Χριστιανικός σιωνισμός

Του ΣΤΑΥΡΟΥ ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗ

Το ρεύμα του θρησκευτικού σιωνισμού για τη δημιουργία του Μεγάλου Ισραήλ, άλλοτε περιθωριακό, είναι σήμερα πολύ ισχυρό στην ισραηλινή κοινωνία, αλλά και σε μεγάλο μέρος της διασποράς. Θέλει, και έχει εν πολλοίς πετύχει, να εμφανίζεται ως κληρονόμος και συνεχιστής των ιδρυτών του κράτους του Ισραήλ, ενώ δεν έχει ουσιαστικά καμία σχέση μαζί τους, γιατί εκείνοι υποστήριζαν έναν μοντέρνο, κοσμικό (laïc) εθνικισμό, όπως των άλλων ευρωπαϊκών χωρών, ρεαλιστικό, που δεν ιεροποιούσε τη γη (δέχτηκαν άλλωστε τον διαμοιρασμό της από τον ΟΗΕ). Στους κόλπους αυτού του ακροδεξιού θρησκευτικού σιωνισμού ή πολιτικοθρησκευτικού μεσσιανισμού, που άρχισε να αναπτύσσεται σιγά σιγά μετά τον Πόλεμο των Έξι Ημερών, εκτράφηκαν διάφορες εξτρεμιστικές ομάδες και άτομα, όπως ο Βαρούχ Γκολντστάιν (δολοφόνησε εν ψυχρώ 29 Παλαιστίνιους και τραυμάτισε άλλους 125 στη Χεβρώνα, στο Σπήλαιο των Πατριαρχών, 25 Φεβρουαρίου 1994) και ο Γιγκάλ Αμίρ, θαυμαστής του Γκολντστάιν, δολοφόνος του Γιτζάκ Ράμπιν (4 Νοεμβρίου 1995). Το ρεύμα αυτό, με πολλές διαφοροποιήσεις και διασπάσεις στο εσωτερικό του, έχει καταγράψει τις τελευταίες δεκαετίες ουσιώδεις ιδεολογικές νίκες και, κυρίως, έχει νομιμοποιήσει στην ισραηλινή κοινή συνείδηση τους εποικισμούς στη Δυτική Όχθη και έχει απονομιμοποιήσει, πολύ πριν από την 7η Οκτωβρίου 2023, κάθε προσπάθεια για την ειρήνη.

Αν ο εβραϊκός πολιτικοθρησκευτικός σιωνισμός και οι ολέθριες συνέπειές του είναι λίγο ώς πολύ γνωστά σε όσους παρακολουθούν τα πράγματα στο Ισραήλ και στην Παλαιστίνη, δεν ξέρω πόσο γνωστός είναι ένας άλλος σιωνισμός, ο χριστιανικός, και ο δικός του ολέθριος ρόλος. Ναι, όσο παράξενα και αν ηχεί αυτή η ονομασία, το ρεύμα του χριστιανικού σιωνισμού είναι υπαρκτό και έχει και ιστορία, η οποία ανάγεται στον προτεσταντικό πουριτανισμό του 17ου αιώνα, που θεωρούσε ότι η επιστροφή του εβραϊκού λαού στην ιερή κοιτίδα του αποτελεί αναγκαία προετοιμασία για τη Δευτέρα Παρουσία του Χριστού. Ο λόρδος Aρθουρ Μπάλφουρ, εμπνευστής της πρωτοβουλίας που οδήγησε στην περιβόητη διακήρυξη που συνδέεται με το όνομά του (1917), ασπαζόταν τις ιδέες αυτές. Σήμερα, στον αστερισμό του αμερικανικού χριστιανικού σιωνισμού ανήκουν περίπου καμιά εκατοστή ομάδες και οργανώσεις ευαγγελικών (ευαγγελικαλιστές θα ήταν ίσως ορθότερο να τους αποκαλούμε, για να μη συγχέονται με τους παραδοσιακούς ευαγγελικούς). Είναι ακραιφνείς φονταμενταλιστές, δηλαδή διαβάζουν κυριολεκτικά, κατά γράμμα, τη Βίβλο. Αφού λοιπόν το όνομα Παλαιστίνιοι δεν απαντά στις σελίδες της, αυτό απλούστατα σημαίνει ότι δεν υπάρχουν Παλαιστίνιοι, άρα δεν μπορεί να υπάρχει και παλαιστινιακό κράτος. Μόνο εβραϊκό κράτος μπορεί να υπάρχει, από τον Νείλο έως τον Ευφράτη, σύμφωνα με τη υπόσχεση του Θεού στον Αβραάμ: «Τω σπέρματί σου δώσω την γην ταύτην, από του ποταμού Αιγύπτου έως του ποταμού του μεγάλου, ποταμού Ευφράτου» (Γένεσις 15:18). Ας μη θεωρηθεί ωστόσο ότι όλοι αυτοί οι ευαγγελικοί χριστιανοί σιωνιστές είναι φιλοσημίτες, ότι κινούνται από αληθινή αγάπη για τους Εβραίους, συγκινημένοι από τα βάσανά και τον κατατρεγμό τους. Διόλου. Όλη αυτή η υποστήριξη εντάσσεται σε μια φονταμενταλιστική εσχατολογία, βασισμένη και αυτή σε κυριολεκτική ανάγνωση της Αποκάλυψης, σύμφωνα με την οποία της Δευτέρας Παρουσίας του Χριστού θα προηγηθούν η αποκατάσταση του Μεγάλου Ισραήλ και η ανοικοδόμηση του ναού. Οι Εβραίοι θα σωθούν, μαζί με τους αναγεννημένους χριστιανούς, αν πιστέψουν και αυτοί στον Χριστό.

Θα μπορούσαμε να τα προσπερνάμε όλα αυτά ως ανοησίες, αν οι Αμερικανοί χριστιανοί σιωνιστές δεν αποτελούσαν ουσιαστικά ομάδες λόμπι, με ισχυρές προσβάσεις, ορισμένες τουλάχιστον από αυτές, όπως η CUFI (Christians United for Israel), στο Κογκρέσο και στον Λευκό Οίκο. Ο Μάικ Πομπέο, υπουργός Εξωτερικών κατά την πρώτη διακυβέρνηση του Τραμπ, είναι χριστιανός σιωνιστής, γι’ αυτό και δεν είναι διόλου τυχαίο ότι ήταν ο πρώτος υπουργός Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών που επισκέφθηκε, τον Νοέμβριο του 2020, εποικισμούς της Δυτικής Όχθης και δήλωσε ότι αποτελούν πατρίδα του εβραϊκού λαού. Το ίδιο είναι και ο Μάικ Τζόνσον, ο σημερινός πρόεδρος (Speaker) της Βουλής των Αντιπροσώπων. Θερμός οπαδός του χριστιανικού σιωνισμού είναι και ο Μάικ Χάκαμπι (Mike Huckabee), πρέσβης των Ηνωμένων Πολιτειών στο Ισραήλ, o οποίος δηλώνει ρητά σε συνεντεύξεις του ότι όλα αυτά τα εδάφη από τον Νείλο μέχρι τον Ευφράτη ανήκουν κατά θεϊκή βούληση στους Εβραίους και πρέπει να τα αποκτήσουν.

Ο χριστιανικός σιωνισμός έχει οπαδούς ακόμη και ανάμεσα στους Παλαιστίνιους χριστιανούς! Ο Μάικ Χάκαμπι οργάνωσε, στις 9 Ιανουαρίου 2026, στην πρεσβεία των ΗΠΑ στην Ιερουσαλήμ συνάντηση με τον γνωστότερο ίσως Παλαιστίνιο χριστιανό σιωνιστή, τον απόστρατο αντισυνταγματάρχη του ισραηλινού στρατού Ιχάμπ Σλαγιάν, ιδρυτή της Israeli Christian Voice. Ο Σλαγιάν έφερε μαζί του στη συνάντηση και κάποιους χριστιανούς κληρικούς από το Ισραήλ και τη Δυτική Όχθη. Ο Σλαγιάν υποστηρίζει ότι οι Παλαιστίνιοι χριστιανοί που είναι πολίτες του Ισραήλ πρέπει να αποποιηθούν την αραβοπαλαιστινιακή ταυτότητα και να υιοθετήσουν την αραμαϊκή, την οποία το Ισραήλ επισήμως αναγνωρίζει από το 2014, και προτρέπει επίσης τους Παλαιστίνιους χριστιανούς να κατατάσσονται στον ισραηλινό στρατό. Ο παλαιστινιακός χριστιανικός σιωνισμός βρίσκεται σε πλήρη σύμπνοια με τις Ηνωμένες Πολιτείες αλλά και με τις ισραηλινές αρχές, που πριμοδοτούν μια πολυδιάσπαση των Αράβων πολιτών του σε μικρότερες κοινότητες (χριστιανοί, Δρούζοι, Βεδουίνοι, Κιρκάσιοι). Ο χριστιανικός σιωνισμός δεν ξεγελάει πάντως τις τοπικές χριστιανικές Εκκλησίες των Αγίων Τόπων. Σε κοινή δήλωσή τους, στις 17 Ιανουαρίου 2026, τον καταδίκασαν ρητά, με το όνομά του, ως ολέθρια ιδεολογία. Εν κατακλείδι, ο χριστιανικός σιωνισμός δεν είναι απλώς ευαγγελικές φονταμενταλιστικές παλαβομάρες, αλλά έχει στενό δεσμό, τόσο στην αμερικανική όσο και στην παλαιστινιακή εκδοχή του, με σκληρές πολιτικές επιδιώξεις. Μόνο με τον Χριστό δεν έχει κανέναν απολύτως αληθινό δεσμό.

ΠΗΓΕΣ:

• Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ
• Σταύρος Ζουμπουλάκης

Το χαστούκι του Ισραήλ στη Μελόνι περνά από το Βατικανό

Γράφει ο ΓΙΩΡΓΗΣ - ΒΥΡΩΝ ΔΑΒΟΣ

Δεν της έφθανε της νεοφασίστριας πρωθυπουργού Τζόρτζιας Μελόνι το πικρό ποτήρι που ήπιε από τη βαριά ήττα στο δημοψήφισμα για την κατακρεούργηση του ιταλικού Συντάγματος ήλθε και μία δεύτερη ταπείνωση, τούτη τη φορά από οικεία βέλη. Ο αλαζονικός τρόπος με τον οποίον ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου απαγόρευσε την είσοδο στον Ναό της Ανάστασης στην Ιερουσαλήμ στον αρχιεπίσκοπο των Καθολικών στους Αγίους Τόπους Καρδινάλιο Πιερμπατίστα Πιτσαμπάλα, να μεταβεί για να τελέσει την λειτουργία της Κυριακής των Βαΐων μόλις με άλλους δύο ιερείς -πολύ λιγότερη συνοδεία από τους 50 επισκέπτες που όριζε η διαταγή για την ασφάλεια- ήταν μία υπενθύμιση orbi et urbi πως είναι εκείνος ο κύριος της Μέσης Ανατολής κι ότι εκείνος καθοδηγεί τις εξελίξεις, μη διακρίνοντας εχθρούς ή φίλους. Και παράλληλα, αποδεικνύει προς άπαντες πλέον ότι ο ισραηλινός φονταμενταλισμός και σουπρεματισμός, που η κυβέρνησή του διαρρήδην αντιπροσωπεύει, δεν συγχωρεί, θυμάται κι μνησίκακα εκδικείται όποτε έλθει η κατάλληλη στιγμή.

Ακόμη και η τελική υπαναχώρηση απέναντι στην απαγόρευση για «λόγους ασφαλείας» επιτρέποντας στη συνέχεια την είσοδο του Πιτσαμπάλα στον Ναό της Ανάστασης, ως πράξη «μεγαθυμίας», εκφράζει την κομπαστική συγκατάβαση του κυρίαρχου των εξελίξεων και ποσώς ότι είναι μία πράξη καλής θέλησης. Ο Νετανιάχου με το «καψώνι» στον Πιτσαμπάλα τράβηξε το αυτί, πρώτα στον ίδιον τον «ατίθασο» καρδινάλιο και το Βατικανό, για τις θέσεις τους κατά της γενοκτονίας στη Γάζα και σε δεύτερο επίπεδο στην ίδια τη Μελόνι, η οποία τόλμησε να υποτονθορίσει μαζί με τη Γερμανία, τη Γαλλία, τη Βρετανία, κάτι ενάντια στη θανατική ποινή στο Ισραήλ.

Ένα ισραηλινό χαστούκι στη Μελόνι

Η τεράστια και υπεροπτική αυτή προσβολή του Ισραήλ προς την Εκκλησία της Ρώμης ανάγκασε την ομογάλακτη του Νετανιάχου, Τζόρτζια Μελόνι σε μια βασανιστική, αλλά αναγκαία, αναδίπλωση. Το γεγονός ότι μετά και την αντίδραση του Βατικανού ψέλλισε κάτι περί «τεράστιας προσβολής» μαρτυρά πως η εξωτερική πολιτική που ακολουθούσε η ιταλική κυβέρνηση μέχρι τώρα, αυτή η αδιατάρακτη, πεισματική και ακλόνητη συμμαχία με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, καταλήγει θαμμένη κάτω από τα ερείπια μιας τελικής διαπίστωσης.

Η τελευταία, κυνική και φονική, επίθεση των Ντόναλντ Τραμπ και Νετανιάχου, που έχουν διαμορφώσει μη διαχειρίσιμες συνέπειες στην Ευρώπη κι ειδικότερα στη συνοδοιπόρο τους Ιταλία, έχουν αρχίσει να προκαλούν και τεράστια πολιτική ζημιά στην ιταλική κυβέρνηση. Τούτο φάνηκε σαφώς και στο αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος, αλλά και στις μεγαλειώδεις διαδηλώσεις που έβγαλαν εκατομμύρια ανθρώπους σε όλες τις ιταλικές πόλεις στον δρόμο για να διαμαρτυρηθούν ενάντια στον πόλεμο. Χώρια η γκρίνια που έχει αρχίσει να κυριαρχεί σε όλην την κοινωνία της χώρας για την ακρίβεια που χρειάζεται αυτή να πληρώσει, προκειμένου να υλοποιήσει τα μακάβρια σχέδιά του για τη Μέση Ανατολή ο Νετανιάχου και για το λόμπι του πετρελαίου ο Τραμπ.

Η απαγόρευση στον Πιτσαμπάλα μοιάζει να κόβει τον ιδιαίτερο εκείνο δεσμό που είχαν συστήσει οι δύο νεοφασίστες ηγέτες, που είχε παγιωθεί όταν μετά την ιταμή επίθεση της Χαμάς στις 8 Οκτωβρίου 2023 στο Παλάτσο Κίτζι είχε υψωθεί το άστρο του Δαυίδ. Και όταν η Ιταλία μετατρεπόταν σε ησυχαστήριο κι αναρρωτήριο για τους αδειούχους Ισραηλινούς μακελάρηδες της Γάζας, ώστε μετά ξεκούραστοι να συνεχίσουν το θανατηφόρο έργο τους. Πλέον, η εξωτερική πολιτική της Μελόνι, η οποία πληρώνει το γεγονός ότι δεν έσπευσε από την αρχή, όπως η πρόθυμη Ελλάδα να συνδράμει με τα ραντάρ των πλοίων της–που υποτίθεται ότι θα ‘υπερασπίζονταν’ την Κύπρο–την αεράμυνα και τις επιθέσεις του Ισραήλ στον Λίβανο, τίθεται σε ευθεία αμφισβήτηση.

Ποια είναι η πραγματική αιτία της απαγόρευσης στον Πιτσαμπάλα

Η απαγορευθείσα λειτουργία την Καθολική Κυριακή των Βαΐων δεν ήταν η κανονική πομπή που συνήθως γίνεται στην παλαιά πόλη της Ιερουσαλήμ -και ταυτόχρονα το ίδιο πρωί και στην Πλατεία του Αγίου Πέτρου. Η «παράλογη» αστυνομική απαγόρευση, όπως τη χαρακτήρισε το Λατινικό Πατριαρχείο Ιεροσολύμων σε δημόσια διαμαρτυρία του που παραβαίνει τον προσήκοντα «σεβασμό του Status Quo» έχει ακριβώς τούτη την έννοια. Να θέσει σε δοκιμασία πάλι αυτό το «Status Quo» -δηλ. την κεκτημένη ελευθερία στη λατρείας για όλους Εβραίους, Χριστιανούς και Μουσουλμάνους- και ταυτόχρονα αυτοδιαχείριση των αντίστοιχων θρησκευτικών τόπων εντός και στα όρια της Παλιάς Πόλης. Όπως είχε γίνει και τον Ιούνιο του 1967, όταν ο Ισραηλινός στρατηγός Μοσέ Νταγιάν εισήλασε από την Πύλη της Γιάφα, καταλαμβάνοντας το ιορδανικό τμήμα της Ιερουσαλήμ.

Τούτη η ελευθερία μέσα στις επόμενες δεκαετίες όλο και συρρικνωνόταν: από την απαγόρευση προσευχής τις Παρασκευές στην Πλατεία των Τεμενών για τους νεαρούς Μουσουλμάνους άνδρες, «για λόγους ασφαλείας και προς αποφυγή αντι-ισραηλινών διαδηλώσεων». Η ισραηλινή αστυνομία σταδιακά απέκλειε τους από 25 ετών και κάτω, μετά τους από 30, ύστερα από 40 και 45 ετών και κάτω και πλέον η αστυνομία είναι μονίμως πάνω στην πλατεία. Παράλληλα επετράπη η είσοδος σε ολοένα και πιο πολυάριθμες και επιθετικές ομάδες Εβραίων εποίκων, αφαιρώντας κάθε δικαίωμα απαγόρευσης από το Waqf, το μουσουλμανικό συμβούλιο που θα έπρεπε, βάσει του Status Quo, να επιβλέπει την Πλατεία των Τεμενών. Επικεφαλής των εποίκων ήταν για πολύ καιρό ένας νεαρός τότε δικηγόρος, ο Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ, ο οποίος στην τελευταία κυβέρνηση Νετανιάχου έγινε υπουργός Εσωτερικής Ασφάλειας και είναι ο πολιτικός υπεύθυνος της ισραηλινής αστυνομίας, η εξουσία της οποίας στην Παλαιά Πόλη -όπου κατοικούν ακόμη μέλη όλων των κοινοτήτων έχει ενισχυθεί.

Μάλιστα, πρόσφατα η αρμενική κοινότητα στην Παλαιά Πόλη έμεινε απροστάτευτη απέναντι στις επιδρομές Εβραίων εποίκων που διεκδικούσαν την αρχαία κατοχή ορισμένων κτιρίων. Αλλά και τα χριστιανικά σχολεία πλήττονται αυτές τις ημέρες από τον φονταμενταλισμό του Μπεν Γκβιρ, που απαγόρευσε την είσοδο σε δασκάλους που κατοικούσαν εκτός του Δήμου και μετακινούνταν από τη Δυτική Όχθη, εξαναγκάζοντας μαθητές κι εκπαιδευτικούς να κάνουν μία μακρά και δραματική απεργία.

Ο ισραηλινός φονταμενταλισμός εναντίον του Βατικανού

Η φονταμενταλιστική τάση, κυρίαρχη μέσα στην ισραηλινή κυβέρνηση, των Μπεν Γβιρ, Σμότριτς και Νετανιάχου, που επικαλείται βιβλικές ρήσεις για να δικαιολογήσει τη δίψα της να περάσει εν στόματι μαχαίρας τους λαούς της περιοχής, δεν συμπαθεί φωνές που τους εναντιώνονται. Όπως εκείνα που είχε προφέρει ο Πιτσαμπάλα ή ο νέος Πάπας Λέων ΙΔ’. Εκείνος που, τις προηγούμενες ημέρες, δέχθηκε στο Βατικανό σε ακρόαση τους επικεφαλής του Γιαντ Βασέμ (του Μνημείου του Ολοκαυτώματος). Εκείνον που αυτές τις μέρες δήλωσε πως ο Θεός δεν εισακούει τις προσευχές όσων κάνουν πόλεμο και έχουν χέρια που στάζουν αίμα. Το «στοπ» στον Πιτσαμπάλα συμβαδίζει με τις επαναλαμβανόμενες «εισβολές» εξτρεμιστών υπουργών στην πλατεία των Μουσουλμανικών Τεμενών στην Ιερουσαλήμ, ειδικά μετά τις 7 Οκτωβρίου.

Βέβαια με το Λατινικό Πατριαρχείο και τη Φραγκισκανική Κουστωδία της Αγίας Γης (της οποίας ο Πιτσαμπάλα ηγήθηκε από το 2004 έως το 2016), το Ισραήλ διατηρούσε πάντα περίπλοκες σχέσεις. Ιδίως μετά την πλήρη κατάληψη της Ιερουσαλήμ στον πόλεμο του 1967. Η μεγαλύτερη ένταση χρονολογείται από το 2002, κατά τη διάρκεια της «δεύτερης Ιντιφάντα» στα παλαιστινιακά εδάφη -όταν πρωθυπουργός του Ισραήλ ήταν ο ακροδεξιός Αριέλ Σαρόν κι ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου ήταν μεν βουλευτής του Λικούντ, αλλά είχε διατελέσει ήδη πρωθυπουργός από το 1996 έως το 1999. Τα τανκς του ισραηλινού στρατού (IDF) πολιορκούσαν για 40 ημέρες τη Βασιλική της Γεννήσεως στη Βηθλεέμ, όπου είχαν βρει καταφύγιο περίπου δέκα Παλαιστίνιοι μαχητές. Η Αγία Έδρα τους υπερασπίστηκε μέχρι που απομακρύνθηκαν χάρις σε μια συμφωνία.

Η ουσιαστική κατρακύλα του Ισραήλ στον θρησκόληπτο φονταμεντολισμό ξεκινά το 2009 μετά την κατακλυσμιαία επάνοδο του Νετανιάχου στην εξουσία και την όλο και μεγαλύτερη κυβερνητική του συνεργασία με τα υπερορθόδοξα κόμματα. Η αύξουσα επεκτατική πολιτική του, με τον πολλαπλασιασμό του εποικισμού στη Δυτική Όχθη και την ακραία καταστολή, που επιτρέπει στους φονταμενταλιστές να αυθαιρετούν και να εφαρμόζουν τακτικές παρόμοιες με την ισλαμιστική μισαλλοδοξία και τρομοκρατία. Σε βαθμό που η «ιδεολόγος» των εποίκων δηλώνει πως «θα κατοικήσουμε έως και τη Γάζα».

Το Ισραήλ του Νετανιάχου (και τούτο το περιγράφει καθαρά όχι κανένας άλλος, αλλά ο έγκριτος Ισραηλινός οικονομολόγος Εράν Γιασίβ -τον οποίο κανείς βεβαίως δεν μπορεί να ψέξει κανείς για προκαταλήψεις κατά της Ιερουσαλήμ ή για εύνοια προς την Τεχεράνη- σε άρθρο του για τα «δύο Ισραήλ» στο περιοδικό Foreign Affairs, αρχίζει να μοιάζει όλο και περισσότερο στον ίδιο τον εχθρό κατά του οποίου ο ακροδεξιός ηγέτης έχει ξεκινήσει την τελική αναμέτρηση.

ΠΗΓΗ: Κοσμοδρόμιο

H προπαγάνδα απέναντι στην πραγματικότητα του πολέμου στο Ιράν

ΠΗΓΗ: Η ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ

«Όταν ο λαός δεν θα έχει τίποτα άλλο να φάει, θα φάει τους πλούσιους»

Του ΘΕΜΗ ΤΖΗΜΑ

Ο Ζαν - Ζακ Ρουσσώ κατά τη διάρκεια της Γαλλικής Επανάστασης: «Όταν ο λαός δεν θα έχει τίποτα άλλο να φάει, θα φάει τους πλούσιους». Το συγκρότημα Ten Years After ενέταξε αυτόν τον στίχο στο τραγούδι του «I ‘d love to change the World”, ένα κατά τα λοιπά μάλλον ηττοπαθές τραγούδι.

Προς το παρόν και ενώ όπως ο Έπσταϊν συζητούσε με τους κολλητούς του, τύποι σαν τον Jay Z (η κοινωνία του θεάματος) μας κρατούν υπνωτισμένους ή ενόσω περσόνες και σελέμπριτις μας πείθουν ότι η μεγάλη σύγκρουση συνίσταται στο αν τα φύλα είναι 2 ή 82, οι πλούσιοι τρώνε εμάς και μάλιστα ενίοτε κυριολεκτικώς, όπως αποδεικνύουν τα μισά από τα αρχεία Έπσταϊν τα οποία βλέπουμε.

Κάποια βασικά συμπεράσματα τα οποία θα πρέπει κάθε μέρα να επαναλαμβάνουμε γιατί είναι πολύ δύσκολο με τόσων ετών προπαγάνδα να τα πιστέψουμε ακόμα και όταν οι ίδιοι τα ομολογούν: Οι συνωμοσίες υπάρχουν και είναι μάλλον πιο τερατώδεις από τις θεωρίες συνωμοσίας.

Στις περισσότερες συνωμοσίες (αν όχι σε όλες) εμπλέκονται οι ΗΠΑ, το Ισραήλ και ακολουθούν το ΗΒ και ορισμένα ακόμα κράτη της Δύσης όπως και σύμμαχοί τους.

Τον πλανήτη (θέλει να) τον διοικεί ένα πολύ στενό κατεστημένο, μικρότερο στην πραγματικότητα του 0,1%, το οποίο απαρτίζεται από παραδοσιακές οικογένειες, κορυφαία πολιτικά πρόσωπα, υπερπλουσίους, διαμορφωτές κοινής γνώμη, επιφανείς οργανικούς διανοουμένους και διαχειριστές κεφαλαίων.

Αυτό το κατεστημένο είναι αδιανόητα σάπιο και εγκληματικό (βιασμοί, δολοφονίες, παιδική κακοποίηση, νομότυπες και παράνομες απάτες, λεηλασία, κανιβαλισμός, αποκρυφιστικές τελετές, ρατσισμός, ευγονική, αντί-ανθρωπιστική χρήση της τεχνολογίας, παρακολουθήσεις σε τεράστια κλίμακα, πρόκληση πολέμων, εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας κλπ.). Ας φανταστούμε το πλέον απεχθές έγκλημα και μας έχουν ξεπεράσει.

Αυτό το κατεστημένο δεν λογοδοτεί, δεν περιορίζεται από καμία νομιμότητα. Η νομιμότητα (η αστική, πολυθρύλητη νομιμότητα) υπάρχει σε κυμαινόμενο βαθμό για όλους εμάς τους υπολοίπους. Για όσες και όσους υπηρετούν αυτό το κατεστημένο, υπάρχει σε περιορισμένο βαθμό. Για όσες και όσους το αντιστρατεύονται υπάρχει εν δυνάμει εξόντωση πολλών τύπων. Αλλά για το κατεστημένο, δεν υπάρχει το παραμικρό. Μπορούν οι αρχές των ΗΠΑ να δηλώνουν ευθαρσώς ότι κανείς από τους εμπλεκομένους στην υπόθεση Έπσταϊν δε θα διωχθεί. Μπορεί να προκύπτει ότι μια σειρά προέδρων τους ελέγχονται από ξένες δυνάμεις (βλ. Ισραήλ) και να μην ανοίγει ρουθούνι. Οι ΗΠΑ και η «Δύση» είναι το βασίλειο της διαφθοράς του κατεστημένου το οποίο βρίσκεται πάνω από τη νομιμότητα και πάνω από τα κράτη τα ίδια.

Όλη η συζήτηση περί Δημοκρατίας στη «Δύση» είναι ένα σόου. Με μαρξικούς όρους έχουμε ένα υβρίδιο αστικής δικτατορίας με εκλογές οι οποίες είναι πολλαπλώς προκαθορισμένες και αν κάτι ξεφύγει, καταστελλόμενες και αναστελλόμενες. Αν το θέσουμε με πιο τρέχοντες όρους μιλάμε για την δικτατορία ενός κατεστημένου το οποίο προσφέρει δευτερεύουσες διεξόδους, συμπεριλαμβανομένων των εκλογών, όσο οι τελευταίες δεν απειλούν τα συμφέροντά τους.

Σε αυτό το πλαίσιο, από το εν λόγω κατεστημένο με τη συμμετοχή του εγχωρίου κατεστημένου και εμείς ως λαός, ληστευθήκαμε και δυστυχήσαμε. Οι ζωές μας χάνονται μέσα στη μιζέρια γιατί με κομβικό κρίκο τα μνημόνια γινόμαστε οικόπεδο των ΗΠΑ, του Ισραήλ, δευτερευόντως της Γερμανίας και της Ε.Ε., προκειμένου να κερδοσκοπούν οι τράπεζές τους, οι καλύτεροι πελάτες των τραπεζών τους, να διευκολύνουμε τα διεθνοπολιτικά τους συμφέροντα κόντρα στα δικαιώματα ημών των ιδίων και να κερδίζει στα καθ’ ημάς ένας συνδυασμός ντόπιου και ξένου κεφαλαίου. Η δικιά τους δύναμη είναι η δική μας δυστυχία. Αυτός είναι ο συσχετισμός.

Η συζήτηση περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων, δικαιωμάτων των γυναικών των ΛΟΑΤΚΙ, δικαιοσύνης κ.λπ., όποτε δεν θέτει ως κυρίαρχο την ανατροπή του καπιταλισμού, του κατεστημένου εντός αυτού, την ήττα του ιμπεριαλισμού των ΗΠΑ και του Ισραήλ αποτελεί ψέμα και προπαγάνδα. Δεν υπάρχει περιθώριο για αφελείς πλέον και μετά από όλα αυτά.

Ζούμε μέσα σε ένα περιβάλλον ΣΑΛΟ του Παζολίνι. Απόλυτης διαφθοράς. Το ίδιο το κατεστημένο δεν επιτρέπει καμία «ομαλή», «μεταρρυθμιστική» εξέλιξή του. Δεν υπάρχει κανένα περιθώριο «ησυχίας» και ανοχής. Είναι απολύτως αναγκαία η διεκδίκηση άλλου οικονομικού, κοινωνικού, διεθνούς και πολιτικού μοντέλου, δηλαδή με άλλα λόγια είναι απολύτως αναγκαία η ανατροπή αυτού του κατεστημένου και η επανάσταση. Ο Ρουσσώ τα είπε σωστά αλλά εδώ υπάρχει κάτι ακόμα αμεσότερο: αν δεν φάμε εμείς τον πολύ μεγάλο πλούτο και το κατεστημένο του δεν θα σταματήσει ποτέ να μας τρώει εκείνος όπως ήδη κάνει.

ΠΗΓΗ: Κοσμοδρόμιο

Δεν μας νοιάζει εμάς…

Του ΜΑΝΩΛΗ ΒΑΡΔΗ

Έχουμε την Γάζα. Ο ευρωπαϊκός ιμπεριαλισμός βάζει πόδι στην Γεωργία, και είναι απόλυτα γεωμετρικός και αγγλόφωνος. Η χώρα κινδυνεύει να γίνει νέα Ουκρανία, εκτός αν συνθηκολογήσει όπως η Αρμενία. Τα σημάδια είναι παντού. Η Δύση χρησιμοποιεί την “μαλακή” της “δύναμη”, μπας και κερδίσει τίποτα. Η παράταξη του “ναι” υπάρχει παντού. Από τα δικά της σπλάχνα, φυσικά, προκύπτουν οι στολίσκοι και οι κινητοποιήσεις περί δικαιωμάτων που φυσικά σε χώρες στρατοκρατικές όπως το Ισραήλ δεν λένε τίποτα. Γιατί στο Ισραήλ ξέρουν ότι απέναντι τους δεν έχουν καμία σοβαρή απειλή, εκτός αν μπουν στην φαντασίωση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Σε αυτήν μπήκαν κάποτε στην Σοβιετική Ένωση, και αργότερα στην Γιουγκοσλαβία, για να φτάσουμε εκεί που έχουμε φτάσει σήμερα. Από εδώ και πέρα, οι σοβαρές κρατικές ελίτ που θα θέλουν να διοικούν κράτη και όχι “πλατείες”, θα απαντούν στα κινήματα περί δικαιωμάτων με την πρέπουσα βία - είτε μας αρέσει είτε όχι. Αν θέλει κάποιος, λοιπόν, να ρίξει ένα καθεστώς, θα πρέπει να το κάνει με πραγματική εξέγερση, και όχι με Λάουρα Κοβέσι (με την ουκρανική αηδία στο πέτο) ή με Γκρέτα στα καραβάκια.

ΠΗΓΗ: manolisgvardis

Γενοκτονία και Δημοκρατία

Του ΣΤΑΥΡΟΥ ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗ

Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και την τερατωδία του εβραϊκού Ολοκαυτώματος, το 1948 ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών αποφάσισε τη «Σύμβαση για την πρόληψη και καταστολή του εγκλήματος της γενοκτονίας». Σύμφωνα με το άρθρο 2 της Σύμβασης αυτής ως γενοκτονία ορίζονται συγκεκριμένες πράξεις, που γίνονται «με την πρόθεση ολικής ή μερικής καταστροφής μιας εθνικής, εθνολογικής, φυλετικής ή θρησκευτικής ομάδας ως τέτοιας». Οι εν λόγω πράξεις είναι οι εξής: α. φόνος μελών της ομάδας, β. σοβαρή βλάβη της σωματικής ή διανοητικής ακεραιότητας των μελών της ομάδας, γ. εκ προθέσεως υποβολή της ομάδας σε συνθήκες διαβίωσης που μπορούν να επιφέρουν την πλήρη ή μερική σωματική καταστροφή της, δ. μέτρα που αποβλέπουν στην παρεμπόδιση των γεννήσεων στους κόλπους της ομάδας, ε. Αναγκαστική μεταφορά παιδιών μιας ομάδας σε άλλη ομάδα. Επομένως, για να στοιχειοθετείται το έγκλημα της γενοκτονίας πρέπει οι ως άνω πράξεις να τελούνται με πρόθεση γενοκτονική. Το Ισραήλ τις πράξεις αυτές, εκτός από την πέμπτη, τις έχει τελέσει όλες. Συντρέχει όμως και γενοκτονική πρόθεση ή μήπως πρόκειται για εγκλήματα που μοιραία γίνονται σε κάθε πόλεμο; Διαβάζοντας τις δηλώσεις κυβερνητικών στελεχών του Ισραήλ, δεν νομίζω ότι μπορούμε να αρνηθούμε τη γενοκτονική πρόθεση. Ο καθ’ ύλην αρμόδιος υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατζ, στις 19 Μαρτίου 2025, έστειλε στους κατοίκους της Γάζας το εξής μήνυμα: «Ακολουθήστε τη συμβουλή του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών: απελευθερώστε τους ομήρους και πετάξτε έξω τη Χαμάς, και νέες επιλογές θα υπάρξουν για σας – ανάμεσα σε αυτές και η μετεγκατάσταση σε άλλα μέρη του κόσμου για όσους το επιλέξουν. Ο άλλος δρόμος είναι η καταστροφή και η πλήρης ερήμωση». Ο ίδιος, στις 30 Μαΐου 2025, δήλωνε, χλευάζοντας προτάσεις του Μακρόν, ότι στη Γάζα θα οικοδομηθεί εβραϊκό κράτος. Αμέτρητες είναι παρόμοιες δηλώσεις και άλλων υπουργών, με προεξάρχοντες τον Σμότριχ και τον Μπεν Γκβιρ. Νομικά ερωτήματα ωστόσο εξακολουθούν να τίθενται: Οι δηλώσεις κυβερνητικών στελεχών δεσμεύουν το κράτος; Μεταφράζονται σε εντολές; Συνδέονται με συγκεκριμένες πράξεις επί του πεδίου; Η απάντηση και στα τρία, για όποιον δεν εθελοτυφλεί, είναι ασφαλώς καταφατική.

Ναι, λοιπόν, το Ισραήλ διαπράττει γενοκτονία κατά των Παλαιστινίων, με την ακριβή, τονίζω, νομική έννοια του όρου. Η Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023 διέπραξε ένα αποτρόπαιο (προσθέστε όσα αρνητικά επίθετα θέλετε, τα δέχομαι όλα) έγκλημα, στο οποίο το Ισραήλ απαντά με γενοκτονία. Δυσκολεύτηκα για μήνες να προφέρω αυτή τη λέξη, όπως ξέρουν οι φίλοι μου, και έλεγα «εγκλήματα πολέμου» ή «εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας», λίγο μετά «εθνοκάθαρση», αλλά δεν μου ήταν εύκολο να βγάλω από το στόμα δημόσια τη λέξη γενοκτονία. Υπερασπίζομαι μια ζωή το Ισραήλ, θεωρώ την ίδρυση του κράτους του Ισραήλ γεγονός με μεγάλη πολιτική και ηθική σημασία, και δυσκολευόμουν να πω ότι διαπράττει γενοκτονία, όταν μάλιστα τη λέξη αυτή την πρόφεραν με ευκολία και κρυφή ικανοποίηση λογής αντισημίτες, καλυμμένοι πίσω από τον αντισιωνισμό (που δεν ξέρουν τι ακριβώς είναι). Το κρίσιμο σημείο στη Σύμβαση του 1948 είναι η πρόληψη. Δεν χρειαζόμαστε δηλαδή την απόλυτη τεκμηρίωση για να μιλήσουμε για γενοκτονία. Αυτό θα το κάνουν οι ιστορικοί του μέλλοντος. Η Σύμβαση του 1948 μας καλεί να δράσουμε για να αποτρέψουμε ακριβώς τον κίνδυνο της γενοκτονίας, όταν διαφαίνεται πως υπάρχει. Το κάνουμε; Μα και αν δεχτούμε ότι δεν πρόκειται για γενοκτονία, με τη νομική έννοια, αλλά για εγκλήματα πολέμου ή εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, πάλι με τη νομική έννοια, δεν πρέπει και αυτά να τα εμποδίσουμε και να τα σταματήσουμε;

Οι Εβραίοι που υπέστησαν ανελέητο διωγμό επί αιώνες και υπήρξαν θύματα της μεγαλύτερης γενοκτονίας στην Ιστορία, διαπράττουν γενοκτονία, όχι ασφαλώς της ίδιας έκτασης και της ίδιας φρίκης με αυτή που υπέστησαν από τον ναζισμό – το έγκλημα εκείνο μένει μοναδικό έως τώρα μέσα στην Ιστορία. Αντιπαρέρχομαι εκ των προτέρων την ένσταση ότι την ευθύνη για τη γενοκτονία αυτή την έχει το κράτος του Ισραήλ και όχι οι πολίτες του. Κάθε γενοκτονία τη διαπράττουν άνθρωποι με σάρκα και οστά, ενώ άλλοι την επιδοκιμάζουν και άλλοι απλώς την ανέχονται βουβοί. Υπάρχουν βεβαίως πάντα –και σήμερα στο Ισραήλ– και εκείνοι οι λίγοι γενναίοι που είναι εναντίον της.

Το γεγονός ότι Εβραίοι άνθρωποι διαπράττουν γενοκτονία είναι συγκλονιστικό για τις ηθικές και ανθρωπολογικές του συνέπειες: τίποτε πια δεν μπορεί να συγκρατήσει τον άνθρωπο από την κακουργία; Οταν ο Θεός της Βίβλου δίνει την εντολή στον λαό του να μην κακομεταχειρίζεται τον ξένο, αλλά να τον φροντίζει, τη θεμελιώνει αυτή την εντολή του πάνω στην εμπειρία των Εβραίων στην Αίγυπτο: «γιατί και σεις ξένοι ήσασταν κάποτε στη γη της Αιγύπτου» (Εξοδος, 22:20, και σε αρκετά άλλα χωρία). Από ό,τι φαίνεται ούτε η οδυνηρή μνήμη αυτού που υποστήκαμε μπορεί να μας συγκρατήσει από το να κάνουμε και εμείς το ίδιο. Η μνήμη μάλιστα του αποτρόπαιου κακού που υπέστης μπορεί, αντίθετα, να αποτελέσει και τη δικαιολογητική βάση για να διαπράξεις το ίδιο κακό, δίνοντάς του άλλο όνομα. Τέτοιοι είμαστε οι άνθρωποι και κανείς δεν εξαιρείται.

Αφού λοιπόν ονομάσουμε αυτό που συμβαίνει σήμερα στη Γάζα με το πραγματικό του όνομα, πρέπει να σκεφτούμε εν συνεχεία τι είναι αυτό που κατέστησε δυνατή τη γενοκτονία αυτή, αν δεχτούμε ότι δεν αρκεί το έγκλημα της Χαμάς της 7ης Οκτωβρίου, στο οποίο το Ισραήλ ήταν υποχρεωμένο να αντιδράσει πολεμικά. Μια γενοκτονία δεν γίνεται από τη μια μέρα στην άλλη, χρειάζεται ιδεολογική προετοιμασία, και αυτή η προετοιμασία συντελείται στο Ισραήλ επί δεκαετίες. Η ιδεολογία αυτή έχει όνομα, είναι ο ρατσισμός εις βάρος των Παλαιστινίων, η ιδέα της εβραϊκής υπεροχής έναντι των κατώτερων αυτών όντων. Η πολιτική κυριαρχία της Ακροδεξιάς στο Ισραήλ έχει οικοδομήσει ένα κράτος απαρτχάιντ. Η ρατσιστική ιδεολογία έρχεται πολύ φυσιολογικά να συνδυαστεί με τον εθνικισμό και την εβραϊκή Μεγάλη Ιδέα για το Μεγάλο Ισραήλ, που δεν μπορεί παρά να περιέχει την Ιουδαία και τη Σαμάρεια, άρα πρέπει να αφανιστούν οι Παλαιστίνιοι. Υπερασπιζόμασταν παλαιότερα με θέρμη το Ισραήλ γιατί, παρά το γεγονός ότι βρισκόταν σε διαρκή εμπόλεμη κατάσταση, ήταν δημοκρατικό κράτος και δημοκρατική κοινωνία, αντίθετα από τα εχθρικά γύρω του αραβικά κράτη. Η κυριαρχία επί τόσα χρόνια του ακροδεξιού αυταρχισμού, των ρατσιστικών ιδεών και της απαρτχάιντ πρακτικής κατέστησε τη δημοκρατία του Ισραήλ ελλειμματική και εύθραυστη, και οδήγησε διά της διολισθήσεως στη γενοκτονική πολιτική. Και μια τελευταία παρατήρηση: όποιος είναι ειλικρινά και γνήσια ενάντιος σε αυτή την πολιτική του Ισραήλ κατά των Παλαιστινίων συνανθρώπων μας, είναι την ίδια στιγμή και για τους ίδιους λόγους εξίσου ενάντιος σε κάθε λόγο ή πράξη αντισημιτισμού, που τον βλέπουμε, αλίμονο, και αυτόν να φουντώνει στον τόπο μας και παντού.

ΠΗΓΗ: Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

«Ναι, το έζησα... δεν μίλησα...»

Στο Κοσμοδρόμιο, γράφει ο Γιώργος Μαργαρίτης, συνταξιούχος (μη Ομότιμος λόγω ενοχλητικής ιδεολογίας) Καθηγητής Ιστορίας στα Πανεπιστήμια Κρήτης και ΑΠΘ:

Το Κράτος του Ισραήλ έχει ηλικία μόλις 77 χρόνων και «επιτεύγματα» δυσανάλογα με τη σύντομη ιστορική του σταδιοδρομία

Μέσα στα λίγα αυτά χρόνια:

• Έχει σκοτώσει/δολοφονήσει 150.000 ανθρώπους. Τους 60.000 από αυτούς τους τελευταίους 18 μήνες.
• Έχει διώξει από την γενέθλια γη τους μερικά εκατομμύρια ανθρώπους. Φιλοδοξεί να διώξει άλλα 4-5.000.000 ακόμα (Γάζα και δυτική όχθη).
• Έχει διαπράξει όλα τα εγκλήματα και έχει υιοθετήσει όλες τις σκοτεινές πρακτικές που κληροδότησε στην ανθρωπότητα η αποικιοκρατία, ο ιμπεριαλισμός, ο ναζισμός, η φυλετική θεωρία και κάθε υποπροϊόν της μισαλλοδοξίας.
• Μεθοδεύει γενοκτονία με επιστημονικούς πλέον τρόπους διακηρύσσοντας την πρόθεσή του να εξαλείψει όλους τους ενοχλητικούς γειτονικούς λαούς.
• Αφήνει τα θύματά του να επιλέξουν τρόπο θανάτου: την πείνα ή τις βόμβες.
• Εφαρμόζει καθεστώς απαρτχάιντ ακόμα και σε δικούς του πολίτες, διατηρεί τα μεγαλύτερα στρατόπεδα συγκέντρωσης ή ανοικτές φυλακές (Γάζα) που έχουν εμφανιστεί στην ιστορία της ανθρωπότητας.
• Έχει επιτεθεί σε όλα τα γειτονικά του κράτη χωρίς εξαίρεση. Βομβαρδίζει όπου θέλει, όποιον θέλει, όποτε θέλει. Δολοφονεί στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα και περηφανεύεται γι αυτό.
• Έχει κουρελιάσει κάθε έννοια Διεθνούς Δικαίου και αφαιρέσει κάθε ψήγμα πολιτικού ήθους και ανθρωπιστικής ηθικής.
• Έχει μετατρέψει έναν από τους πλέον πνευματικούς και ηθικούς λαούς της Ευρώπης -τον εβραϊκό λαό- σε αγέλη παρανοϊκών δολοφόνων.
• Απειλεί να σύρει την Μέση Ανατολή και τον κόσμο ολόκληρο σε πυρηνικό ολοκαύτωμα.
• Η γλώσσα που χρησιμοποιούν οι πολιτικοί ταγοί του έχει ξεπεράσει το μέτρο του μίσους όπως τουλάχιστον το έχουμε συναντήσει στην ιστορία της ανθρωπότητας.
• Έχει ευτελίσει και ακυρώσει με τις πράξεις του ιστορικά βαριές έννοιες όπως «αυτοάμυνα» και «αντισημιτισμός» και τις έχει μετατρέψει σε συνθήματα της ακροδεξιάς και του νεοφασισμού (δείτε δηλώσεις Λεπέν και όχι μόνο).

Και… Τι ντοπή! Βίντεο με το σπαρακτικό θρήνο μιας Παλαιστίνιας...

Σεπτέμβριος 2025 - ανθρώπινο ποτάμι οδηγείτε μακριά από τη γη του... Το μαζικό αυτό έγκλημα, την εθνοκάθαρση, την Γενοκτονία ο λαός μας την έχει ζήσει... Με μια διαφορά, αυτή η Γενοκτονία γίνεται σε απ' ευθείας μετάδοση. Κι όμως κάποιοι σιωπούν, και αναφέρουν το κράτος - εγκληματία ως στρατηγικό σύμμαχο! Αυτή η γενοκτονία έχει συμμάχους όσους σιωπούν... Η σιωπή ενθαρρύνει τους γενοκτόνους... Αν επιζήσει η ανθρωπότητα από αυτούς που γράφουν σήμερα τη «σωστή πλευρά της ιστορίας», αυτή η γενοκτονία θα διδάσκεται στα σχολεία, όπως μαθαίνουμε σήμερα για το Ολοκαύτωμα των Εβραίων. Τι ντροπή να λες τότε στα παιδιά σου και στα εγγόνια σου: «Ναι, το έζησα... δεν μίλησα...».

ΠΗΓΗ: ΓΕΡΟΜΟΡΙΑΣ

ΠΗΓΗ ΕΙΚΟΝΑΣ: ERTNEWS

Ο εμπόλεμος θεός

Του ΗΛΙΑ ΜΑΓΚΛΙΝΗ

Η θρησκεία –κάθε θρησκεία– δεν αφορά τα του κόσμου τούτου. Η θεμελιακή αναφορά της είναι στο Επέκεινα. Κι όμως, όπως έχει φανεί στις τρεις μεγάλες μονοθεϊστικές θρησκείες ειδικά, η θρησκεία έχει τον δικό της ρόλο στην πολιτική και την Ιστορία. Συχνά με δραματικό, σκοτεινό τρόπο.

Το πολιτισμικό τους αποτύπωμα, το χάραγμά τους στα βαθύτερα ριζώματα του συλλογικού γίγνεσθαι, διαμορφώνει με τρόπο καταλυτικό τις συνειδήσεις όλων μας, ακόμη και όσων ισχυρίζονται πως είναι αγνωστικιστές, άθρησκοι, άθεοι.

Οι θρησκείες έχουν την ιδιότητα να σε διαποτίζουν σαν υγρό που χώνεται παντού και, ανάλογα με τη συγκυρία, μεταδίδει μιαν αίσθηση του υπερβατικού, της ιερότητας της ζωής, του σύμπαντος ως θαύμα ή, αντίθετα, δημιουργεί εποχές και κουλτούρες του μίσους και της βίας.

Για παράδειγμα, η Παλαιά Διαθήκη (Π.Δ.) είναι γεμάτη σφαγές νηπίων, γυναικών και γερόντων, πολέμους που διεξάγονται από στρατούς απειράριθμους και έναν εκδικητικό θεό που, ας με διορθώσουν οι θρησκειολόγοι αν πέφτω έξω, απέχει έτη φωτός από τον θεό της Καινής Διαθήκης (Κ.Δ.).

Δεν ισχυρίζομαι ότι η Π.Δ. είναι «κακή», ενώ η Κ.Δ. είναι «καλή»· ούτε καν. Τέτοιοι πολιτισμικοί πυλώνες οικουμενικής εμβέλειας, όπως η Αγία Γραφή, η Τορά ή το Κοράνι, κινούνται πέραν του καλού και του κακού – εκτός κι αν νιώθεις την υποχρέωση να τους στριμώξεις στη δική σου στενάχωρη ιδεολογία.

Όμως, ειδικά ο «εμπόλεμος θεός» της Π.Δ., ενός κειμένου που φέρνει κοντά Εβραίους, χριστιανούς αλλά και μουσουλμάνους, αποτελεί γεγονός αδιαμφισβήτητο (επ’ αυτού, παραπέμπουμε στην κλασική πια μελέτη με αυτό τον τίτλο από την Κάρεν Άρμστρονγκ, εκδ. Φιλίστωρ) και μπορεί να πει πολλά γι’ αυτό που συμβαίνει, δεκαετίες τώρα, στη Μέση Ανατολή.

Θέλω να πω, πέρα από (γεω)πολιτικές, στενά ιστορικές ή οικονομικές αναλύσεις, πέρα από σύνδρομα και αιτήματα δικαιωματικού χαρακτήρα, πέρα ακόμη και από το ανθρωπιστικό αίσθημα, υπάρχει κάτι βαθύτερο που έχει φύση πολιτισμική και ανθρωπολογική που διαπερνά, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, τη σφαίρα του θρησκευτικού.

Είναι τεράστιο θέμα στο οποίο μπορούμε να επανέλθουμε, πάντως στη δυτική ερμηνεία του Μεσανατολικού έχουμε εξορίσει την πτυχή του θρησκευτικού σαν κατάλοιπο του μακρινού παρελθόντος, που δεν έχει θέση στο εκκοσμικευμένο σήμερα. Αυτός όμως είναι ένας από τους (πολλούς) λόγους για τους οποίους είναι τόσο δύσκολο να κατανοήσουμε στοιχειωδώς την πολυπλοκότητα αυτού που συμβαίνει στη Μέση Ανατολή. Μια συζήτηση στην οποία θα έπρεπε πια να κληθούν θρησκειολόγοι, καθώς και θεολόγοι.

ΠΗΓΗ: Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Παλαιστίνιες ανάμεσα στα συντρίμμια στον προσφυγικό καταυλισμό Τζαμπάλια, βόρεια της πόλης της Γάζας. Οι ισραηλινές δυνάμεις συνέχισαν τους βομβαρδισμούς εν μέσω διπλωματικής κινητικότητας· [REUTERS / Mahmoud Issa]

ΠΗΓΗ ΕΙΚΟΝΑΣ: Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

ΟΗΕ: στη Γάζα συντελείται γενοκτονία

Σύμφωνα με την Επιτροπή της Έρευνας πάνω στα Κατεχόμενα Παλαιστινιακά Εδάφη, με επικεφαλής την εικονιζόμενη Navi Pillay, το Ισραήλ έχει ήδη διαπράξει γενοκτονία στα πλαίσια του πολέμου που διεξάγει εδώ και δύο περίπου έτη στη Λωρίδα της Γάζας. Συγκεκριμένα, η Επιτροπή καταλήγει ότι με βάση το σχετικό κείμενο της Συνέλευσης του 1948, διαπράττονται:

• Φόνοι.
• Πρόκληση σοβαρής σωματικής ή ψυχικής βλάβης.
• Επιβολή συνθηκών προϋπολογισμένων να επιφέρουν την καταστροφή του Παλαιστινιακού λαού.
• Επιβολή μέτρων για αναστολή νέων γεννήσεων.

Στα καθ’ ημάς, έχει μιλήσει σχετικά ο άγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς, επίσκοπος Αχρίδος, για αυτό το είδος του πολέμου, το οποίο έζησαν οι άνθρωποι στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο με το ναζισμό και τώρα, ως απήχησή του, το ζουν με τον πόλεμο που διεξάγει το Ισραήλ:

Όλοι αυτοί οι πόλεμοι, στους οποίους έλαμψαν έστω κάποιες ακτίνες ελέους, εντιμότητας και ιπποτισμού [...] δεν είναι παρά ειδύλλιο μπροστά στον επερχόμενο πόλεμο. Επειδή ο επερχόμενος πόλεμος δεν θα έχει ως στόχο τη νίκη επί των αντιπάλων, αλλά την εξόντωση των αντιπάλων. Πλήρης εξόντωση όχι μόνο των πολεμιστών, αλλά κι όλων όσοι βρίσκονται πίσω τους, των γονέων τους, των παιδιών τους, των ασθενών, των τραυματιών και των φυλακισμένων, των χωριών και των πόλεων [...] Πυρά που δεν αναγνωρίζουν και δεν κάνουν διακρίσεις. [...] Ο Αττίλα Τζένγκις Χαν και ο Καμβύσης θα κοκκίνιζαν από ντροπή μπροστά σ’ έναν τέτοιο απάνθρωπο πόλεμο. Αλλά εκείνοι που είναι βαπτισμένοι εις το όνομα του Υιού του Θεού του Πολυέλεου άραγε θα ντραπούν;

Ο πόλεμος που διεξάγει το Ισραήλ είναι ακριβώς ένας πόλεμος ακραία άνανδρος και μηδενιστικός, χωρίς ίχνος τιμής, με γενοκτονικούς σκοπούς και χωρίς σεβασμό σε καμία ηθική αρχή. Η ελληνική -νεοφιλελεύθερη ιδίως- δεξιά παράταξη, όπως και οι σημιτικοί εκσυγχρονιστές με τους οποίους και συγκυβερνά, στηρίζοντας το Ισραήλ άκριτα, μας δείχνουν ακριβώς στο τι πιστεύουν: στο τίποτα!

ΠΗΓΗ: ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ

H φρίκη μας και το Ισραήλ

Του ΜΑΝΩΛΗ ΒΑΡΔΗ

Nαι, είναι προφανές, το Ισραήλ εφαρμόζει πολιτικές τουλάχιστον εθνοκάθαρσης. Μόνο που δεν τις εφαρμόζει τώρα, αλλά συστηματικά επί δεκαετίες. Η Χαμάς που εξαπέλυσε την Οκτωβριανή της «επανάσταση», δεν ήξερε -πέρα από την εβραϊκή γλώσσα- πώς θα αντιδράσει το «γενοκτόνο» Ισραήλ. Τί δηλαδή; Ήθελε να το τεστάρει; Ερωτήσεις αυτονόητες που δεν απαντώνται. Το τερατόμορφο κράτος του Ισραήλ (το σημερινό) δεν αντιμετωπίζεται, όμως, με «Palestine free, from the river to the sea» κ.λπ. Τον γενοκτόνο Χίτλερ, κάποτε, αντιμετώπισαν και νίκησαν οι Σοβιετικοί με στρατό, οικογένειες ζωντανές και το άνοιγμα των εκκλησιών. Σήμερα, η μόνη σοβαρή απάντηση στις φρικαλεότητες του Ισραήλ, αυτή του Ιράν, αντιμετωπίστηκε από τους κινηματίες με πλήρη αδιαφορία - σε αντίθεση με το καράβι της Γάζας και άλλες τέτοιες ανώδυνες γραφικότητες. Κανονικά, το Ισραήλ θα πρέπει να ενισχύει τους «Palestine free, from the river to the sea», το βοηθούν απίστευτα στην πολιτική που εφαρμόζει. Και φυσικά, λοιπόν, δεν φοβάται τα αστόπαιδα της Δύσης με τα κατσαρόλια που χτυπάνε και τις διάφορες Μποφίλιου. Με άλλα λόγια: ή θα σοβαρευτείτε για να αντιμετωπίσετε το Ισραήλ ή αλλιώς μη μας ζαλίζετε…

ΠΗΓΗ: manolisgvardis

Η Κατοχή, παντού και πάντα απάνθρωπη

Του ΣΤΑΥΡΟΥ ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗ

Οι χίλιες και μία πλευρές του «Απειρόγωνου» (Apeirogon, 2020, μτφρ. Τόνια Κοβαλένκο, Καστανιώτης, 2023) του Κόλουμ ΜακΚαν είναι αριστοτεχνικά συναρμολογημένες. Οι περισσότερες από αυτές είναι για τον Ράμι και τη Σμαντάρ, τον Μπασάμ και την Αμπίρ, και τις οικογένειές τους. Πάρα πολλές άλλες, ωστόσο, είναι αφιερωμένες σε πρόσωπα και πράγματα εκ πρώτης όψεως άσχετα με το θέμα του βιβλίου. Υπάρχει μια ολόκληρη ορνιθολογία, για παράδειγμα, μέσα στο «Απειρόγωνο», με δεκάδες σχετικά αποσπάσματα, σε παραλληλισμό με τους ανθρώπους και τα έργα τους: πουλιά αποδημητικά, που μεταναστεύουν χωρίς να εμποδίζονται από σημεία ελέγχου, μα που δεν καταφέρνουν όλα να φτάνουν στον προορισμό τους (μόνο έξι στα δέκα, σσ. 125-126), περιστέρια της ειρήνης που εμπνέουν δημιουργούς (Πικάσο) αλλά και φρεγάτες που αποτελούν πρότυπα για τη κατασκευή πολεμικών ντρόουν (σ. 94), αετοί εκπαιδευμένοι να τρώνε τα σωθικά αιχμαλώτων (σ. 145) και μικροί αετομάχοι, ακρωτηριαστές εντόμων (σ. 149), πουλιά ελεύθερα και πουλιά δακτυλιωμένα, και άλλα και άλλα. Μία από τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο αναγνώστης του μυθιστορήματος είναι να κατανοήσει πώς ακριβώς σχετίζονται όλα αυτά τα φαινομενικώς άσχετα με το «θέμα» του μυθιστορήματος και πώς φωτίζουν το νόημά του. Χρειάζονται πολλές σελίδες για να το δείξεις αυτό, με αβέβαιη πειστικότητα, εκείνο πάντως για το οποίο δεν έχω καμία αμφιβολία, όπως και όλοι οι αναγνώστες με τους οποίους το συζήτησα, είναι πως χωρίς αυτά το μυθιστόρημα θα είχε χάσει μεγάλο μέρος της αξίας και της σαγήνης του. Επιπλέον, όπως μου επισήμανε μια αναγνώστρια, αυτές οι «παρεκβάσεις» λειτουργούν και ως βαλβίδες αναγνωστικής εκτόνωσης από το βάρος της ιστορίας των δολοφονημένων αθώων μικρών κοριτσιών.

Το «Απειρόγωνο», παρουσιάζοντας την κοινή μοίρα και τον κοινό αγώνα ενός Ισραηλινού και ενός Παλαιστινίου, θα μπορούσε μήπως να κατηγορηθεί ότι τηρεί μια βολική στάση ίσων αποστάσεων; Οταν μάλιστα από το μυθιστόρημα απουσιάζει η Γάζα; Θεωρώ μια τέτοια κρίση ή μομφή άδικη, γιατί η κεντρική πεποίθηση των δύο ηρώων είναι ότι πηγή όλου του κακού είναι η Κατοχή. Ο Παλαιστίνιος Μπασάμ την ξέρει πάνω στο πετσί του:

«Η Κατοχή αμαυρώνει κάθε πτυχή της ζωής μας, προκαλεί μια εξουθένωση και μια πικρία που όποιος είναι έξω απ’ το χορό δεν μπορεί πραγματικά να καταλάβει. Σου στερεί κάθε μέλλον. Σε σταματάει απ’ το να πας στην αγορά, στο νοσοκομείο, στην παραλία, στη θάλασσα. Δεν μπορείς να περπατήσεις, δεν μπορείς να οδηγήσεις, δεν μπορείς να μαζέψεις τις ελιές από την ελιά σου, επειδή βρίσκεται από την άλλη πλευρά του συρματοπλέγματος. Δεν μπορείς ούτε καν να κοιτάξεις τον ουρανό. Εκεί πάνω πετάνε τα αεροπλάνα τους. Κατέχουν και τη γη και τον αέρα σου. Χρειάζεσαι άδεια για να καλλιεργήσεις το κτήμα σου. Σου σπάνε την πόρτα, σου παίρνουν το σπίτι, πατάνε με τα πόδια πάνω στις καρέκλες σου. Συλλαμβάνουν το εφτάχρονο παιδί σου και το ανακρίνουν. Το φαντάζεστε; Ένα παιδί εφτά χρονών. Μπείτε για μια στιγμή στη θέση του πατέρα που συλλαμβάνουν το εφτάχρονο παιδί του μπροστά στα μάτια του. Που του δένουν τα μάτια και του περνάνε στους καρπούς δεματικά καλωδίων. Και το σέρνουν στα κρατητήρια του Οφερ. Οι πιο πολλοί Ισραηλινοί δεν ξέρουν καν ότι συμβαίνει κάτι τέτοιο. Όχι πως είναι τυφλοί. Απλούστατα δεν ξέρουν τι ακριβώς γίνεται στο όνομα της ασφάλειάς τους. Δεν επιτρέπεται να ξέρουν. Αυτά τα πράγματα δεν τους τα λένε οι εφημερίδες τους ή τα τηλεοπτικά τους κανάλια. Δεν μπορούν να ταξιδέψουν στη Δυτική Οχθη. Δεν έχουν ιδέα πώς ζούμε εμείς. Κι όμως, όλα αυτά μας συμβαίνουν συνέχεια. Κάθε μέρα ανελλιπώς. […] Βλέπετε, ο τερματισμός της Κατοχής είναι η μόνη αληθινή ελπίδα να ζήσουμε ασφαλείς όλοι μας, Ισραηλινοί, Παλαιστίνιοι, χριστιανοί, εβραίοι, μουσουλμάνοι, Δρούζοι, Βεδουίνοι. Η Κατοχή μάς διαβρώνει όλους εκ των έσω» (σσ. 321-322).

Ο Ισραηλινός Ράμι θέλησε να μάθει τι σημαίνει Κατοχή και το έμαθε:

«Μπορεί να ακουστεί παράδοξο, αλλά στο Ισραήλ δεν γνωρίζουμε πραγματικά τι ακριβώς είναι η Κατοχή. Καθόμαστε στις καφετέριές μας, περνάμε καλά και δεν χρειάζεται να ασχοληθούμε με το ζήτημα. Δεν έχουμε ιδέα πώς είναι να περνάς κάθε μέρα από ένα σημείο ελέγχου. Ή να συλλαμβάνουν την οικογένειά σου. Ή να ξυπνάς με μια κάννη στη μούρη. Υπάρχουν δύο νομοθεσίες, δύο οδικά δίκτυα, δύο συστήματα αξιών. Για τους περισσότερους Ισραηλινούς αυτό φαντάζει σαν μια περίεργη διαστρέβλωση της πραγματικότητας, δεν είναι, όμως. Επειδή απλούστατα δεν έχουμε ιδέα. Η ζωή μας είναι μια χαρά. Ο καπουτσίνο ωραίος. Η παραλία είναι ανοιχτή. Το αεροδρόμιο βρίσκεται εκεί. Δεν έχουμε καμιά επαφή με την καθημερινότητα των ανθρώπων της Δυτικής Όχθης ή της Γάζας. […] Η αλήθεια είναι καμιά κατοχή δεν μπορεί να είναι ανθρωπινή» (σσ. 306-307).

Και όποιος άλλος θέλει να μάθει την αλήθεια, μπορεί να τη μάθει. «Για δοκιμάστε», μας λέει ο Μπασάμ, «να βάλετε στη ζωή σας ένα σημείο ελέγχου έστω και για μια μέρα. Δοκιμάστε να χτίσετε ένα τείχος μες στη σχολική αυλή των παιδιών σας. Να δείτε μια μπουλντόζα να ισοπεδώνει τις ελιές σας. Να δείτε να σαπίζουν τα τρόφιμά σας μέσα σε ένα φορτηγό, σταματημένο σε μπλόκο. Φανταστείτε ότι ζείτε υπό καθεστώς Κατοχής. Εμπρός. Φανταστείτε το» (σ. 175).

Ο Μπασάμ θα αφήσει την ασφάλεια και την ευημερία της Αγγλίας και θα επιστρέψει στον τόπο του: «Τελικά γύρισα στην πατρίδα μου, την Παλαιστίνη. Δεν μπορούσα να κάνω αλλιώς. Απόψε θα σταματήσω για λίγο το αυτοκίνητο σε μια απλωσιά, κάτω απ’ τα άστρα. Έχετε δει ποτέ την Ιεριχώ τη νύχτα; Αν τη δείτε, θα καταλάβετε ότι τέτοιο θέαμα δεν θα ξαναδείτε στη ζωή σας» (απ. 500, σ. 331). Τι έχει απομείνει άραγε σήμερα από αυτό το νυχτερινό κάλλος; Αντιγράφω την πρώτη φράση του μυθιστορήματος (απ. 1): «Οι λόφοι της Ιερουσαλήμ είναι βυθισμένοι στην ομίχλη», και την τελευταία (πάλι απ. 1): «Οι λόφοι της Ιεριχούς είναι βυθισμένοι στο σκοτάδι». Η ομίχλη του μίσους τα έχει σκεπάσει όλα στην Ιερουσαλήμ και η νύχτα στην Ιεριχώ είναι πια άναστρη. Ζόφος. Να είναι άραγε εκείνο το πιο βαθύ σκοτάδι, που λένε ότι υπάρχει προτού «ημέρα διαυγάση»; Η σημερινή πραγματικότητα δεν μας αφήνει να το ελπίζουμε.

ΠΗΓΗ: Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Πάπας Λέων ΙΔ΄ ο Αμερικανός: Δηλώσεις περί πολέμου (άνευ σχολίων)

Του ΣΩΤΗΡΗ ΜΗΤΡΑΛΕΞΗ

Γνωρίζουμε καλά τις πρωτοβουλίες του εκλιπόντος Πάπα Φραγκίσκου, όπως τις καθημερινές του τηλεφωνικές επικοινωνίες με τους καθολικούς της Γάζας, πέραν των εν γένει δημοσίων παρεμβάσεών του. Ο Πάπας Λέων ο ΙΔ’ όμως, ο πρώτος Πάπας Ρώμης εξ Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, μετράει ελάχιστους μόλις μήνες «παπικής ζωής» από τις 8 Μαΐου. Αξίζει μια συγκομιδή των μέχρι τώρα δηλώσεών του περί των πολέμων, δηλαδή περί του πολέμου -οι οποίες όμως μπορούν να «διαβαστούν» με τουλάχιστον δύο τρόπους, και θα αφήσουμε την επιλογή στους αναγνώστες, άνευ ετέρου σχολίου.

Πρέπει όμως να αποσαφηνιστεί εισαγωγικά ότι ο Πάπας δεν είναι απλώς «ένας θρησκευτικός ηγέτης», αλλά και ένας παίκτης στο διεθνές σύστημα. Η Αγία Έδρα, ως το υποκείμενο διεθνών σχέσεων του Βατικανού και της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας και έδρα του Πάπα, κατέχει μια μοναδική θέση στο σύστημα των διεθνών σχέσεων: παρά το γεγονός ότι το Βατικανό, ως κράτος, είναι γεωγραφικά μικρό και στερείται στρατιωτικής ισχύος ή σημαντικών φυσικών πόρων, η Αγία Έδρα ασκεί δυσανάλογα μεγάλη επιρροή στις διεθνείς εξελίξεις, χάρη στην ιστορική της κληρονομιά, τη διπλωματική της δραστηριότητα και την παγκόσμια εμβέλεια της Καθολικής Εκκλησίας (σε όλο και νεώτερες γεωγραφίες). Επίσης, σημειωτέον, η Αγία Έδρα (μόνιμος παρατηρητής στον ΟΗΕ) έχει αναγνωρίσει την κρατική οντότητα της Παλαιστίνης, όπως άλλωστε έχει πράξει και περίπου το 75% των κρατών του ΟΗΕ, με τη Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, τον Καναδά και άλλους επί θύραις…

Τα αποσπάσματα καλό είναι να διαβαστούν με επίγνωση της ευρύτερης συνάφειας του διπλωματικού ρόλου και λόγου της Αγίας Έδρας:

«Άμεση κατάπαυση του πυρός!» (11 Μαΐου)

Είμαι βαθιά θλιμμένος για τα γεγονότα που διαδραματίζονται στη Λωρίδα της Γάζα: να υπάρξει άμεση κατάπαυση του πυρός! Να παρασχεθεί ανθρωπιστική βοήθεια στον πληγέντα άμαχο πληθυσμό και να απελευθερωθούν όλοι οι όμηροι.

Από την άλλη πλευρά, χαιρέτισα με ικανοποίηση την ανακοίνωση της κατάπαυσης του πυρός μεταξύ Ινδίας και Πακιστάν και ελπίζω ότι, μέσω των επικείμενων διαπραγματεύσεων, θα επιτευχθεί σύντομα μια διαρκής συμφωνία.

Αλλά πόσες άλλες συγκρούσεις υπάρχουν στον κόσμο! Εμπιστεύομαι αυτή την ειλικρινή έκκληση στην Βασίλισσα της Ειρήνης [σ.σ.: Θεοτόκος], ώστε να την παρουσιάσει στον Κύριο Ιησού για να μας χαρίσει το θαύμα της ειρήνης.

«Απορρίψτε το πρότυπο του πολέμου» (12 Μαΐου)

Στην Ομιλία του στο Όρος, ο Ιησούς διακήρυξε: «Μακάριοι οι ειρηνοποιοί» (Μτ 5, 9). Αυτός είναι ένας μακαρισμός που μας δοκιμάζει όλους, αλλά είναι ιδιαίτερα σημαντικός για εσάς, καλώντας τον καθένα από εσάς να αγωνιστεί για ένα διαφορετικό είδος επικοινωνίας, που δεν επιδιώκει τη συναίνεση με κάθε κόστος, δεν χρησιμοποιεί επιθετικές λέξεις, δεν ακολουθεί την κουλτούρα του ανταγωνισμού και δεν χωρίζει ποτέ την αναζήτηση της αλήθειας από την αγάπη με την οποία πρέπει να την αναζητούμε ταπεινά. Η ειρήνη αρχίζει από τον καθένα μας: από τον τρόπο που βλέπουμε τους άλλους, τους ακούμε και μιλάμε για τους άλλους. Με αυτή την έννοια, ο τρόπος με τον οποίο επικοινωνούμε έχει θεμελιώδη σημασία: πρέπει να πούμε «όχι» στον πόλεμο των λέξεων και των εικόνων, πρέπει να απορρίψουμε το πρότυπο του πολέμου.

«Ο πόλεμος δεν είναι ποτέ αναπόφευκτος» (14 Μαΐου)

Η Αγία Έδρα είναι πάντα έτοιμη να βοηθήσει στη συνάντηση των εχθρών, πρόσωπο με πρόσωπο, να μιλήσουν μεταξύ τους, ώστε οι λαοί παντού να βρουν ξανά την ελπίδα και να ανακτήσουν την αξιοπρέπεια που τους αξίζει, την αξιοπρέπεια της ειρήνης. Οι λαοί του κόσμου μας επιθυμούν την ειρήνη, και προς τους ηγέτες τους απευθύνω με όλη μου την καρδιά την έκκληση: Ας συναντηθούμε, ας μιλήσουμε, ας διαπραγματευτούμε! Ο πόλεμος δεν είναι ποτέ αναπόφευκτος. Τα όπλα μπορούν και πρέπει να σιγήσουν, διότι δεν λύνουν τα προβλήματα, αλλά τα επιδεινώνουν. Αυτοί που δημιουργούν την ιστορία είναι οι ειρηνοποιοί, όχι αυτοί που σπέρνουν τους σπόρους του πόνου. Οι γείτονές μας δεν είναι πρώτα εχθροί μας, αλλά συνάνθρωποί μας, όχι εγκληματίες που πρέπει να μισούμε, αλλά άλλοι άνδρες και γυναίκες με τους οποίους μπορούμε να μιλήσουμε. Ας απορρίψουμε τις μανιχαϊκές αντιλήψεις που είναι τόσο χαρακτηριστικές της νοοτροπίας της βίας, η οποία χωρίζει τον κόσμο σε καλούς και κακούς.

Η Εκκλησία δεν θα κουραστεί ποτέ να επαναλαμβάνει: να σιγήσουν τα όπλα.

«Η πρώτη λέξη είναι ειρήνη» (16 Μαΐου)

Η πρώτη λέξη είναι ειρήνη. Πολύ συχνά τη θεωρούμε «αρνητική» λέξη, που υποδηλώνει μόνο την απουσία πολέμου και σύγκρουσης, καθώς η αντίθεση είναι ένα διαχρονικό στοιχείο της ανθρώπινης φύσης, που συχνά μας οδηγεί να ζούμε σε μια συνεχή «κατάσταση σύγκρουσης» στο σπίτι, στην εργασία και στην κοινωνία. Η ειρήνη εμφανίζεται τότε απλώς ως ανάπαυλα, ως παύση μεταξύ μιας διαμάχης και μιας άλλης, δεδομένου ότι, όσο και αν προσπαθούμε, οι εντάσεις θα είναι πάντα παρούσες, σαν κάρβουνα που καίγονται κάτω από τις στάχτες, έτοιμα να αναφλεγούν ανά πάσα στιγμή.

Από χριστιανική άποψη -αλλά και σε άλλες θρησκευτικές παραδόσεις- η ειρήνη είναι πρώτα απ’ όλα ένα δώρο. Είναι το πρώτο δώρο του Χριστού: «Την ειρήνη μου σας δίνω» (Κατά Ιωάννην 14:27). Ωστόσο, είναι ένα δώρο ενεργό και απαιτητικό. Αφορά και προκαλεί τον καθένα μας, ανεξάρτητα από το πολιτισμικό μας υπόβαθρο ή τη θρησκευτική μας ταυτότητα, απαιτώντας πρώτα απ’ όλα να εργαστούμε πάνω στον εαυτό μας. Η ειρήνη χτίζεται στην καρδιά και από την καρδιά, με την εξάλειψη της υπερηφάνειας και της εκδικητικότητας και με την προσεκτική επιλογή των λέξεων μας. Γιατί και οι λέξεις, όχι μόνο τα όπλα, μπορούν να πληγώσουν και ακόμη και να σκοτώσουν.

… υπάρχει ανάγκη να δοθεί νέα ζωή στην πολυμερή διπλωματία και στους διεθνείς θεσμούς που δημιουργήθηκαν και σχεδιάστηκαν κυρίως για την επίλυση τυχόν διαφορών εντός της διεθνούς κοινότητας. Φυσικά, πρέπει επίσης να υπάρχει η αποφασιστικότητα να σταματήσει η παραγωγή μέσων καταστροφής και θανάτου …

«Γάζα… εκμηδενισμένη στον λιμό» (18 Μαΐου)

Στη χαρά της πίστης και της κοινωνίας, δεν μπορούμε να ξεχάσουμε τους αδελφούς και τις αδελφές μας που υποφέρουν εξαιτίας του πολέμου. Στη Γάζα, τα παιδιά, οι οικογένειες και οι ηλικιωμένοι που επέζησαν έχουν εκμηδενιστεί στον λιμό. Στη Μιανμάρ, νέες εχθροπραξίες έχουν διακόψει τη ζωή αθώων νέων. Τέλος, η Ουκρανία, που έχει καταστραφεί από τον πόλεμο, περιμένει διαπραγματεύσεις για μια δίκαιη και διαρκή ειρήνη.

«Όχι στον αγώνα εξοπλισμών» (19 Μαΐου)

Σε όλους εσάς, εκπροσώπους άλλων θρησκευτικών παραδόσεων, εκφράζω την ευγνωμοσύνη μου για τη συμμετοχή σας σε αυτή τη συνάντηση και για τη συμβολή σας στην ειρήνη. Σε έναν κόσμο πληγωμένο από τη βία και τις συγκρούσεις, κάθε μία από τις κοινότητες που εκπροσωπούνται εδώ προσφέρει τη δική της συμβολή με τη σοφία, τη συμπόνια και τη δέσμευσή της για το καλό της ανθρωπότητας και τη διατήρηση του κοινού μας σπιτιού. Είμαι πεπεισμένος ότι, αν είμαστε σύμφωνοι και απαλλαγμένοι από ιδεολογικούς και πολιτικούς περιορισμούς, μπορούμε να πούμε «όχι» στον πόλεμο και «ναι» στην ειρήνη, «όχι» στον αγώνα εξοπλισμών και «ναι» στον αφοπλισμό, «όχι» σε μια οικονομία που φτωχαίνει τους λαούς και τη Γη και «ναι» στην ολοκληρωμένη ανάπτυξη.

«Σταματήστε τον πόλεμο» (28 Μαΐου)

Επαναλαμβάνω με έμφαση την έκκλησή μου να σταματήσει ο πόλεμος και να υποστηριχθούν όλες οι πρωτοβουλίες διαλόγου και ειρήνης. Ζητώ από όλους να ενωθούν στην προσευχή για την ειρήνη στην Ουκρανία και όπου υπάρχει πόνος εξαιτίας του πολέμου.

Στη Λωρίδα της Γάζας, η κραυγή των μητέρων, των πατέρων που κρατούν τα άψυχα σώματα των παιδιών τους και που αναγκάζονται συνεχώς να μετακινούνται αναζητώντας λίγο φαγητό και ασφαλέστερο καταφύγιο από τους βομβαρδισμούς, υψώνεται όλο και πιο έντονα στον ουρανό.

Ανανεώνω την έκκλησή μου προς τους ηγέτες: καταπαύστε το πυρ, απελευθερώστε όλους τους ομήρους, σεβαστείτε πλήρως το ανθρωπιστικό δίκαιο. Παναγία, Βασίλισσα της Ειρήνης, προσευχήσου για μας.

«Η βία των όπλων να αντικατασταθεί από την αναζήτηση του διαλόγου» (6 Ιουνίου)

Αγαπητοί φίλοι, η ειρήνη είναι επιθυμία όλων των λαών και είναι η θλιβερή κραυγή όσων έχουν διαλυθεί από τον πόλεμο. Ας ζητήσουμε από τον Κύριο να αγγίξει τις καρδιές και να εμπνεύσει τα μυαλά εκείνων που κυβερνούν, ώστε η βία των όπλων να αντικατασταθεί από την αναζήτηση του διαλόγου.

«Τα ισχυρά και εξελιγμένα όπλα πρέπει να απορριφθούν» (18 Ιουνίου)

Η Εκκλησία είναι συντετριμμένη από την κραυγή του πόνου που υψώνεται από τα μέρη που έχουν καταστραφεί από τον πόλεμο, ιδίως την Ουκρανία, το Ιράν, το Ισραήλ και τη Γάζα. Δεν πρέπει ποτέ να συνηθίσουμε στον πόλεμο! Πράγματι, πρέπει να απορριφθεί ο πειρασμός να καταφύγουμε σε ισχυρά και εξελιγμένα όπλα. Σήμερα, όταν «κάθε είδος όπλου που παράγεται από τη σύγχρονη επιστήμη χρησιμοποιείται στον πόλεμο, η βαρβαρότητα του πολέμου απειλεί να οδηγήσει τους μαχητές σε θηριωδίες που ξεπερνούν κατά πολύ εκείνες των προηγούμενων εποχών» (Β’ Βατικανή, Gaudium et Spes, 79). Για το λόγο αυτό, στο όνομα της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και του διεθνούς δικαίου, επαναλαμβάνω σε όσους κατέχουν θέσεις ευθύνης την συχνή προειδοποίηση του Πάπα Φραγκίσκου: Ο πόλεμος είναι πάντα ήττα! Και εκείνη του Πάπα Πίου XII: «Με την ειρήνη δεν χάνεται τίποτα. Με τον πόλεμο μπορούν να χαθούν τα πάντα».

«Δεν θα υψώσει έθνος ξίφος εναντίον έθνους» (25 Ιουνίου)

Συνεχίζουμε να παρακολουθούμε επισταμένως και με ελπίδα τις εξελίξεις στο Ιράν, το Ισραήλ και την Παλαιστίνη. Τα λόγια του προφήτη Ησαΐα ηχούν με επείγουσα σημασία: «Δεν θα υψώσει έθνος ξίφος εναντίον έθνους, ούτε θα μάθουν πλέον τον πόλεμο» (Ισ. 2, 4). Ας ακουστεί αυτή η φωνή, που προέρχεται από τον Ύψιστο! Είθε να επουλωθούν οι πληγές που προκάλεσαν οι αιματηρές ενέργειες των τελευταίων ημερών. Ας απορρίψουμε την αλαζονεία και την εκδίκηση και ας επιλέξουμε με αποφασιστικότητα τον δρόμο του διαλόγου, της διπλωματίας και της ειρήνης.

«Έμποροι θανάτου» (26 Ιουνίου)

Η καρδιά μας πονάει όταν σκεφτόμαστε την Ουκρανία, την τραγική και απάνθρωπη κατάσταση στη Γάζα και τη Μέση Ανατολή, που έχει καταστραφεί από την εξάπλωση του πολέμου. Όλοι μας, ως άνθρωποι, καλούμαστε να εξετάσουμε τα αίτια αυτών των συγκρούσεων, να εντοπίσουμε τα πραγματικά και να προσπαθήσουμε να τα επιλύσουμε. Αλλά και να απορρίψουμε τα ψεύτικα, που είναι αποτέλεσμα συναισθηματικής χειραγώγησης και ρητορικής, και να καταβάλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια για να τα φέρνουμε στο φως. Οι άνθρωποι δεν πρέπει να πεθαίνουν εξαιτίας ψευδών ειδήσεων.

Είναι πραγματικά οδυνηρό να βλέπουμε την αρχή «η ισχύς παράγει το δίκιο» να επικρατεί σε τόσες πολλές περιπτώσεις σήμερα, με μοναδικό σκοπό να νομιμοποιήσει την επιδίωξη του ατομικού συμφέροντος. Είναι προβληματικό να βλέπουμε ότι η ισχύς του διεθνούς δικαίου και του ανθρωπιστικού δικαίου δεν φαίνεται πλέον να είναι δεσμευτική, αντικαθιστώμενη από το υποτιθέμενο δικαίωμα να εξαναγκάζει κανείς τους άλλους. Αυτό είναι ανάξιο της ανθρωπινότητάς μας, ντροπιαστικό για όλη την ανθρωπότητα και για τους ηγέτες των εθνών. Μετά από αιώνες ιστορίας, πώς μπορεί κανείς να πιστεύει ότι οι πολεμικές ενέργειες φέρνουν την ειρήνη και δεν έχουν τα αντίθετα αποτελέσματα για όσους τις διαπράττουν; Πώς μπορούμε να πιστεύουμε ότι θέτουμε τα θεμέλια του μέλλοντος χωρίς συνεργασία και χωρίς ένα παγκόσμιο όραμα εμπνευσμένο από το κοινό καλό; Πώς μπορούμε να συνεχίζουμε να προδίδουμε την επιθυμία των λαών του κόσμου για ειρήνη με προπαγάνδα για την κούρσα των εξοπλισμών, σαν η στρατιωτική υπεροχή να μπορεί να λύσει τα προβλήματα αντί να τροφοδοτεί ακόμη μεγαλύτερο μίσος και επιθυμία για εκδίκηση; Οι άνθρωποι αρχίζουν να συνειδητοποιούν το πλήθος των χρημάτων που καταλήγει στις τσέπες των εμπόρων του θανάτου. Χρήματα που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την κατασκευή νέων νοσοκομείων και σχολείων χρησιμοποιούνται αντίθετα για την καταστροφή αυτών που ήδη υπάρχουν!

«Η πείνα ως όπλο πολέμου» (30 Ιουνίου)

Από την άλλη πλευρά, παρακολουθούμε με απόγνωση την άδικη χρήση της πείνας ως όπλου πολέμου. Το να αφήνεις τους ανθρώπους να πεθάνουν από την πείνα είναι ένας πολύ φθηνός τρόπος διεξαγωγής πολέμου. Γι’ αυτό σήμερα, όταν οι περισσότερες συγκρούσεις δεν διεξάγονται από τακτικούς στρατούς αλλά από ομάδες οπλισμένων πολιτών με λίγους πόρους, το να καις τη γη και η κλοπή ζώων, καθώς και η παρεμπόδιση της παροχής βοήθειας, είναι τακτικές που χρησιμοποιούνται όλο και περισσότερο από όσους επιδιώκουν να ελέγξουν ολόκληρους άοπλους πληθυσμούς. Έτσι, σε αυτού του είδους τις συγκρούσεις, οι πρώτοι στρατιωτικοί στόχοι γίνονται τα δίκτυα ύδρευσης και οι δίαυλοι επικοινωνίας. Οι αγρότες δεν μπορούν να πουλήσουν τα προϊόντα τους σε περιβάλλοντα που απειλούνται από βία και ο πληθωρισμός εκτινάσσεται στα ύψη. Αυτό οδηγεί σε τεράστιο αριθμό ανθρώπων που υποκύπτουν στη μάστιγα της πείνας και πεθαίνουν, με την επιβαρυντική περίσταση ότι, ενώ οι πολίτες μαραζώνουν στη δυστυχία, οι πολιτικοί ηγέτες παχαίνουν από τα κέρδη της σύγκρουσης.

«Η βαρβαρότητα του πολέμου» (20 Ιουλίου)

Τραγικές ειδήσεις συνεχίζουν να φτάνουν αυτές τις μέρες από τη Μέση Ανατολή, ειδικά από τη Γάζα.

Εκφράζω τη βαθύτατἠ μου θλίψη για την επίθεση που πραγματοποίησε την περασμένη Πέμπτη ο ισραηλινός στρατός κατά της καθολικής ενορίας της Αγίας Οικογένειας στην πόλη της Γάζας, η οποία, όπως γνωρίζετε, είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο τριών χριστιανών και τον σοβαρό τραυματισμό άλλων. Προσεύχομαι για τα θύματα, τον Σαάντ Ισα Κωστάντι Σαλάμε, τη Φούμια Ισα Λατίφ Αγιάντ και τη Νατζβά Ιμπραήμ Λατίφ Αμπού Νταούντ, και είμαι ιδιαίτερα κοντά στις οικογένειές τους και σε όλους τους ενορίτες. Δυστυχώς, αυτή η πράξη προστίθεται στις συνεχείς στρατιωτικές επιθέσεις εναντίον του άμαχου πληθυσμού και των χώρων λατρείας στη Γάζα.

Καλώ εκ νέου για την άμεση παύση της βαρβαρότητας του πολέμου και για την ειρηνική επίλυση της σύγκρουσης.

Ανανεώνω την έκκλησή μου προς τη διεθνή κοινότητα να τηρήσει το ανθρωπιστικό δίκαιο και να σεβαστεί την υποχρέωση προστασίας των αμάχων, καθώς και την απαγόρευση της συλλογικής τιμωρίας, της αδιάκριτης χρήσης βίας και της αναγκαστικής εκτόπισης του πληθυσμού.

«Νέος αγώνας εξοπλισμών» (25 Ιουλίου)

Η τρέχουσα παγκόσμια συγκυρία διακρίνεται δυστυχώς από πολέμους, βία, αδικία και ακραία καιρικά φαινόμενα, που αναγκάζουν εκατομμύρια ανθρώπους να εγκαταλείψουν την πατρίδα τους αναζητώντας καταφύγιο αλλού. Η ευρέως διαδεδομένη τάση να προασπίζονται τα συμφέροντα περιορισμένων κοινοτήτων αποτελεί σοβαρή απειλή για την κατανομή των ευθυνών, την πολυμερή συνεργασία, την επιδίωξη του κοινού καλού και την παγκόσμια αλληλεγγύη προς όφελος ολόκληρης της ανθρώπινης οικογένειας. Η προοπτική ενός νέου αγώνα εξοπλισμών και της ανάπτυξης νέων όπλων, συμπεριλαμβανομένων των πυρηνικών, η έλλειψη μέριμνας για τις επιβλαβείς συνέπειες της τρέχουσας κλιματικής κρίσης και ο αντίκτυπος των βαθιών οικονομικών ανισοτήτων καθιστούν τις προκλήσεις του παρόντος και του μέλλοντος όλο και πιο απαιτητικές.

Αντιμέτωποι με τρομακτικά σενάρια και την πιθανότητα παγκόσμιας καταστροφής, είναι σημαντικό να υπάρχει μια αυξανόμενη επιθυμία στις καρδιές των ανθρώπων για ένα μέλλον ειρήνης και σεβασμού της αξιοπρέπειας όλων.

ΠΗΓΗ: ΚΟΣΜΟΔΡΟΜΙΟ

Άουσβιτς, Γολοντομόρ, Μπιάφρα, Γάζα…

 ΠΑΝΤΕΛΗ ΜΠΟΥΚΑΛΑ

Πού ζουν σήμερα τα σκελετωμένα παιδιά του Άουσβιτς και δεκάδων άλλων ναζιστικών στρατοπέδων εξόντωσης Εβραίων, καθώς και Τσιγγάνων, αναπήρων, ομοφυλοφίλων και αντιφρονούντων, κατεξοχήν των αριστερών, τότε που η ανθρωπότητα είπε «ποτέ ξανά»; Πού ζουν σήμερα τα παιδιά της Μπιάφρας, που τα σκότωσε μαζικά η πείνα το 1968, τότε που η ανθρωπότητα είπε και πάλι «ποτέ ξανά»; Και πού τα παιδιά της «σοβιετικής» Ουκρανίας του 1932-1933, τα παιδιά του Γολοντομόρ (από το «Γολόντ», λιμός, και το «Μορίτι», βίαιος θάνατος), που αφανίστηκαν εξαιτίας των σταλινικών προγραμμάτων κολεκτιβοποίησης;

Στη Γάζα ζουν. Ή μάλλον, στη Γάζα πεθαίνουν τα παιδιά αυτά. Μπροστά στα μάτια της ανθρωπότητας, που είπε και ξαναείπε «ποτέ ξανά», όμως, ως σύνολο, δεν το εννοούσε στ’ αλήθεια· δεν έτρεμε από τη βαθιά και αδιαπραγμάτευτη ευθύνη της λέγοντάς το. Γιατί τελικά όλα είναι διαπραγματεύσιμα, μετρήσιμα, σχετικοποιήσιμα. Ακόμα και ο θάνατος. Των άλλων ο θάνατος. Όσων «δεν είναι δικοί μας», δεν είναι «του πολιτισμού μας», «της θρησκείας μας», α, και των «αξιών και των ιδεών μας», δεν είναι πρέπον να τις λησμονούμε.

Το χυδαίο δόγμα του ωμού Αδώνιδος Γεωργιάδη, όσον αφορά την απόδοση δικαιοσύνης για τα απανωτά «γαλάζια» σκάνδαλα, το δόγμα «έχουμε πλειοψηφία κι ό,τι γουστάρουμε θα κάνουμε, μόκο εσείς», ηγεμονεύει πλανητικά. Ο αβυσσαλέος αμοραλισμός των Ισχυρών πάντως δεν εμφανίστηκε τώρα με τον θηριωδώς ανάλγητο και ανάγωγο Ντόναλντ Τραμπ. Απλώς τώρα εκδηλώνεται ξεδιάντροπα, αλαζονευόμενος και αυτοτερπόμενος. Ποτέ πριν άλλος μεγα-ηγέτης δεν θα έλεγε ότι θέλει να μετατρέψει σε Ριβιέρα έναν τόπο εγκλημάτων, αίματος, συστηματικής εξολόθρευσης των αμάχων. Και μιας λιμοκτονίας που ολονέν περισσότεροι συμφωνούν πως είναι ψυχρά σχεδιασμένη, με ρατσιστικά κριτήρια, από την ακροδεξιά κυβέρνηση του Ισραήλ, που αντλεί «νομιμότητα» από τη Βίβλο, και ενθέρμως εφαρμοσμένη από τις διαβόητες IDF. Είναι αμυντικές, μας λένε, οι ισραηλινές στρατιωτικές δυνάμεις. «Ασκούν το δικαίωμά τους στην άμυνα», που η διεθνής κοινότητα τους το παραχώρησε άνευ ορίων και άνευ όρων, από τον φόβο μην της καταλογίσουν αντισημιτισμό οι όντως αντισημίτες, οι όντως μαγαριστές και ανήθικοι καταχραστές του Ολοκαυτώματος: οι σημερινοί ηγέτες του Ισραήλ. Αυτοί προσβάλλουν και διαβάλλουν τη Σοά. Αυτοί την παραδίδουν στη λογική του σχετικισμού, κολοβώνοντάς τη για να τη φέρουν στο μικρό τους μπόι.

Ακόμα κι όταν οι IDF σκοτώνουν γυναικόπαιδα που περιμένουν στην ουρά για λίγο αλεύρι και νερό ή προγραμμένους γιατρούς και δημοσιογράφους, «αυτοαμύνονται». Αυτό το στόρι επιβλήθηκε από τις συνένοχες ηγεσίες του δυτικού κόσμου, που εξοπλίζουν το Ισραήλ με κανόνια και με άλλοθι, και από τα πανίσχυρα ΜΜΕ, που αυτολογοκρίνονται ανερυθρίαστα. Ακόμα κι όταν σμπαραλιάζουν νοσοκομεία, εγκαταστάσεις του ΠΟΥ και ισλαμικούς ή χριστιανικούς τόπους λατρείας, «αυτοαμύνονται». Οπως κι όταν βομβαρδίζουν πομπές ξεριζωμένων, που μάλιστα ειδοποιήθηκαν (με κάποιο σαδιστικό «112») ότι πρέπει να φύγουν «για να μην κινδυνέψουν».

«Αυτοαμύνονται» κι όταν γκρεμίζουν με δυναμίτη σημαδιακά οικοδομήματα στη Λωρίδα, για να ισοπεδωθεί η κτιριακή γεωγραφία πόλεων και χωριών και να τσακιστεί η συλλογική μνήμη, ώστε να διευκολυνθεί η μετατροπή τους σε «ουδέτερη ζώνη» (αυτό το έκαναν και οι Τούρκοι Αττίλες στην κατεχόμενη Κύπρο, μετά το 1974, για να μην εντοπίζουν οι πρόσφυγες τον κλήρο και τις ρίζες τους). Ακόμα κι όταν βάζουν στο στόχαστρο των πολυβόλων ή των ντρόουν πολυμελείς οικογένειες για να τις ξεκληρίσουν, να μη μείνει ίχνος από ένα όνομα, ένα σόι, μία φάρα, και πάλι «αυτοαμύνονται». Απλώς καμιά φορά έρχεται ένα «τεχνικό λάθος» για να «εξηγήσει» τα ανεξήγητα και τα καταντροπιαστικά.

Ζώντα λείψανα

Τα λιμοκτονούμενα παιδιά της Γάζας ήταν άφαντα μέχρι χθες. Ζώντα λείψανα, έσβηναν μπροστά στα μάτια μας, μα δεν τα βλέπαμε. Δεν θέλαμε να τα δούμε. Άλλοι από οικονομικό ή πολιτικό συμφέρον, όπως σχεδόν όλες οι δυτικές κυβερνήσεις, όπως η δική μας, που έχει αναγάγει ανεπιφύλακτα και ανενδοίαστα το Ισραήλ στον «καλύτερο στρατηγικό εταίρο μας στη Μεσόγειο». Άλλοι επειδή θησαυρίζουν επί πτωμάτων και ερειπίων, όπως δεκάδες πολυεθνικές. Άλλοι από φόβο μην τους προσάψουν «αντισημιτισμό». Κι άλλοι από ρατσισμό, θρησκευτικό, φυλετικό ή ανάμεικτο: «Δεν είναι άνθρωποι αυτοί. Και δεν θα γίνουν ποτέ».

Και ξαφνικά κυβερνήσεις και διεθνείς οργανισμοί άνοιξαν τα μάτια τους και είδαν ό,τι απέφευγαν να δουν. Κι άρχισαν να μιλούν για εθνοκάθαρση και για γενοκτονία πολλοί απ’ όσους επέτρεψαν να συμβεί η εθνοκάθαρση και η γενοκτονία. Με κοινή δήλωσή τους, που την προσυπέγραψε και η ελληνική κυβέρνηση με αργοπορία και βαριά καρδιά, 29 χώρες απαιτούν «να τερματιστεί τώρα ο πόλεμος στη Γάζα. Τα βάσανα των αμάχων έχουν φτάσει σε νέα βάθη. Το μοντέλο παροχής βοήθειας της ισραηλινής κυβέρνησης στερεί από τους κατοίκους της Γάζας την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Καταδικάζουμε την απάνθρωπη δολοφονία αμάχων, συμπεριλαμβανομένων παιδιών, που προσπαθούν να καλύψουν τις πιο βασικές τους ανάγκες σε νερό και τροφή. Είναι τρομακτικό ότι πάνω από 800 Παλαιστίνιοι έχουν σκοτωθεί ενώ αναζητούσαν βοήθεια». Τρομακτικό ήταν όμως και με 700 σκοτωμένους. Και με 500. Και με 100. Πού ληθαργούσε τότε το «πνεύμα υπευθυνότητας»; Η ανθρωπιά; Η απλή ανθρωπιά;

Δεν είναι Άουσβιτς η Γάζα. Ούτε Μπιάφρα ή Γολοντομόρ. Κάθε τραγωδία έχει τα δικά της φρικαλέα γνωρίσματα. Και όπως δεν είναι Χαμάς όλοι οι Παλαιστίνιοι, δεν είναι Νετανιάχου όλοι οι Ισραηλινοί, όλοι οι Εβραίοι. Το έδειξε προχθές, άλλη μια φορά, ο γενναίος Γκιντεόν Λεβί, που έγραψε στη Haaretz πως η πατρίδα του διαπράττει έγκλημα κατά της ανθρωπότητας, «μια συστηματική εξάλειψη κάθε βιώσιμης παραμονής στον θύλακα, πριν από την απέλαση στη Λιβύη, την Αιθιοπία και την Ινδονησία». Το έδειξε ο Ισραηλινός Ομέρ Μπάρτοβ, καθηγητής Σπουδών Γενοκτονίας και Ολοκαυτώματος, που έγραψε στους New York Times, 15.7, πως «η άρνηση κρατών, διεθνών οργανισμών και ειδικών να προσδιορίσουν το Ισραήλ ως γενοκτονικό θα βλάψει σοβαρότατα τους λαούς της Γάζας και του Ισραήλ αλλά και το σύστημα του διεθνούς δικαίου, που θεμελιώθηκε μετά το Ολοκαύτωμα προς αποτροπή ανάλογων εγκλημάτων».

Το ξαναέδειξαν, με το πείσμα όσων νιώθουν βαθιά ντροπή για εγκλήματα που δεν τα διέπραξαν οι ίδιοι, έγιναν όμως στο όνομά τους, οι θαρραλέοι κάτοικοι του Τελ Αβίβ, μια εξαιρετικά ολιγάριθμη μειονότητα, που διαδήλωσαν στις 22 Ιουλίου κατά της κυβέρνησής τους. Δίπλα δίπλα, δύο πλακάτ συγκλονιστικά, αν σημαίνει πια κάτι αυτή η αφυδατωμένη λέξη. Στο ένα, αγγλιστί, το σύνθημα «Είμαστε όλοι υπεύθυνοι. Γίνεται στο όνομά μας». Και δίπλα η φωτογραφία ενός μωρού πετσί και κόκαλο. Τρομαγμένο. Και κλαίει. Να ‘ναι της Μπιάφρας; Του Aουσβιτς; Της Ουκρανίας; Να ‘ναι της Γάζας; Να ‘ναι του κόσμου όλου; Δικό μας μήπως;

ΠΗΓΗ: Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ