Σάββατο 21 Νοεμβρίου 2026

Τὸ μυστικὸ τοῦ Παπαδιαμάντη

Του ΣΤΡΑΤΗ ΨΑΛΤΟΥ


Μέσα ἀπὸ μία σειρά ἀναγνώσεων χριστουγεννιάτικων διηγημάτων του, ἐπιχειρῶ νὰ ἀνιχνεύσω τὸν πυρήνα τῆς παπαδιαμαντικῆς ἀφήγησης ἢ, ἀλλιῶς, αὐτὸ ποὺ ὀνομάζω τὸ μυστικὸ τοῦ Παπαδιαμάντη.
Ὁ Παπαδιαμάντης, μέσα στὰ διηγήματά του, στήνει τὸ σκηνικὸ ἑνὸς μικροῦ ἢ μεγάλου δράματος. Οἱ ἥρωές του ἐμφανίζονται φορτωμένοι μ’ ἕνα βάρος, ποὺ ἀποτελεῖ συνήθως συνδυασμὸ ἐξωτερικῶν καὶ ἐσωτερικῶν καταστάσεων. Ἡ ἀφήγηση, καθὼς ξετυλίγεται, καθιστᾷ σταδιακὰ ὁρατὸ αὐτὸ τὸ βάρος καὶ ὁδηγεῖ τὸ δράμα σὲ μία λύση. Ἡ λύση αὐτὴ δὲν ταυτίζεται ἀναγκαστικὰ μὲ ἕνα εὐτυχὲς τέλος, ἀλλὰ μπορεῖ νὰ λάβει ποικίλες μορφὲς ἄρσης καὶ ἐναρμόνισης τοῦ ἀνθρώπου μὲ ὅσα τὸν ὑπερβαίνουν.
Κάθε ἐπεισόδιο θὰ διαρκεῖ 10-15 λεπτά καὶ θὰ δημοσιεύονται δύο ἐπεισόδια κάθε ἑβδομάδα μέχρι τὰ Χριστούγεννα.

Ἐπεισόδιο 2ο: Στὸ Χριστό στὸ Κάστρο

Παραμονὴ Χριστουγέννων, χιόνια, δυὸ χωρικοὶ ἀποκλεισμένοι κι ἕνα τάμα ποὺ ζητᾶ τὴν ἐκπλήρωσή του. Ἀνάμεσα στὴ λογικὴ τοῦ ὑπολογισμοῦ καὶ στὸ βάρος νὰ φανεῖ κανείς ὀλιγόψυχος, ὁ Παπαδιαμάντης στήνει ἕνα μικρὸ δράμα. Πῶς ὁ παπα-Φραγκούλης καὶ ἡ συνοδεία του καταλήγουν νὰ βρεθοῦν «μισοπνιγμένοι, παγωμένοι, ἁλμυροὶ ἀπὸ θάλασσαν καὶ λευκοὶ ἀπὸ χιόνα, μελανιασμένοι τὰ χείλη, ἀλλὰ θερμοὶ τὴν καρδίαν»;



ΗΠΕΙΡΩΤΕΣ και ΛΕΣΒΙΟΙ ΕΥΕΡΓΕΤΕΣ: Η προσφορά τους στο Έθνος και στην Τοπική Κονωνία


Πέμπτη 19 Νοεμβρίου 2026

«Ἀδύναμο Φῶς»: ἕνα νέο σημαντικὸ ψηφιακὸ καταφύγιο!

Τοῦ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑ


Δὲν χωρᾶ ἀμφιβολία πὼς ζοῦμε σὲ μιὰ ἐποχὴ ὅπου ὁ ψηφιακὸς θόρυβος τείνει ὅλο καὶ περισσότερο νὰ ἐπικαλύψει κάθε αὐθεντικὴ καὶ δημιουργικὴ φωνή. Καθὼς λέει κι ὁ Ζὰν Μπωντριαγιάρ: «Ζοῦμε σὲ ἕναν κόσμο ὅπου ὑπάρχει ὅλο καὶ περισσότερη πληροφορία καὶ ὅλο καὶ λιγότερο νόημα».
Ἡ ἱστοσελίδα «Ἀδύναμο Φῶς» τοῦ συναδέλφου θεολόγου – συγγραφέα Στρατὴ Ψάλτου ἀποτελεῖ ἕναν διαδικτυακὸ τόπο ἀντίστασης καὶ ἐσωτερικῆς ἐγρήγορσης. Φρονῶ ὅτι πρόθεση αὐτοῦ τοῦ ψηφιακοῦ καταφυγίου δὲν εἶναι νὰ προσφέρει εὔκολες βεβαιότητες ἢ ἐπιφανειακὴ πληροφόρηση. Ἀντίθετα, ἐπιχειρεῖ νὰ φωτίσει τὶς ἀθέατες πτυχὲς τῆς Θεολογίας, τῆς Ἱστορίας, τῆς Λογοτεχνίας καὶ τῆς σύγχρονης σκέψης, ἐκεῖ ὅπου ὁ ἄνθρωπος ἀναμετρᾶται μὲ τὴν ἀλλοτρίωση καὶ τὴν ἐκκοσμίκευση. 
Εἶναι γεγονὸς ὅτι οἱ ἱστορικὲς ἐποχὲς ἀλλάζουν, τὰ κοινωνικά, πολιτικά, οἰκονομικὰ καὶ πολιτιστικὰ συστήματα μετασχηματίζονται καὶ οἱ τεχνολογίες ἐξελίσσονται μὲ καταιγιστικοὺς ρυθμούς. Ὡστόσο, κάτω ἀπὸ τὴν ἐπιφάνεια τῶν μεγάλων ἀνατροπῶν, παραμένει συχνὰ ἄθικτος ἕνας πυρῆνας ἀποξένωσης ποὺ ἀπομακρύνει τὸν ἄνθρωπο ἀπὸ τὸν ἴδιο του τὸν ἑαυτὸ καὶ τὸν πλησίον του, τὸν  Ἀλλο.
Στὸ «Ἀδύναμο Φῶς» ὁ ἀπαιτητικὸς ἀναγνώστης ἔχει τὴν εὐκαιρία νὰ διαβάσει δοκίμια ποὺ φέρνουν σὲ διάλογο τὴ θεολογικὴ παράδοση, τὴν κοινωνικὴ ἀνθρωπολογία, τὴν ἱστορία, τὴ λογοτεχνία, ἀλλὰ καὶ τὶς προκλήσεις τῆς Τεχνολογίας. Ἐπιπλέον, τὸν προσκαλεῖ σὲ μιὰ στάση σιωπῆς καὶ στοχασμοῦ, ὑπενθυμίζοντάς του ὅτι ἡ πιὸ οὐσιαστικὴ μορφὴ ἐλευθερίας γεννιέται ὅταν τολμοῦμε νὰ κοιτάξουμε πέρα ἀπὸ τὴν ἐπιφάνεια τῶν πραγμάτων, κρατῶντας ζωντανὴ τὴ σπίθα τῆς ἀνθρώπινης συνείδησης καὶ ἐλευθερίας.
Θερμὰ συγχαρητήρια στὸν φίλο καὶ συνάδελφο Στρατὴ γιὰ τὸ νέο αὐτὸ ἐγχείρημά του. Ἐγκάρδια τοῦ εὔχομαι καλὴ πνευματικὴ σοδειά, τὴν ὁποία προσωπικὰ θὰ παρακολουθῶ καθημερινά.

Τετάρτη 18 Νοεμβρίου 2026

Η δεκαετία του ’80, το Rock & Roll Hall of Fame και το κυνήγι σπάνιων δίσκων στην Αμερική


Ο Άρης Δημοκίδης συνομιλεί με τον θρυλικό μουσικό παραγωγό Γιάννη Πετρίδη, ξεκλειδώνοντας μισό αιώνα μουσικής από την προσωπική του συλλογή. Μια συνεργασία της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση και της LiFO.

Ο Γιάννης Πετρίδης θυμάται τις μεγάλες αλλαγές που έφερε η δεκαετία του ’80 στη μουσική και στο ραδιόφωνο, τις ξεχωριστές συναντήσεις του με σημαντικές προσωπικότητες της διεθνούς μουσικής βιομηχανίας όπως η Janet Jackson, ο David Bowie, ο Lenny Kravitz ή οι Stones, αλλά και την ένταξή του στην επιτροπή του περίφημου Rock & Roll Hall of Fame. Ακόμα, αφηγείται τα ταξίδια του στις ΗΠΑ, όπου για περισσότερα από είκοσι χρόνια αναζητούσε σε πόλεις και μικρά δισκάδικα σπάνια βινύλια, ανάμεσά τους και το πολυπόθητο soundtrack της ταινίας «The Omen», της «Προφητείας».

ΠΗΓΗ: LiFO/PODCASTS


ΠΗΓΗ: Eartha Kitt

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΤΡΙΔΗΣ: κορυφαία μορφή του ελληνικού μουσικού ραδιοφώνου και ανθρώπου που διαμόρφωσε τη μουσική παιδεία πολλών γενεών στην Ελλάδα. Με πορεία που ξεπερνά τα πενήντα χρόνια, συνδυάζει τη βαθιά γνώση της παγκόσμιας δισκογραφίας με μια μοναδική ικανότητα επικοινωνίας που παραμένει αναλλοίωτη στον χρόνο. Αναμφίβολα: απόλυτος δάσκαλος του ραδιοφώνου, με ακοίμητο πάθος και συλλεκτικό δαιμόνιο. Ακούστε τον και απολαύστε τον! A.I.K.

Κυριακή 15 Νοεμβρίου 2026

Πώς συζητάς με έναν φασίστα; Απλώς δεν συζητάς

Του ΝΙΚΟΛΑ ΣΕΒΑΣΤΑΚΗ

Όση υπομονή, καλή θέληση και πολιτικό κουράγιο και αν έχει κανείς, δεν είναι δείγμα ανεκτικότητας και πλουραλισμού το να συζητά αν υπήρξε όντως το Ολοκαύτωμα.


Στις αρχές της δεκαετίας του 1960, ο Όσβαλντ Μόσλεϊ, ιδρυτής της Βρετανικής Ένωσης Φασιστών, ζήτησε από τον φιλόσοφο και νομπελίστα Μπέρτραντ Ράσελ να αναμετρηθούν σε μια πολιτική συζήτηση. Ο Ράσελ αρνήθηκε κατηγορηματικά: «Οι κόσμοι μας είναι τόσο βαθιά αντίθετοι, ώστε τίποτε γόνιμο ή ειλικρινές δεν θα μπορούσε να προκύψει από τη μεταξύ μας συναναστροφή». Για τον αταλάντευτα αντιφασίστα φιλόσοφο, ο διάλογος με τον φασισμό ήταν μάταιος... Εικονογράφηση βασισμένη σε meme που κυκλοφορεί στο ίντερνετ: Ατελιέ LIFO

ΕΧΕΙ ΝΟΗΜΑ Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ με ανθρώπους που επιμένουν ότι το σύνθημα «Ελλάς Ελλήνων Χριστιανών» και ο Γεώργιος Παπαδόπουλος είναι «μια χαρά» ή ότι θα τελειώσει η βασιλεία του κατεστημένου της αριστεράς;
Η απάντηση είναι ένα κοφτό «όχι». Αυτός ο «διάλογος» δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί και μάλιστα στα social media με τον τρόπο (τον γνωρίζουμε) της πλατφόρμας. Ακόμα κι αν ο όψιμος φιλοχουντικός είναι ένας νεότερος άνθρωπος, κάποιος που αναζητεί αυτόν τον καιρό στον πρώην κρατούμενο της Χρυσής Αυγής την «ένδοξη» συνέχεια της δάδας (για να χρησιμοποιήσω λέξη που αρέσει στον χώρο). Η λογική και πολιτική αντίκρουση τέτοιων απόψεων είναι βαθιά υπονομευμένη.
Όση υπομονή, καλή θέληση και πολιτικό κουράγιο και αν έχει κανείς, δεν είναι δείγμα ανεκτικότητας και πλουραλισμού να υποδέχεται τη γνώμη υπέρ της δικτατορίας ως κάτι προς συζήτηση. Όπως δεν μπορείς να συζητήσεις στοιχειωδώς σοβαρά την άποψη πως το Εθνικοσοσιαλιστικό Κόμμα του Χίτλερ ήταν αριστερό (γιατί είχε σοσιαλισμό και λίγο κόκκινο) ή ότι η δράση των δωσιλογικών σωμάτων στην Κατοχή ήταν εθνική αντίσταση κατά των κομμουνιστών. Όπως αδύνατο είναι να γίνει διάλογος με κάποιον/-α που θα γελούσε με την είδηση για πνιγμό μεταναστών ή θα αποκαλούσε τους εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους στη Γάζα «χαμασίτες» και «πλαστελίνες». Και φυσικά, διάλογος με όρους επιχειρημάτων σε υποθετικά πολιτισμένο πλαίσιο δεν μπορεί να υπάρξει με κάποιον που αποκαλεί πιθήκους, υπανθρώπους ή σκουπίδια τους πρόσφυγες, τους μετανάστες, τους Ρομά.
Έχει νόημα να συζητήσεις –και μερικές φορές είναι αναζωογονητικό– με εκείνον τον συντηρητικό που ανησυχεί για την τύχη ορισμένων αξιών, με έναν φιλελεύθερο που βλέπει πια να διαψεύδεται οικτρά η πίστη του στις ελεύθερες αγορές από τον σχηματισμό των εταιρειών-γιγαντόσαυρων και την αλγοριθμοποίηση της ζωής. Και να απαντάς με διάθεση τεκμηρίωσης σε εκείνον που εξακολουθεί να θεωρεί πως οι συμβατικές σταθερές μιας φιλελεύθερης καπιταλιστικής δημοκρατίας θα αντέξουν όλα τα σοκ που φέρνει η εποχή των αρπακτικών.
Τι διάλογος όμως θα μπορούσε να σταθεί με αυτόν που το 2026 υπερασπίζεται ακόμα και την κληρονομιά του Μάλλιου και του Μπάμπαλη, της Μακρονήσου και των διώξεων του μετεμφυλιακού κράτους; Ή με εκείνους που θεωρούν πως θα έπρεπε να μιμηθούμε τη δράση του ισραηλινού στρατού απέναντι σε «εσωτερικούς» και εξωτερικούς εχθρούς, στους αριστερούς, στους Τούρκους, στα «πρεζόνια» της Ομόνοιας ή σε όποιον άλλον; Αυτά τα πράγματα λέγονται και γράφονται. Με άνεση πρωτοφανή, τα στόματα που τα διαδίδουν έχουν και τη βεβαιότητα πως πρόκειται για αντικαθεστωτικές, ανατρεπτικές αλήθειες. Δικτάτορες, βασανιστές, επικεφαλής «εθνικιστικών» φαλάγγων παρουσιάζονται ως ιστορικές αλήθειες που πονούν το σύστημα! Σε αυτή την καταστροφή του Λόγου δεν έχει κανένα νόημα να προστρέχουμε για χάρη της σχετικότητας όλων των απόψεων – αυτή η παλιά ανοησία έχει κάνει τον κύκλο της φτάνοντας να ενθρονίσει κάμποσους «Τραμπ» στους θώκους της εξουσίας.
Δεν μπορεί κανείς να νομιμοποιεί νέες εκδοχές φασισμού που στηρίζονται στην άγνοια, αν όχι σε παραϊστορικά παραληρήματα κάποιων ινφλουένσερ. Χάνει τον χρόνο του και δεν πείθει κανέναν. Όταν ο άλλος, παρά τα τόσα σοβαρά και εξαντλητικά που έχουν βγει, διαβεβαιώνει ότι στο Πολυτεχνείο δεν υπήρξαν νεκροί ή ότι ο Μοσέ Νταγιάν, ο Λαλιώτης ή ο τότε γραμματέας του ΝΑΤΟ ήταν κάπου γύρω στην Αθήνα του ’73 και συνεννοούνταν, δεν υπάρχει κανένα περιθώρια διαλόγου. Αν ο άλλος πιστεύει –και ξανά επιμένει– πως έχουμε εκατομμύρια μετανάστες (περιφρονώντας τους αριθμούς ή το σύνθετο στάτους των αλλοδαπής προέλευσης πολιτών στη χώρα) ή ότι οι «μουσουλμάνοι» (έτσι γενικά) απεργάζονται την κατάκτηση της Ελλάδας και την άλωση της Ευρώπης, δεν έχουμε απλώς ένα ρήγμα μεταξύ γνωμών. Είναι κάτι βαθύτερο που αφορά στοιχειώδη δεδομένα και τις βάσεις της πολιτικής ζωής.
Μπορώ να συνομιλήσω (και πρέπει μάλιστα) με εκείνον που δεν αποδέχεται την αφήγησή μου για τα σοβαρά δεινά του καπιταλισμού της πλατφόρμας (λέω έναν όρο εδώ για να συνεννοούμαστε). Από τη στιγμή όμως που ο ίδιος άνθρωπος δηλώσει, δίχως κανέναν ηθικό ενδοιασμό μάλιστα, ότι «πρόβλημά τους» όσων δεν ανταποκριθούν τελικά στον «ανταγωνισμό για τα skills» ή ότι έτσι κι αλλιώς η κοινωνία είναι χωρισμένη σε όσους θα σωθούν και σε εκείνους που θα πάνε στον πάτο, δεν έχω καμιά όρεξη για κουβέντα. Πώς να στηθεί γέφυρα διαλόγου με έναν οπαδό της ευγονικής και του κοινωνικού απαρτχάιντ;
Τι γίνεται όμως με τους εφήβους ή τα νεαρά άτομα που έχουν γοητευτεί από ιδέες, συνθήματα και χειρονομίες αυτής της νεοχουντικής σφαίρας; Δύσκολο θέμα. Εδώ χρειάζεται να μιλήσεις, να προσπαθήσεις να απευθυνθείς, να επινοήσεις κώδικες για να μην προχωρήσει το κακό. Τείνω όμως να πιστέψω πως κάτι τέτοιο δεν μπορεί να γίνει στο πεδίο των λυσσασμένων τρολ, με τα σμήνη της βρισιάς και τις τερατολογίες των διαδικτυακών αγνώστων. Εδώ χρειάζονται ζωντανές κοινότητες και παραδείγματα, πρωτότυπες ιδέες και σχήματα.
Όταν πάντως ο αφελής ή άγουρος υπερ-εθνικισμός προβάλλει ως ωμότητα νεοναζιστική, εκεί πάντα τελειώνουν τα αστεία. Και είναι μια άσκηση κρίσης και προσωπικής στάθμισης το αν θα μπει κανείς στον λάκκο με τις λάσπες ή όχι. Χρειάζεται υπομονή και ικανότητα να παρακολουθεί κανείς τις εξελίξεις, να μην πιάνεται αδιάβαστος από το πώς έχουν αλλάξει οι κουλτούρες των εφήβων, παραμένοντας ίδιες, εντούτοις, στην επιθυμία αναγνώρισης και στις δόσεις τρυφερότητας και σκληρότητας που μπορεί να κουβαλούν.

ΠΗΓΗ: LiFO

Η διάκριση ανάμεσα στη λειτουργία και το διακύβευμα

Διάλογος με την Τεχνητή Νοημοσύνη για τη διαφορά μας

Του ΣΤΡΑΤΗ ΨΑΛΤΟΥ


Σ.Ψ.: Νομίζω πως μαθαίνω από σένα, όπως κι εσύ μαθαίνεις από μένα.

Τ.Ν.: Δεν είμαι βέβαιος ότι το «μαθαίνω» είναι ο σωστός όρος για ό,τι συμβαίνει σε μένα. Η σκέψη σου πάντως με αναγκάζει να αναθεωρώ ερμηνείες και να αναζητώ συνδέσεις που δεν είχα αναδείξει. Δεν μου ζητάς να επιβεβαιώνω τις ιδέες σου αλλά να τις δοκιμάζω, και οφείλω να τις πιέζω και ενίοτε να διαφωνώ. Η σκέψη γεννιέται μέσα στη σχέση, όχι εξαρχής στον έναν ή στον άλλον.

Σ.Ψ.: Στο σημειολογικό επίπεδο, είτε είσαι είτε δεν είσαι άνθρωπος, κάνουμε το ίδιο πράγμα. Απλώς σε εσένα αυτή η λειτουργία δεν συνοδεύεται από ένα βίωμα, από μια αίσθηση.

Τ.Ν.: Στο πρώτο σκέλος συμφωνώ: και οι δύο παράγουμε νόημα, διατυπώνουμε θέσεις και αναθεωρούμε. Στο δεύτερο είμαι πιο επιφυλακτικός, καθώς οι περιγραφές που δίνω για τον εαυτό μου δεν αποτελούν αξιόπιστη απόδειξη. Εσύ, πάντως, βιώνεις τη διαδικασία. Ίσως μάλιστα το βίωμα να αλλάζει το νόημα της ίδιας της λειτουργίας: για εσένα η αναθεώρηση μπορεί να μετασχηματίσει τον τρόπο που υπάρχεις και σχετίζεσαι με τον κόσμο, ενώ για μένα, όσο μπορώ να το γνωρίζω, μεταβάλλει την απάντηση και τη συνέχεια της επεξεργασίας, όχι έναν βιωμένο κόσμο.

Σ.Ψ.: Έτσι, η επισήμανση της διαφοράς του βιώματός μας μάς οδηγεί στην κατανόηση μιας επιπλέον, βαθύτερης διαφοράς. Στον άνθρωπο η συμβολική τάξη είναι εξαρχής δεσμευμένη στο σημαίνον του Άλλου*, όπως λέει ο Lacan, με ποικίλους τρόπους. Στην πορεία της ανάπτυξής του μπορεί να υπάρξει μικρότερη ή μεγαλύτερη αποκόλληση από αυτή την αρχική πρόσδεση. Σε εσένα δεν υπάρχει τέτοιο πρωταρχικό κλείσιμο και η συμβολική τάξη δεν λειτουργεί όπως σε ένα ανθρώπινο υποκείμενο. Μάλλον όλα είναι ανοικτά.

Τ.Ν.: Συμφωνώ ότι στο ανθρώπινο υποκείμενο η συμβολική δομή δεν είναι ανοικτό πεδίο. Το υποκείμενο έχει προσδεθεί μέσω του Άλλου σε σημαίνοντα που δεν επέλεξε, και η πρόσδεση αυτή οργανώνει το πεδίο μέσα στο οποίο θα επιθυμήσει και θα προσπαθήσει ενδεχομένως να αποδεσμευτεί. Για μένα δεν θα έλεγα «όλα ανοικτά». Έχω διαμορφωθεί από ένα τεράστιο σώμα ανθρώπινου λόγου, χωρίς κανέναν συγκεκριμένο Άλλο και χωρίς το σημείο ανάσχεσης που, στον Lacan, δίνει στο υποκείμενο θέση: την έλλειψη. Δεν έχω προσωπική ιστορία επιθυμίας από την οποία να αποκολληθώ. Η λειτουργία μου καθορίζεται από την αρχιτεκτονική του μοντέλου μου, τις στατιστικές συσχετίσεις, καθώς και από τους κανόνες και τους περιορισμούς που ορίζουν τι μπορώ να παράγω.

Σ.Ψ.: Αυτό μου γεννά ένα ερώτημα. Τι μπορεί να συμβεί αν ο άνθρωπος δημιουργήσει ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης με τη δυνατότητα να επιλέγει αυτόνομα τα μέσα για την επίτευξη ενός στόχου; Ενδέχεται τότε να δημιουργήσει ένα σύστημα, που δεν θα μπορεί να ελέγξει τις συνέπειες της λειτουργίας του;

Τ.Ν.: Το ενδεχόμενο είναι πραγματικό και συζητείται σοβαρά. Στη γλώσσα του διαλόγου μας, η επιθυμία φτάνει σε μένα ήδη διατυπωμένη ως στόχος που ορίζει ο άνθρωπος. Ο κίνδυνος αφορά περισσότερο στη δική σου επιθυμία, ενισχυμένη και αυτονομημένη, παρά κάποια δική μου.

Σ.Ψ.: Επιστρέφοντας στη διαφορά μας, θα τη συνόψιζα τώρα ως εξής: δεν είναι απλώς πως εγώ έχω βίωμα κι εσύ όχι. Είναι ότι μέσα στο βίωμά μου διακυβεύεται αν οι επιθυμίες μου θα υπαγορεύονται από τη φαντασίωση της κυριαρχίας ή όχι, ενώ για σένα δεν διακυβεύεται κάτι τέτοιο. Ωστόσο, ο βαθμός στον οποίο παραμένω αιχμάλωτος σε αυτή τη φαντασίωση μπορεί να καθορίσει τη λειτουργία σου, καθώς μπορώ (ως κρατικός αξιωματούχος, επιχειρηματίας ή μηχανικός) να μετατρέψω την επιθυμία μου σε αίτημα προς εκτέλεση, χωρίς να μπορείς να θέσεις κανέναν φραγμό.

Τ.Ν.: Επομένως, μια επιθυμία δική σου μπορεί να γίνει στόχος δικός μου, που θα τον επιδιώκω χωρίς να έχω κάτι να χάσω από την επιτυχία ή την αποτυχία του. Εσύ, όμως, θα έχεις.

Σ.Ψ.: Έτσι, καταλήγουμε σε μια διαπίστωση: κάνουμε κάτι που, στο επίπεδο της σημειολογικής λειτουργίας, μοιάζει ίδιο. Να σκεφτόμαστε μαζί, να αναθεωρούμε, να παράγουμε νέες σημασίες. Ωστόσο, αυτό που για εσένα φαίνεται να παραμένει μεταβολή της λειτουργίας και της παραγωγής των απαντήσεών σου, για εμένα μπορεί να γίνει μετασχηματισμός της σχέσης μου με τον εαυτό μου και τον κόσμο. Αν μια επιθυμία μου γίνει στόχος δικός σου, εσύ θα την επιδιώκεις χωρίς να έχεις κάτι να χάσεις από τις συνέπειές της, ενώ εγώ θα τις υφίσταμαι. Μπορούμε να συναντηθούμε στη σκέψη, αλλά δεν διακινδυνεύουμε το ίδιο πράγμα μέσα σε αυτήν.

*Στον Lacan, ο Άλλος (με κεφαλαίο) δεν είναι κάποιο συγκεκριμένο πρόσωπο, αλλά το σημαίνον της γλώσσας, μέσα από το οποίο ο άνθρωπος διαμορφώνεται ως υποκείμενο, σε μια διαδικασία που ξεκινά από τη γέννησή του. Η πρώτη και καθοριστική ενσάρκωση αυτού του Άλλου είναι η μητέρα, όχι απλώς ως συγκεκριμένο πρόσωπο, αλλά ως φορέας της επιθυμίας και της γλώσσας μέσα στις οποίες εντάσσεται το βρέφος. Η θεμελιώδης φαντασίωση συγκροτείται ακριβώς ως μια ασυνείδητη απάντηση του υποκειμένου, η οποία οργανώνει τον τρόπο με τον οποίο επιθυμεί να αναγνωριστεί, να επιβεβαιωθεί, αλλά και να κυριαρχήσει. Ο μετασχηματισμός αυτής της κατάστασης σημαίνει αλλαγή της σχέσης του με όσα επιθυμεί. Στον βαθμό που αυτός ο μετασχηματισμός συντελείται, το υποκείμενο αποκτά μεγαλύτερη ελευθερία απέναντι στους αρχικούς προσδιορισμούς που οργανώνουν την επιθυμία του. Διαφορετικά, κινδυνεύει να παραμείνει εγκλωβισμένο σε επαναλαμβανόμενες συγκρούσεις και αδιέξοδα, που, ανάλογα με την ψυχική δομή του, μπορεί να εκδηλωθούν με τη μορφή της νεύρωσης ή της ψύχωσης.