Σε συζήτηση με μαθητές Λυκείου για το σχολείο, σχεδόν όλοι λένε: «το βαριέμαι».
«Είμαι κουρασμένος. Κάθε δευτερόλεπτο παλεύω με το ίδιο μου το σώμα για να μην κοιμηθώ. Γιατί αν κοιμηθώ, αν ξεκουραστώ, θα τιμωρηθώ. Η θέλησή μου να κοιμηθώ είναι απερίγραπτη. Αν πάνω σε κάθε κύτταρο του σώματός μου ήταν γραμμένη η πρόταση: “είμαι κουρασμένος, θέλω να κοιμηθώ”, δεν θα μπορούσα να αποτυπώσω ούτε ένα εκατομμυριοστό της κούρασης που νιώθω. Είμαι κουρασμένος! Αλλά, αν ξεκουραστώ θα με ξυπνήσει κάποιος με βλοσυρό βλέμμα και με ένα απουσιολόγιο στο χέρι».
Κι όταν κάνω την ερώτηση, τι νιώθεις τώρα γι' αυτά που έγραψες, η απάντηση είναι ξεκάθαρη:
«Νιώθω ανακούφιση! Αισθάνομαι πιο ανάλαφρα από πριν! Πέταξα το βάρος από το στήθος μου και τώρα μπορώ να σηκωθώ. Είναι μια ώρα που μπορώ να περπατήσω δημιουργικά».
Τα σχόλια περιττεύουν… Α.Ι.Κ.
ΟΜΩΣ: Καυστικό, προφητικό και επίκαιρο το παρακάτω κείμενο. Γράφτηκε πριν έναν αιώνα από τον φωτισμένο δάσκαλο Μίλτο Κουντουρά. Σήμερα, στη σχολική τάξη, το συζήτησα με μαθητές και μαθήτριες της Α΄ Λυκείου. Δυστυχώς, κανένας και καμιά ποτέ δεν είχε ακούσει το όνομα ΜΙΛΤΟΣ ΚΟΥΝΤΟΥΡΑΣ. Ποιος φταίει; Ας μη βιαστούμε να ρίξουμε την ευθύνη μόνο στους μαθητές και τις μαθήτριες. Το σημερινό σχολείο, αντί της Παιδαγωγικής του Μυστηρίου έχει μετατραπεί –και με δική μας ευθυνη– σε Παιδαγωγική της Καινοτομίας… και των πιο απίθανων σε θεματικές δράσεων και... υποτίθεται εκπαιδευτικών προγραμμάτων.
«Η μαύρη αλήθεια λοιπόν είναι τούτη: Στην Ελλάδα σήμερα δεν υπάρχει εκπαίδευση. Το φωνάζουν απελπισμένοι όσοι αγαπούν το Σχολειό, το επανέλαβαν χίλιες φορές ερασιτεχνικά στις εφημερίδες οι δημοσιογράφοι, το μουρμουρίζουν κουνώντας θλιβερά το κεφάλι οι άνθρωποι της περασμένης γενεάς, το αισθάνεται αόριστα ο αγράμματος λαός όταν συχνά μέσα στη βιοπάλη του αναστενάζει: Κοντά σ’ όλα πάνε και τα καημένα τα γράμματα!... Κι η αλήθεια είναι αυτή. Σχολειό πια δεν υπάρχει. Κινείται μονάχα ακόμη ένας ανήθικος κι αρρωστημένος οργανισμός γεμάτος από δηλητήριο και παραφροσύνη που πολύ σύντομα θα επιδράσει θανατηφόρα σ’ όλη την κατοπινή ζωή του τόπου μας. Μια σάπια και ξεχαρβαλωμένη μηχανή όπου από ανάγκη ρίχνουμε μέσα μια καθαρή κι αγνή ζωική παραγωγή - τα ευκολόπλαστα παιδιά μας - για να μας τα μεταβάλει ύστερα από λίγα χρόνια σε μούμιες κατάξερες και φασκιωμένες ή σε κινούμενα μιάσματα ανασυρμένα σαν από τάφους….»
«Ένα ψέμα, ένα “κατά συνθήκη” ψέμα κατάντησε στην Ελλάδα το Σχολειό. Μπείτε μέσα μια στιγμή και μυρίστε τον αέρα του. Βρώμα και δυσωδία. Ο δάσκαλος σαπίζει από την αθλιότητα που τον καταδικάζει ένα αφιλόστοργο και μοχθηρό Κράτος. Και παραπατάει μεθυσμένος από τη δυστυχία. Και γρονθοκοπιέται με τον εαυτό του, με το συνάδελφό του, με την κακεντρέχεια των θεσπισμένων νόμων. Και γίνεται ύπουλος και κόλακας, η χολή κιτρινίζει το πρόσωπό του, και η ψυχή του νερουλιάζει από την απόγνωση. Κι η παιδική ψυχή, η μαλακιά ακόμη, δέχεται ολημερίς και διαμορφώνεται σύμφωνα με τέτοιες θανατηφόρες επιδράσεις. Πουθενά η ωραία κ’ ελεύθερη ψυχή. Πουθενά η δονούμενη από ενέργεια κι αλήθεια ζωή. Ένα νεκρό, κατάξερο, αφιλοσόφητο γράμμα, κατακουρελιασμένο κι αυτό. Έτσι για τα μάτια…. Κι η Κοινωνία; Υπνωτισμένη παρακολουθεί το τραγικό θέαμα: Ένας χείμαρρος παιδιών βγαίνει κάθε μέρα από τα Σχολειά. Είναι η τρομερή ψυχή του δασκάλου που θα κυβερνήσει μεθαύριο τη Χώρα. Με τον αδιάπλαστό του πια ψυχικό και πνευματικό κόσμο. Και το ροδάνι θα κυλάει από γκρεμό σε γκρεμό. Και κανείς ούτε τότε πια δε θα τολμήσει να φωνάξει: “Κλείστε τα σχολειά να φτιάσουμε καινούργια!”»
ΜΙΛΤΟΣ ΚΟΥΝΤΟΥΡΑΣ. (1985). Κλείστε τα σχολειά. Εκπαιδευτικά Άπαντα. Επιμέλεια - Σχόλια Αλέξης Δημαράς, τ. Α΄. Αθήνα: Γνώση, σσ. 21, 23.
Υ.Γ. «Κρατείστε ξύπνιο το μυαλό σας στους σκοτεινούς καιρούς. Μ' αυτό κυρίως θα πολεμήσετε τη βαναυσότητα της εξουσίας. Μην απομονωθείτε. Με το λόγο, τη σιωπή και την πράξη σας σταθείτε πλάι σε κάποιον: στη μάνα σας, στον αδελφό σας ή στο φίλο σας, και προπαντός στα νεότερα παιδιά, που περιμένουν από σας να δουν αν θα τους φράξετε ή θα τους ανοίξετε το δρόμο της ελεύθερης αναπνοής». Δ. Ν. ΜΑΡΩΝΙΤΗΣ.
