ΠΗΓΗ: Όρος Αλατόμητον
Ενδότοπος
Συνθλίβω ανάμεσα στις ευγενικές μου παλάμες το ρόδι της χαράς. Ανοίγω το κλουβί των πουλιών να πετάξουν, ελεύθερα, μέσα στη νύχτα· ΝΙΚΟΣ ΕΓΓΟΝΟΠΟΥΛΟΣ
Κυριακή 29 Μαρτίου 2026
Σάββατο 28 Μαρτίου 2026
Η «κλειστή» Ιστορία στην εποχή της Ισχύος και οι «Ωδίνες» του μέλλοντος
ΠΗΓΗ: Αντιθέσεις στην ΚΡΗΤΗ TV
Ενδιαφέρουσα η ένσταση του Μανώλη Βαρδή: H ισλαμοφοβία του π. Νικολάου (Λουδοβίκου) και άλλες αστοχίες, με την οποία συμφωνώ.
Παρασκευή 27 Μαρτίου 2026
«Ζεϊμπέκικο, ο χορός των χορών!»
ΠΗΓΗ: outis27
«Το ρεμπέτικο τραγούδι είναι η ατόφια ελληνική ψυχή». ΓΙΑΝΝΗΣ ΤΣΑΡΟΥΧΗΣ
Πέμπτη 26 Μαρτίου 2026
Γεμίσαμε μαυρίλα κι άρνηση της πατρίδας
Γράφει ο ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ
Στο Επιτάφιο του Περικλέους, ο Θουκυδίδης γράφει: «Άρξομαι δε από των προγόνων πρώτον· δίκαιον γαρ αυτοίς και πρέπειν δε άμα εν τω τοιώδε την τιμήν ταύτην της μνήμης δίδοσθαι. Την γαρ χώραν οι αυτοί αιεί οικούντες διαδοχή των επιγιγνομένων μέχρι τούδε ελευθερίαν δι’ αρετήν παρέδοσαν»· «Και θ' αρχίσω πρώτα - πρώτα από τους προγόνους μας. γιατί είναι δίκαιο και ταιριάζει συγχρόνως σε περίπτωση, όπως η σημερινή, να απονέμεται σ' αυτούς αυτή η τιμή να μνημονεύονται πρώτοι. Γιατί κατοικώντας πάντοτε οι ίδιοι τη χώρα, καθώς η μια γενιά διαδεχόταν την άλλη, με την αντρεία τους την παρέδοσαν ως τις μέρες μας ελεύθερη».
Οι δηλώσεις του Αξιότιμου Προέδρου της Δημοκρατίας κ. Κωνσταντίνου Τασούλα στην χθεσινή επέτειο 205 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση του 1821, δεν είναι για γέλια αλλά για κλάματα. Δείχνουν την πνευματική κατάπτωση ενός λαού που έχει χάσει κάθε επαφή με το ιστορικό του παρελθόν. Γιατί η επαφή αυτή θέλει κότσια και για να γίνει δημιουργική χρειάζεται ανασήκωμα, παιδεία, προετοιμασία.
ΣΠΥΡΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ (1903-1985): Ο θάνατος του Κατσαντώνη, 1942. Ξυλογραφία σε χαρτί, 13,3 x 12,2 εκ.
Τετάρτη 25 Μαρτίου 2026
Πολιτικοί, στρατιωτικοί και τοπικοί άρχοντες στις εθνικές και θρησκευτικές γιορτές
Του ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑ
Σε κάθε εθνική και μεγάλη θρησκευτική γιορτή (25η Μαρτίου 1821, 28η Οκτωβρίου 1940, Χριστούγεννα, Πάσχα, Δεκαπενταύγουστο) μέσα σε ναούς εκτυλίσσονται ενδιαφέρουσες σκηνές και εικόνες, οι οποίες συνεχίζονται και στις ώρες που γίνονται οι παρελάσεις. Στους σολέες των ναών κάθονται πολιτικοί, στρατιωτικοί και τοπικοί άρχοντες μετά των αξιοπρεπών συζύγων τους, ο τηλεοπτικός φακός αποθανατίζει ψεύτικα χαμόγελα, κατά την ώρα που εκφωνείται ο πανηγυρικός λόγος οι περισσότεροι πολλές φορές συζητούν μεταξύ τους, και το σόου συνεχίζεται μπροστά στην τηλεόραση, εκτός ναού, με τις δηλώσεις που κάνουν για το ιστορικό – εκκλησιαστικό γεγονός της ημέρας, οι οποίες δεν έχουν ουσιαστικό περιεχόμενο· κυριαρχεί ο βερμπαλισμός, η κομπορρημοσύνη και η ασχετοσύνη. Όλα αυτά, βέβαια, σχετίζονται με τις σχέσεις Πολιτείας και Εκκλησίας. Κι εδώ, χρόνια τώρα, τίθενται αμείλικτα ερωτήματα: στο δυναμικό παρόν που Εκκλησία και Πολιτεία κραυγαλέα δίνουν σε τέτοιες γιορτές, πόσο μαζί και πόσο χώρια άραγε είναι; Πόσο αρμονικές και πόσο διαταραγμένες είναι οι σχέσεις τους; Δρουν παράλληλα ή αντιθετικά; Με ανοχή ή με περιφρόνηση η μία έναντι της άλλης; Βοηθά η μία την άλλη ή υπονομεύουν τις μεταξύ τους σχέσεις; Και για τα θρησκευτικά αλλά και για τα ιστορικά γεγονότα, πόσο στέρεη γνώση έχουν εκκλησιαστικοί - πολιτικοί - στρατιωτικοί - τοπικοί άρχοντες; Θέτω αυτά τα ερωτήματα γιατί θεωρώ σημαντικό το διακύβευμα πως όλοι αυτοί, κάποια στιγμή, οφείλουν να καταλάβουν ότι δεν είναι δυνατόν στανικά να αγνοούν ή να παραβλέπουν τον ιστορικό και θεολογικό λόγο ή, στη χειρότερη περίπτωση, να κάνουν ιδεολογική χρήση της Ιστορίας.
Δεν χωρά αμφιβολία πως η αναδρομή στο ιστορικό παρελθόν μας από πολλές απόψεις είναι χρήσιμη, ιδιαίτερα σήμερα που οι γεωπολιτικές συνθήκες βρίσκονται σε συνεχή ρευστότητα. Συχνά το παρόν «μας διευκολύνει στο ζωντανό αντίκρυσμα των προβλημάτων του παρελθόντος», γράφει ο ιστορικός του Νέου Ελληνισμού Απόστολος Ε. Βακαλόπουλος. Αλλά η γνώση της Ιστορίας μας «δεν είναι μόνο η μελέτη μόνο κειμένων που αναφέρονται σ’ αυτή. Είναι και η παρακολούθηση των σύγχρονών μας καταστάσεων και προβλημάτων, καθώς και η ανεύρεση των ομοιοτήτων τους με τα αντίστοιχα του παρελθόντος». Το βιβλίο του Βακαλόπουλου, Ο χαρακτήρας των Ελλήνων: Ανιχνεύοντας την εθνική μας ταυτότητα (Θεσσαλονίκη: 1983), από το οποίο αντλώ τα εντός εισαγωγικών αποσπάσματα είναι χρήσιμο για όσους παραπάνω ανέφερα (πολιτικούς, στρατιωτικούς και τοπικούς άρχοντες). Χρήσιμο, για τον μεγάλο κίνδυνο επανάληψης της Ιστορίας. Στο ερώτημα «επαναλαμβάνεται η Ιστορία;», ο Βακαλόπουλος είναι σαφής: «είναι μια πολύ διαδεδομένη πλάνη, που εξακολουθεί να επιζεί στον πολύ κόσμο (έξω από τον περιορισμένο κύκλο των ιστορικών)…». Υπεύθυνοι γι’ αυτήν την πλάνη είναι οι πολιτικοί, οι στρατιωτικοί και οι τοπικοί άρχοντες, που στα χέρια τους κρατούν το μέλλον του λαού μας.
Ο Γεώργιος Καραϊσκάκης: «Ένας ξεχώριζε, του Γένους το καμάρι, / Της Καλογριάς ο Γιός», όπως γράφει ο Κωστής Παλαμάς. ΠΗΓΗ ΕΙΚΟΝΑΣ: ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΠΕΝΑΚΗ
Ετικέτες
Απόστολος Ε. Βακαλόπουλος,
Γεώργιος Καραϊσκάκης,
Εκκλησία και Πολιτεία,
Επανάσταση 1821,
Κράτος και Πολιτική
Ἅγιος Νικόλαος Καβάσιλας: Εἰς τὸν Εὐαγγελισμὸν τῆς Ὑπεραγίας Δεσποίνης ἡμῶν καὶ Ἀειπαρθένου Μαρίας
4. Μ᾿ αὐτὸν τὸν τρόπο ὠφέλησε τὸ ἀνθρώπινο γένος πρὶν ἀκόμη ἔρθῃ ὁ καιρὸς τῆς γενικῆς σωτηρίας: Ἀλλὰ κι ὅταν ἦρθε ὁ καιρὸς καὶ παρουσιάσθηκε ὁ οὐράνιος ἀγγελιοφόρος, πάλι ἔλαβε ἐνεργητικὸ μέρος στὴ σωτηρία μὲ τὸ γεγονὸς ὅτι πίστεψε σὲ ὅ,τι τῆς εἶπε καὶ δέχθηχε νὰ ἀναλάβῃ τὴ διακονία ποὺ τῆς ζήτησε ὁ Θεός. Γιατὶ ἦταν κι αὐτὰ ἀπαραίτητα καὶ χρειάζονταν ὁπωσδήποτε γιὰ τὴ σωτηρία μας. Ἂν ἡ Παρθένος δὲν τηροῦσε αὐτὴ τὴ στάση, καμμιὰ πιὰ ἐλπίδα δὲν θὰ ἀπόμενε στοὺς ἀνθρώπους. Δὲν ἦταν βέβαια δυνατό, ὅπως εἶπα πιὸ πάνω, νὰ προσβλέψῃ ὁ Θεὸς μὲ εὐμένεια πρὸς τὸ ἀνθρώπινο γένος καὶ νὰ θελήσῃ νὰ κατέβῃ στὴ γῆ, ἂν δὲν εἶχε προπαρασκευασθῆ ἡ Παρθένος, ἂν δὲν ὑπῆρχε δηλαδὴ ἐκεῖνος ποὺ θὰ τὴν ὑποδεχόταν, καὶ θὰ μποροῦσε νὰ διακονήσῃ στὴ σωτηρία. Κι οὔτε πάλι ἦταν δυνατὸ νὰ πραγματοποιηθῇ τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ γιὰ τὴ σωτηρία μας, ἂν δὲν πίστευε σ᾿ αὐτὸ ἡ Παρθένος καὶ δὲν δεχόταν νὰ διακονήσῃ. Αὐτὸ γίνεται φανερὸ ἀπὸ τὸ ὅτι ὁ μὲν Γαβριὴλ μὲ τὸ «χαῖρε» ποὺ εἶπε στὴν Παρθένο καὶ μὲ τὸ γεγονὸς ὅτι τὴν ὀνόμασε «κεχαριτωμένη» τελείωσε τὴν ἀποστολή του, φανέρωσε ὁλόκληρο τὸ μυστήριο. Ὅση ὅμως ὥρα ἡ Παρθένος ζητοῦσε νὰ μάθῃ τὸν τρόπο, μὲ τὸν ὁποῖον θὰ γινόταν ἡ κύηση, ὁ Θεὸς δὲν κατερχόταν. Ἐνῷ τὴ στιγμὴ ποὺ πείσθηκε κι ἀποδέχθηκε τὴν πρόσκληση, ὁλόκληρο τὸ ἔργο μὲ μιᾶς πραγματοποιήθηκε: ὁ Θεὸς πῆρε ἐπάνω Του σὰν ἐνδυμασία τὸν ἄνθρωπο κι ἔγινε μητέρα τοῦ Κτίστου ἡ Παρθένος.
Ἀλλὰ τὸ ἀκόμη πιὸ θαυμαστὸ εἶναι τὸ ἑξῆς: Ὁ Θεὸς οὔτε προειδοποίησε τὸν Ἀδὰμ οὔτε τὸν ἔπεισε νὰ τοῦ δώσῃ τὴν πλευρά, ἀπὸ τὴν ὁποία ἔπρεπε νὰ δημιουργηθῇ ἡ Εὔα. Τὸν ἐκοίμισε κι ἔτσι, ἔχοντάς του ἀφαιρέσει τὶς αἰσθήσεις, τοῦ ἀπέσπασε τὸ μέλος. Ἐνῷ γιὰ νὰ προχωρήσῃ στὴ δημιουργία τοῦ Νέου Ἀδὰμ ἐδίδαξε προηγουμένως τὴν Παρθένο καὶ περίμενε τὴν πίστη καὶ τὴν παραδοχή της. Γιὰ τὴ δημιουργία τοῦ Ἀδὰμ πάλι συσκέπτεται μὲ τὸν μονογενῆ του Υἱὸ λέγοντας: «ποιήσωμεν ἄνθρωπον». Ὅταν ὅμως χρειάσθηκε νὰ «εἰσαγάγῃ τὸν πρωτότοκον»-αὐτὸν τὸν «θαυμαστὸν Σύμβουλον» -» εἰς τὴν οἰκουμένην», ὅπως λέγει ὁ Παῦλος, καὶ νὰ πλάσῃ τὸν δεύτερο Ἀδάμ, παίρνει στὴν ἀπόφασή του αὐτὴ συνεργάτη τὴν Παρθένο. Ἔτσι τὴ μεγάλη ἐκείνη «βουλὴ» τοῦ Θεοῦ, γιὰ τὴν ὁποία ὁμιλεῖ ὁ Ἡσαΐας, τὴν ἀνήγγειλε ὁ Θεὸς καὶ τὴν ἐπεκύρωσε ἡ Παρθένος. Καὶ μὲ αὐτὸν τὸν τρόπο ἡ σάρκωση τοῦ Λόγου ἦταν ἔργο ὄχι μόνο τοῦ Πατρός, ποὺ «εὐδόκησε», καὶ τῆς Δυνάμεώς του, ποὺ «ἐπεσκίασε», καὶ τοῦ Πνεύματος, ποὺ «ἐπεδήμησε», ἀλλὰ καὶ τῆς θελήσεως καὶ τῆς πίστεως τῆς Παρθένου. Γιατὶ, ὅπως χωρὶς ἐκείνους δὲν ἦταν δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ καὶ νὰ προσφερθῇ στοὺς ἀνθρώπους ἡ ἀπόφαση γιὰ τὴ σάρκωση τοῦ Λόγου, ἔτσι χωρὶς τὴν προσφορὰ τῆς θελήσεως καὶ τῆς πίστεως τῆς Πανάγνου ἦταν ἀδύνατη ἡ πραγματοποίηση τῆς θείας βουλῆς.
ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΒΑΣΙΛΑΣ. (1995). Ἡ Θεομήτωρ. Τρεῖς Θεομητορικὲς Ὁμιλίες. (Κείμενο - Μετάφραση - Εἰσαγωγὴ – Σχόλια: Παναγιώτης Νέλλας. Ἀθήνα: Ἀποστολικὴ Διακονία, σσ. 131, 133, 135.
Εγγραφή σε:
Σχόλια (Atom)
