεό τους
Η Ελλαδική Εκκλησία ποτέ δεν έβαλε στο περιθώριο τον μητροπολίτη Καλαβρύτων και Αιγιαλείας Αμβρόσιο. Απεναντίας τον τίμησε και συνεχίζει να το τιμά: Ο Μητροπολίτης πρώην Καλαβρύτων και Αιγιαλείας Αμβρόσιος συμπλήρωσε 50 χρόνια Αρχιερατείας & Οι αποφάσεις της ΔΙΣ και η τιμή στον Αμβρόσιο Να, όμως, με την τιμή που του κάνει η Ελλαδική Εκλησία και κάποιοι ιεράρχες της εξακολουθούν να είναι έρμαια παραεκκλησιαστικών οργανώσεων και ακροδεξιών - φασιστικών ιδεολογιών. Α.Ι.Κ.
ΠΗΓΗ ΕΙΚΟΝΑΣ: LiFO
«Πραγματικά ο επίσκοπος στις συνθήκες θρησκειοποίησης είναι μόνο ή κυρίως αρχιερέας: Αξιωματούχος θρησκευτικού θεσμού, φορέας “ιερής” εξουσίας, διοικητής και δικαστής απόλυτα εξαρτημένων από τις αποφάσεις των ιερέων, μονάρχης υπηρεσιών και γραφείων του οργανωτικού μηχανισμού που συνιστά την επισκοπή του, διαχειριστής συχνά μεγάλου οικονομικού κεφαλαίου από έσοδα ενοριών και μονών, δωρεές, επιχορηγήσεις. Θεσμικές δυνατότητες να είναι πατέρας και ποιμένας σώματος σχέσεων κοινωνίας μάλλον δεν υπάρχουν. Η πατρότητα και η ποιμαντική ευθύνη εκλαμβάνονται σαν υποχρέωση ευσεβών συμβουλών, παραινέσεων, ηθικοδιδκατικών κοινοτοπιών – η σταυρική επισκοπική διακονία έχει διαστραφεί σε ιεροκηρυκτική μονομανία. Ο Επίσκοπος “οφείλει” να είναι προπαγανδιστής ιδεολογικών πεποιθήσεων και κανονιστικών αρχών συμπεριφοράς, αλλά και παραγωγός έργων κοινωνικής ωφελιμότητας: ευαγών ιδρυμάτων, προνοιακών καταστημάτων, αλτρουιστικών πρωτοβουλιών».
ΧΡΗΣΤΟΣ ΓΙΑΝΝΑΡΑΣ. (2006). Ενάντια στη θρησκεία. Αθήνα: Ίκαρος, σσ. 163-164.
«Πράγματι, η Εκκλησία της Ελλάδος δυσκολεύεται να το κάνει, και αυτό σχετίζεται πρωτίστως με την ιστορία της. Από τον Εμφύλιο και μετά, ταυτίζεται με το κράτος των εθνικοφρόνων, και μάλιστα με τις πιο ακραίες εκφάνσεις του μετεμφυλιακού, δεξιού, αστυνομικού, αυταρχικού κράτους. Στη δικτατορία συνεργάζεται πλήρως με το καθεστώς, αποτελεί μέρος του συστήματος, ενώ στη μεταπολίτευση είναι ο μόνος θεσμός που δεν γνώρισε αποχουντοποίηση. Και ο Σεραφείμ, που εγκαθιδρύεται από τον Ιωαννίδη, θα εμφανιστεί ως οιονεί αντιδικτατορικός, ως εκείνος που ανέτρεψε τον εκλεκτό της Χούντας Ιερώνυμο. Δεν είναι βέβαια η πρώτη φορά που η Εκκλησία, όχι μόνο η ελληνική αλλά οι χριστιανικές Εκκλησίες γενικά, σωπαίνουν, παζαρεύουν ή συνεργάζονται ανοιχτά με ακροδεξιές ή και καθαρά φασιστικές οργανώσεις και ιδεολογίες. Έχοντας διαρκώς ένα μέτωπο απέναντι στον κομμουνισμό και τον “υπαρκτό σοσιαλισμό” -δικαίως, θα έλεγα, αφού, εκτός όλων των άλλων, δίωξε την Εκκλησία όπου επικράτησε-, οδηγήθηκαν να συνταχθούν με τους φασίστες. Στην Ισπανία και στην Πορτογαλία, για να αναφέρουμε δύο δικτατορίες του ευρωπαϊκού Νότου, που έπεσαν μαζί με την ελληνική, από τον φόβο των κομμουνιστών, η Καθολική Εκκλησία συνεργάστηκε με τον Φράνκο και τον Σαλαζάρ.
» Η Ορθόδοξη Εκκλησία, λοιπόν, για να μπορέσει να αντιπαρατεθεί με τη Χρυσή Αυγή πρέπει να κάνει μια αυτοκριτική τομή. Πρέπει επίσης να αναθεωρήσει τη σχέση της με την πολιτική. Ναι μεν δεν πρέπει να πολιτεύεται, με την έννοια του επηρεασμού και της χειραγώγησης των ανθρώπων υπέρ του ενός ή του άλλου κόμματος, έχει όμως την υποχρέωση να καταθέτει τη μαρτυρία του Ευαγγελίου στην κοινωνία, και άρα, εν προκειμένω, να πάρει ρητή θέση ενάντια στον νεοναζισμό.
[…] Έχομε τρεις επισκόπους, τον Πειραιώς Σεραφείμ, τον Καλαβρύτων και Αιγιαλείας Αμβρόσιο, και τον Δρυϊνουπόλεως, Πωγωνιανής και Κονίτσης Ανδρέα, οι οποίοι έχουν τοποθετηθεί υπέρ της Χρυσής Αυγής. Ο Πειραιώς βέβαια δεν έχει εκφραστεί ρητά υπέρ της Χρυσής Αυγής. Στο Αστυνομικό Τμήμα όμως, όταν πήγε να καταθέσει συμπληρωματικά στοιχεία για τη μήνυσή του εναντίον του Corpus Christi, βρέθηκε μαζί με τέσσερεις βουλευτές της Χρυσής Αυγής: τον Πολύβιο Ζησιμόπουλο, τον Παναγιώτη Ηλιόπουλο, τον Ευστάθιο Μπούκουρα και τον κοινοβουλευτικό εκπρόσωπο Χρήστο Παπά. Ο ίδιος ο μητροπολίτης βέβαια λέει ότι… ήταν απλή σύμπτωση. Μα δεν μπορεί τέσσερεις βουλευτές να ήξεραν από μόνοι τους ότι θα πήγαινε στο Αστυνομικό Τμήμα και να τον περίμεναν στην πόρτα! Οι άλλοι δύο, έχουν εκφραστεί ρητά υπέρ της Χρυσής Αυγής: ο πρώτος δίνει οδηγίες στους χρυσαυγίτες από την ιστοσελίδα του να αποφεύγουν “κάποιες ανωφελείς ακρότητες”, ώστε να “είναι περισσότερον ωφέλιμον” και να “καταστούν μια γλυκειά ελπίδα για τον απελπισμένο πολίτη”· ο δεύτερος έχει αποκαλέσει τους χρυσαυγίτες “τα παιδιά τα καλά, τα αγωνιστικά”, δίνοντάς τους την ευχή να “αντικαταστήσουν τις μαύρες μπλούζες με γαλάζιες και άσπρες μπλούζες”…».
ΣΤΑΥΡΟΣ ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. (2013). Χρυσή Αυγή και Εκκλησία. Αθήνα: Πόλις, σσ. 49-51, 52-52
Παρασκευή 28 Αυγούστου 2026
Αλήθειες του αλησμόνητου ΧΡΗΣΤΟΥ ΓΙΑΝΝΑΡΑ για την ελλαδική εκπαίδευση
Του ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑ
Λίγες μέρες πριν ανοίξουν τα σχολεία, κι ενώ προχθές έγραφα για την εκπαίδευσης της παρακμής, σήμερα ξαναδιαβάζοντας σελίδες από δύο έργα του αλησμόνητου Χρήστου Γιανναρά, το ένα «Μαχόμενη Απελπισία» (Βιβλιοπωλείον της «Εστίας». Αθήνα 2007), και το άλλο «“Εις μνήμην γενναίοι”: Οδηγίες χρήσεως», (Πατάκη, Αθήνα 2003), η ματιά μου έπεσε πάνω στο κεφάλαιο που καταγράφει την έγνοια και την αγωνία του κορυφαίου στοχαστή για την ελλαδική εκπαίδευση: «Χρόνιας απαιδευσίας επιπτώσεις». Αντιγράφω τους τίτλους των επιφυλλίδων: «Συγκεκριμένοι οι ένοχοι για την απαιδευσία», «Υπόσταση του κράτους: το φτιασίδι», «Από το πουθενά στο τίποτα», «Τάχα και Δημοκρατία», «Μονοτονικό: “όσια” και ανόσια εκμετάλλευση».
Όλα αυτά, έγνοιες και αγωνίες ενός στοχαστή που, ολάκερο το έργο του, πηγάζει από μία συνειδητότητα υψηλή για την επί δεκαετίες λανθάνουσα πορεία της ελλαδικής εκπαίδευσης.
«Θρηνωδία πάνω στο κουφάρι του ελλαδικού σχολειού, στο πτώμα του ελλαδικού πανεπιστημίου».«Η παρακμή δεν ξέρει να ιεραρχεί ανάγκες, ρεκλάμες σαν “πρώτη πολιτική προτεραιότητα την παιδεία και τον πολιτισμό”, αλλά (ίσως ανεπίγνωστα) ψευδολογεί, μιλάει χωρίς να καταλαβαίνει τι λέει: Δεν ξέρει η παρακμή τι πραγματικό αντίκρισμα έχουν οι λέξεις “προτεραιότητα”, “παιδεία”, “πολιτισμός”, “μεταρρύθμιση”, “ποιότητα”, “βούληση”».«Υποψιάζομαι ότι σε κοινωνίες (ή περιόδους) παρακμής (όταν η κατά κεφαλήν καλλιέργεια μειώνεται δραματικά) οι άνθρωποι χρησιμοποιούν ελάχιστα τη λέξη ελπίδα και πληθωρικά την λέξη αισιοδοξία».
«Χιλιοειπωμένες πιστοποιήσεις»: καίρια η διαπίστωση του Δασκάλου Γιανναρά!
Κι εμείς, εκπαιδευτικοί, μαθητές και γονείς, λίγες μέρες πριν την έναρξη των σχολείων, περιμένουμε να ακούσομε το «όραμα» της υπουργίνας μας για το σχολείο του αύριο.
«Χιλιοειπωμένες πιστοποιήσεις» και αλήθειες για την εκπαίδευση των παιδιών μας, για εμάς τους εκπαιδευτικούς, που η ζωή μας έχει αποθηριωθεί.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)