Χριστιανισμός χωρίς Χριστό

Του ΣΤΑΥΡΟΥ ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗ

Ο ακροδεξιός πολιτικός Ερίκ Ζεμούρ, υποψήφιος στις προεδρικές εκλογές της Γαλλίας το 2022 (κατέλαβε την τέταρτη θέση, με ποσοστό 7,07%), εξέδωσε πρόσφατα ένα βιβλιαράκι με τίτλο «La messe n’ est pas dite», Fayard /  Pensée Libre, Οκτώβριος 2025. Σημειώνω ότι από το 2023 ο ιστορικός εκδοτικός οίκος ελέγχεται από τον ακροδεξιό καθολικό μεγαλοεπιχειρηματία Βενσάν Μπολορέ, με αναπόφευκτη συνέπεια να στραφεί προς την Ακροδεξιά (εκτός από Ζεμούρ, ο Φαγιάρ εξέδωσε τον ίδιο μήνα βιβλίο του Φιλίπ ντε Βιλιέ και του Ζορντάν Μπαρντελά, προέδρου της Εθνικής Συσπείρωσης, του κόμματος της Λεπέν). Ο τίτλος του βιβλίου σημαίνει «τίποτε δεν έχει τελειώσει», «τίποτε δεν έχει κριθεί». Ο πανούργος Ζεμούρ, ενώ είχε και άλλους τρόπους να το πει αυτό στα γαλλικά, προτίμησε, με άρνηση, τη φράση «La messe est dite», «η λειτουργία τέλειωσε», που αποτελεί απόδοση της σύντομης λατινικής φράσης με την οποία γινόταν η απόλυση της λειτουργίας: ite missa est (ελληνικό αντίστοιχο: απολύεσθε εν ειρήνη, Λειτουργία των «Αποστολικών Διαταγών»). Ο Ζεμούρ διάλεξε αυτόν τον τίτλο, γιατί εννοεί το βιβλίο του ως υπεράσπιση της Καθολικής Εκκλησίας, υπεράσπιση που περιλαμβάνει και την τριδεντινή λατινική λειτουργία! Δεν θα σταθώ σε τούτο το σημείωμα στις χονδροειδείς απλουστεύσεις του βιβλίου, στη θεολογική άγνοια και στα λάθη του. Ο Ζεμούρ είναι πολιτικός και δεν χολοσκάει για την ιστορική και θεολογική ακρίβεια. Θα συζητήσουμε επομένως το βιβλίο ως αυτό που θέλει να είναι: πολιτικό μανιφέστο.

Παραθέτω τις πρώτες και τις τελευταίες φράσεις από τον πρόλογο του βιβλίου: «Δεν είμαι καθολικός ούτε καν χριστιανός. Ανατράφηκα στην εβραϊκή παράδοση των προγόνων μου» (σ. [5])· «Η Εκκλησία έφτιαξε τους βασιλιάδες, που έφτιαξαν το έθνος, που έφτιαξε το Δημοκρατικό Κράτος (République). Η Γαλλία χωρίς τον χριστιανισμό δεν είναι πλέον η Γαλλία. Και εγώ θέλω να συνεχίσω να ζω στη Γαλλία» (σ. 16). Παράξενη, μα την πίστη μου, αυτή η θερμή υπεράσπιση του χριστιανισμού και της Καθολικής Εκκλησίας από έναν Εβραίο! Ο Ζεμούρ έχει επίγνωση της παραδοξότητας και γι’ αυτό επικαλείται την ιδέα του ιουδαιοχριστιανισμού, όχι βεβαίως ως ιστορικής πραγματικότητας, κάτι που έχει πάψει να υπάρχει από τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες, αλλά όπως τον εννοούσε ο Ρενάν, ως κοινή παράδοση σημασιών και αξιών. Η επίκληση του ιουδαιοχριστιανισμού και η προσχώρηση σε αυτόν απαλλάσσει από την υποχρέωση της πίστης, γιατί ο ιουδαιοχριστιανισμός δεν είναι θρησκεία. Ο ιουδαιοχριστιανισμός, όπως τον εννοεί ο Ζεμούρ, είναι ιδεολογία, και πιο συγκεκριμένα πολεμική ιδεολογία εναντίον του ισλάμ και των μουσουλμάνων. Ο χριστιανισμός τον οποίο υπερασπίζεται ο Γάλλος ακροδεξιός είναι ένας χριστιανισμός χωρίς Χριστό και χωρίς Ευαγγέλιο, ακριβέστερα είναι εναντίον του Χριστού και του Ευαγγελίου. Το είχε άλλωστε παραδεχθεί δημόσια και ο ίδιος, το 2018, ότι είναι «υπέρ της Εκκλησίας και εναντίον του Χριστού» («Pour l’ Église et contre le Christ»)! Επειδή ο Ζεμούρ θέλει να εμφανίζεται και ως στοχαστής, προκειμένου να υποστηρίξει το πολιτικό σχέδιό του, κάνει μια χονδροειδή διάκριση ανάμεσα στον Παύλο και στον Πέτρο (μαζί με τον Ιάκωβο): ο Παύλος είναι η πίστη, ο Πέτρος είναι ο νόμος, ο θεσμός, η Εκκλησία. Σήμερα που ο χριστιανισμός είναι σε άμυνα δεν μας χρειάζεται ο Παύλος, δεν έχουμε ανάγκη την πίστη, σήμερα χρειαζόμαστε τον Πέτρο, έχουμε ανάγκη να υπερασπιστούμε τον θεσμό (σ. 94).

Ο χριστιανισμός για τον ακροδεξιό ρήτορα δεν είναι η πίστη στον Χριστό και στην Ανάστασή του, δεν είναι το κήρυγμα της συγχώρησης και της αγάπης, αλλά η ανακάλυψη της ατομικότητας, της οποίας ασυμφιλίωτος εχθρός είναι το ισλάμ: «Το ισλάμ πολέμησε εξαρχής την ατομικιστική επανάσταση που πραγματοποίησε ο χριστιανισμός. Δεν μας εκπλήσσει διόλου ότι είναι το ακριβώς αντίθετο της ρεπουμπλικανικής τριάδας: ελευθερία, ισότητα, αδελφοσύνη. Το ισλάμ είναι στην πραγματικότητα η θρησκεία της υποταγής (στον Θεό), των ανισοτήτων (με τις γυναίκες, τους άπιστους, τους σκλάβους) και όπου η αδελφοσύνη αφορά μόνο τους άλλους μουσουλμάνους σε όλο τον κόσμο. Το ισλάμ είναι επομένως “ασυμβίβαστο με τη γαλλική Δημοκρατία”, όπως είναι και με τις αξίες όλων των δημοκρατικών χωρών της χριστιανικής Ευρώπης» (σ. 100). Τον ερυθρό ολοκληρωτισμό του 20ού αιώνα τον διαδέχθηκε ο πράσινος ολοκληρωτισμός του 21ου αιώνα, ο σοσιαλισμός έδωσε τη θέση του στο ισλάμ (σ. 108).

Δεν είναι βέβαια η πρώτη φορά που ο Ζεμούρ τα λέει όλα αυτά εναντίον των μεταναστών, των μουσουλμάνων και για τον κίνδυνο της «μεγάλης αντικατάστασης» (των χριστιανών της Ευρώπης από τους μουσουλμάνους), επί χρόνια τα ίδια και τα ίδια λέει. Με το βιβλιαράκι αυτό ωστόσο και την προσχώρηση σε έναν ταυτοτικό Καθολικισμό, ανανεώνει το ακροδεξιό οπλοστάσιό του, κατ’ απομίμηση του MAGA (Make American Great Again) και της ρητορικής του μεταστραφέντος στον Καθολικισμό Αμερικανού αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς, του οποίου πλέκει το εγκώμιο (σ. 116): Το ισλάμ σε αυτόν τον πόλεμο εναντίον της Ευρώπης δεν είναι μόνο του, έχει σύμμαχο τον γουοκισμό. «Η σιδηρά συμμαχία ανάμεσα στο ισλάμ και στον γουοκισμό έχει ως αντίπαλο τον ευρωπαϊκό και δυτικό πολιτισμό», ο οποίος είναι λευκός, χριστιανικός και ελληνορωμαϊκός. Η συμμαχία ισλάμ και γουοκισμού είναι το «γερμανο-σοβιετικό σύμφωνο» της εποχής μας (σ. 70). Για αυτόν τον εξισλαμισμό της Ευρώπης και την καταστροφή του χριστιανισμού μεγάλη ευθύνη έχει και η ίδια η Εκκλησία με αυτά τα πλαδαρά ανθρωπιστικά που κηρύττει (σ. 95), και ειδικά κάποιοι τύποι σαν τον Πάπα Φραγκίσκο, ο οποίος ήταν λυσσαλέος εχθρός της Ευρώπης και ειδικά της Γαλλίας (σ. 115)! Πόσοι Έλληνες πολιτικοί, κληρικοί και λαϊκοί χριστιανοί δεν πιστεύουν ακριβώς τα ίδια (για να μη μιλήσουμε για τη Ρωσία και άλλες ορθόδοξες χώρες)!

Αισθάνομαι την ανάγκη τελειώνοντας να εξηγήσω ότι θεωρώ το ζήτημα της ταυτότητας υπαρκτό και σοβαρό, σε τούτη την εποχή πολιτιστικής ανασφάλειας και ταυτοτικής αμηχανίας και σύγχυσης. Ειδικά στο θρησκευτικό πεδίο, αναγνωρίζω και σέβομαι την ανάγκη και την επιθυμία των ανθρώπων να υπερασπιστούν την πατροπαράδοτη χριστιανική πολιτιστική ταυτότητά τους, και ας μην πιστεύουν, ας μην μπορούν να πιστέψουν στον Χριστό, κάτι που δεν είναι άλλωστε διόλου εύκολο. Υπό έναν όρο όμως: ότι αυτή η υπεράσπιση της ταυτότητας δεν γίνεται μίσος για τους άλλους, δεν γίνεται ταμπούρι για να πολεμήσουμε όσους δεν τη συμμερίζονται ή διεκδικούν άλλη ταυτότητα για τον εαυτό τους. Εν κατακλείδι, ας μη χαρίσουμε το σοβαρό ζήτημα της ταυτότητας στην Ακροδεξιά.

Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

ΣΤΡΟΓΓΥΛΗ ΤΡΑΠΕΖΑ: Θεολογία των Θρησκειών στον Ορθόδοξο Χριστιανισμό και το Ισλάμ

Δ Ε Λ Τ Ι Ο   Τ Υ Π Ο Υ

Η τελευταία εκδήλωση της σειράς «Καιρός του ποιήσαι» για φέτος θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 21 Ιουνίου 2023, ώρα 07.00 μ.μ., στην Αθήνα, στα γραφεία της Ε.Σ.Η.Ε.Α. (Ακαδημίας 20, 1ος όροφος). Θα είναι η Στρογγυλή Τράπεζα με θέμα «Θεολογία των Θρησκειών στον Ορθόδοξο Χριστιανισμό και το Ισλάμ» με τη συμμετοχή του Θανάση Ν. Παπαθανασίου, εκδότη του περιοδικού Σύναξη, Αναπληρωτή Καθηγητή της Ανώτατης Εκκλησιαστικής Ακαδημίας Αθηνών και της Nayla Tabbara, Προέδρου του Ιδρύματος Adyan, Καθηγήτριας Ισλαμικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Saint Joseph της Βηρυτού (Λίβανος). Την εκδήλωση θα συντονίσει ο Παντελής Καλαϊτζίδης, Διευθυντής της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου.

Οι αύνδεσμοι: αγγλικά - https://www.youtube.com/watch?v=bHalPBH3hiM

ελληνικά - https://www.youtube.com/watch?v=g7UxwfKSu40

Ο πρώτος ομιλητής θα πραγματευθεί κυρίως το ερώτημα αν έχουν δυνατότητα σωτηρίας οι πιστοί των άλλων θρησκειών και αν οι άλλες θρησκείες αποτελούν καθ’ οιονδήποτε τρόπο οδούς σωτηρίας. Το ερώτημα αυτό είναι ουσιαστικά συνομήλικο της Βιβλικής πίστης, και ζήτημα το οποίο συνάντησε η χριστιανική Εκκλησία από την πρώτη της στιγμή. Η συστηματική όμως συζήτηση ξεκίνησε μόλις στις αρχές της δεκαετίας του 1960. Οι Ορθόδοξοι, με πλούσια εμπειρία, μπήκαν στη συζήτηση μία δεκαετία αργότερα, και ασχολήθηκαν συστηματικότερα από το 2010. Η οπτική η οποία εκφράζει την χριστιανική πίστη είναι η λεγόμενη «περιεκτική» (inclusivist), η οποία βεβαίως γνωρίζει πολλές διαφοροποιήσεις. Αυτό σημαίνει ότι ο Τριαδικός Θεός αναγνωρίζεται ως η παγκόσμια αλήθεια και ο μοναδικός σωτήρας, ο οποίος όμως δρα μυστικά, απελευθερωτικά και σωστικά παντού: και μέσα και έξω από την θεσμική Εκκλησία, προσκαλώντας όλους στη Βασιλεία του. Η αγάπη αναγνωρίζεται ως μετοχή στη ζωή του Θεού και αποτελεί κριτήριο για την αξιολόγηση των θρησκειών. Ο θρησκευτικώς «άλλος» είναι δέκτης της δράσης και της αγάπης του Θεού, και υπ’ αυτή την έννοια γίνεται και αγγελιοφόρος του Θεού. Χωρίς να αποσιωπώνται οι όποιες αγεφύρωτες διαφορές, το χρέος των Ορθοδόξων είναι να ενθαρρύνουν τον διάλογο ο οποίος θα ανιχνεύει τα σημάδια του Θεού σε κάθε ανθρώπινη συνάφεια.

Η δεύτερη ομιλήτρια θα εξετάσει τι λέει το Κοράνι για τις άλλες θρησκείες. Είναι μονοπάτια προς τη σωτηρία και τον Παράδεισο ή οι οπαδοί τους είναι καταδικασμένοι στις φωτιές της κόλασης; Ποιο μήνυμα έχει το Κοράνι σχετικά με την αντιμετώπιση της διαφορετικότητας; Καλεί τους μουσουλμάνους να πολεμήσουν με όσους είναι διαφορετικοί ή τους ζητά να συνυπάρξουν; Αυτά τα ερωτήματα θα προσεγγιστούν με βάση το ίδιο το Κοράνι, σε μια ανάγνωση ολιστική, χρονολογική και μέσα στα συμφραζόμενα του, με προσπάθεια ανασκευής των ερμηνειών αποκλεισμού, προκειμένου να παρουσιαστεί μια νέα ισλαμική θεολογία των θρησκειών.

Ο Θανάσης Ν. Παπαθανασίου γεννήθηκε το 1959. Είναι Αναπληρωτής Καθηγητής Ιεραποστολικής, Διαπολιτισμικής Χριστιανικής Μαρτυρίας και Διαλόγου στην Ανώτατη Εκκλησιαστική Ακαδημία Αθήνας. Διδάσκει στο θεολογικό μεταπτυχιακό πρόγραμμα του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου. Είναι διευθυντής του θεολογικού περιοδικού Σύναξη και μέλος της Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαπολιτισμικής Θεολογίας και Διαθρησκειακών Σπουδών (European Society for Intercultural Theology and Interreligious Studies). Το έργο του επικεντρώνει στην Ιεραποστολική, τις διαπολιτισμικές σπουδές και την πολιτική θεολογία. Ζει στην Αθήνα με την σύζυγό του Ελένη και τον γιο τους Αρέθα–Αλέξανδρο. Ανάμεσα στις δημοσιεύσεις του: «Χριστιανική μαρτυρία και διάλογος με ανθρώπους άλλων πεποιθήσεων: Πατερικές ενοράσεις», Sources Chrétiennes. Ελληνική και λατινική συμβολή στον ευρωπαϊκό πολιτισμό (επιμ. Σταύρος Ζουμπουλάκης & Πιέρ Σαλαμπιέ), εκδ. Άρτος Ζωής, Αθήνα 2019, σσ. 383-412. «"Μακριά απ' την παρουσία σου πού να φύγω;" (Ψαλμ. 139: 7). Μια Ορθόδοξη κατάφαση της δράσης του Θεού έξω από τα κανονικά όρια της Εκκλησίας», Σύναξη 120 (2011), σσ. 16-31. Υποτέλεια, Ιεραποστολή και Θεολογία της Απελευθέρωσης στην Άπω Ανατολή, εκδ. Red ’n’ Noir, Αθήνα 2023.

Η Nayla Tabbara είναι Πρόεδρος και συνιδρυτής του Οργανισμού Adyan «για την πολυμορφία, την αλληλεγγύη και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια» που ιδρύθηκε το 2006. Είναι συμπρόεδρος του οργανισμού «Θρησκείες για την Ειρήνη» (Religions for Peace) και μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής του Παγκόσμιου Συμβουλίου του. Έλαβε το διδακτορικό της στη Θρησκειολογία από την Ecole Pratique des Hautes Etudes (Σορβόννη, Παρίσι) και το Πανεπιστήμιο Saint Joseph (Βηρυτός) και είναι Καθηγήτρια του τμήματος Θρησκευτικών και Ισλαμικών Σπουδών στο ίδιο Πανεπιστήμιο. Ως θεολόγος του Ισλάμ έχει πραγματοποιήσει δημοσιεύσεις στους τομείς της ισλαμικής θεολογίας της θρησκευτικής ποικιλομορφίας, της θεολογίας της ευπάθειας, του ισλαμικού φεμινισμού, της εξήγησης του Κορανίου, της Ισλαμικής κοινωνικής ευθύνης και του Σουφισμού, όπως επίσης και για την εκπαίδευση στη διαθρησκειακή και διαπολιτισμική πολυμορφία. Εργάζεται στην ανάπτυξη εκπαιδευτικών προγραμμάτων (επίσημων και ανεπίσημων) για την πολυθρησκευτική εκπαίδευση, την συμπεριληπτική πολιτική αγωγή και την ελευθερία της θρησκείας. Από το 2011 ως το 2020, διηύθυνε το Ινστιτούτο Πολιτικής Αγωγής και Διαφορετικότητας του Ιδρύματος Adyan. Το 2019 έλαβε το Γαλλικό Βραβείο Αναγέννησης για το σύνολο της δουλειάς της και το Ειδικό Βραβείο κριτικής επιτροπής του οργανισμού Fr. Jacques Hamel, το βραβείο «Γραφές και Πνευματικότητες» και το βραβείο της Ακαδημίας Διεθνών Επιστημών για το βιβλίο της «Μια γυναικεία κατανόηση του Ισλάμ» (L’islam pensé par une femme, Bayard, 2018). Το 2022 έλαβε το Βραβείο Ibn Rushd για την Ελευθερία της Σκέψης.

ΣΑΛΜΑΝ ΡΟΥΣΝΤΙ. Ο μέγας παραμυθάς και γλωσσοπλάστης στο πιο δυνατό βιβλίο του

«Η ιστορία είναι το αιμάτινο κρασί που δεν πρέπει πια να πίνει κανείς. Η ιστορία είναι το μεθυστικό ποτό, η δημιουργία και νομή του Διαβόλου, του μεγάλου Σατανά, το μεγαλύτερο ψέμα – πρόοδος, επιστήμη, δικαιώματα – ενάντια στο οποίο έχει στραφεί ο Ιμάμης. Η ιστορία είναι μια απόκλιση από την Ατραπό, η γνώση μια ψευδαίσθηση, επειδή όλη η γνώση ήταν πλήρης την ημέρα που ο Αλλάχ ολοκλήρωσε την αποκάλυψή του στον Μουχαμέτη».

ΣΑΛΜΑΝ ΡΟΥΣΝΤΙ. (2003). Σατανικοί στίχοι. Μετάφραση – Πρόλογος Γιώργος – Ίκαρος Μπαμπασάκης. Αθήνα: Ψυχογιός, σ. 251.

Δυνατότητες και δυσκολίες για έναν Χριστιανομουσουλμανικό Διάλογο σήμερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Υφίσταται διαφορά σε παλαιότερες μορφές σχέσεων ανάμεσα στον Χριστιανισμό και το Ισλάμ;

Πως διαμορφώνεται η δυνατότητα ενός διαλόγου μετά την παγίωση του φαινομένου της παγκοσμιοποίησης, σύμφωνα με το οποίο εγκαθιδρύονται νέα σύνορα, που στερούνται όμως συγκεκριμένου γεωγραφικού χώρου;

Η αναγνώριση του κύρους της απόλυτης αλήθειας στην ατομική θρησκευτικότητα και πίστη (κίνημα γνωστό ως born again), φαινόμενο που παρατηρείται και στον Χριστιανισμό και στο Ισλάμ δυσκολεύει την προσπάθεια προσέγγισής τους;

Τελικά, που μπορεί να κινηθεί ένας Χριστιανοϊσλαμικός Διάλογος σήμερα;

Ο π. Αλέξανδρος Καριώτογλου γεννήθηκε στη Λίμνη Ευβοίας το 1948 και κατάγεται από τη Σάμο. Αποφοίτησε από το Πυθαγόρειο Γυμνάσιο Σάμου και σπούδασε Θεολογία στη Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και στη Ρωμαιοκαθολική Σχολή του Πανεπιστημίου Münster της Γερμανίας. Ειδικεύτηκε στην Ιστορία των Θρησκευμάτων και ανακηρύχθηκε Διδάκτωρ της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών (Καθηγητής ο Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας Αναστάσιος). Δίδαξε στην ιδιωτική και δημόσια εκπαίδευση, για τρία χρόνια στη Θεολογική Σχολή Αγίου Ανδρέου στο Σίδνεϊ της Αυστραλίας, καθώς και για οκτώ χρόνια στο Παιδαγωγικό Τμήμα του Πανεπιστημίου της Θεσσαλίας ως Επίκουρος Καθηγητής. Υπήρξε Σύμβουλος του Αρχιεπισκόπου Αθηνών κ. Ιερωνύμου. Αφυπηρέτησε από τη θέση του Σχολικού Συμβούλου Πειραιώς. Στις 10 Ιανουαρίου 2015 χειροτονήθηκε διάκονος από τον Μητροπολίτη Σάμου κ. Ευσέβιο, και στις 11 Ιανουαρίου 2015 πρεσβύτερος από τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμο.

Έχει συγγράψει 12 βιβλία επιστημονικού και εκπαιδευτικού περιεχομένου, μέρος του συλλογικού συγγράμματος του Θεολογικού Τμήματος για το Ανοικτό Πανεπιστήμιο και ένα σημαντικό αριθμό άρθρων σε συλλογικούς τόμους, εφημερίδες και επιστημονικά περιοδικά. Για το βιβλίο του: Ορθοδοξία και Ισλάμ έχει τιμηθεί με το Α΄ Βραβείο «Αμπντί Ιπεκτσί».

Σήμερα υπηρετεί ως προϊστάμενος του ιερού ναού Αγίου Νικολάου Ραγκαβά (11ος αιώνας), που βρίσκεται στην Πλάκα. Εκπρόσωπος της νεότερης γενιάς των θεολόγων, θεωρείται ότι προσπαθεί να συνδυάσει την Ορθόδοξη Θεολογία με ένα σύγχρονο, βιωματικό και εμπειρικό τρόπο θέασης της ζωής. Είναι πατέρας τεσσάρων παιδιών.

Σύμωνα με τον Ρόνι Μπου Σάμπα: «ο Λίβανος, αυτή η κοντινή χώρα για την Ελλάδα, είναι γνωστή για τον πολυπολιτισμικό της χαρακτήρα. Είναι γνωστή επίσης για μια μακρόχρονη έκρηξη που προκάλεσε η διαταραχή της ισορροπίας στην συνύπαρξη των διαφόρων κοινοτήτων της. Στον Λίβανο ζουν οπαδοί 18 αναγνωρισμένων δογμάτων του Χριστιανισμού, του Ισλάμ, όπως και Εβραίοι. Υπάρχουν επίσης οπαδοί άλλων θρησκειών που τυγχάνουν επίσημης αναγνώρισης από το κράτος, όπως για παράδειγμα οι Ινδουιστές, οι Βουδιστές και οι Ζωροάστρες. Από πλευράς εθνικής καταγωγής, διαβιούν στο Λίβανο, μεταξύ άλλων, Άραβες, Σύροι, Αρμένιοι. Εύκολα μπορεί να φανταστεί κανείς ότι ένα τέτοιο μωσαϊκό μπορεί να είναι εύθραυστο. Κάποιοι θα το ήθελαν, όμως υπάρχουν πολλοί που αφιέρωσαν τη ζωή τους για να ενώσουν αυτά τα πολλά κομμάτια, όπως είναι ο Μητροπολίτης Πρώην Όρους Λιβάνου Γεώργιος, ο Ιμάμης Μούσα Αλ-Σαντρ, ο Μουφτής Σούμπχι Αλ-Σάλιχ, ο Άντελ Αλ-Χούρι. Η πολυεπίπεδη και ασταμάτητη προσπάθεια ένωσης αυτών των κομματιών αποτελεί το αντικείμενο της σύντομης και προσωπικής μου μαρτυρίας από τον Λίβανο».

Ο Ρόνι Μπου Σάμπα γεννήθηκε στον Λίβανο το 1983 όπου τέλειωσε τις σπουδές του. Είναι πτυχιούχος Αραβικής Φιλολογίας και Θεολογίας. Το 2006 ήρθε στην Ελλάδα για σπουδές, όπου ολοκλήρωσε τις προπτυχιακές σπουδές στην Ελληνική Φιλολογία. Είναι υποψήφιος διδάκτορας στο Τμήμα Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας. Έχει μεταφράσει το βιβλίο: Η φύση του Ισλάμ του Μητροπολίτη Πρώην Όρους Λιβάνου κ. Georges Khodr, εκδ. Μαΐστρος, Αθήνα 2009. Υπήρξε μέλος της Συντακτικής Επιτροπής του περιοδικού Βημόθυρο, και συνεργάτης και αρθρογράφος στην Πύλη Εκκλησιαστικών Ειδήσεων amen.gr για θέματα που αφορούν στη χριστιανοσύνη στην Εγγύς Ανατολή. Διδάσκει την αραβική γλώσσα στο Διδασκαλείο Ξένων Γλωσσών του ΕΚΠΑ. Ασχολείται συστηματικά με τις μεταφράσεις Eλλήνων ποιητών στα αραβικά.

ΠΗΓΗ: ΜΝΗΜΗ + ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑ

«Σχέσεις Χριστιανικών, Μουσουλμανικών και Εβραϊκών Κοινοτήτων κατά την Οθωμανική Περίοδο στον Ελλαδικό Χώρο»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΔΕΥΤΕΡΑ 1η ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2021, ώρα 20:00. Κοσμά και Δαμιανού. 3η Συνεδρία.

ΚΕΝΤΡΙΚΟΣ ΟΜΙΛΗΤΗΣ: Δρ. Γρηγόρης Στουρνάρας, «Σχέσεις Χριστιανικών, Μουσουλμανικών και Εβραϊκών Κοινοτήτων κατά την Οθωμανική Περίοδο στον Ελλαδικό Χώρο».

ΑΠΟΚΡΙΣΗ: Βασίλης - Αλέξανδρος Παλαιοδημόπουλος, «Η Σημασία και οι Δυσκολίες Συνύπαρξης Θρησκευτικών Κοινοτήτων Σήμερα».

Στην παρούσα ομιλία θα γίνει μια γενική παρουσίαση για το θέμα της συγκρότησης και λειτουργίας των θρησκευτικών κοινοτήτων, χριστιανικών, μουσουλμανικών και εβραϊκών, κατά τη διάρκεια της Οθωμανικής περιόδου στον ελλαδικό χώρο. Μέσα από συγκεκριμένα ιστορικά παραδείγματα θα αναλυθούν οι σχέσεις συνύπαρξης και οι συγκρούσεις σχετικά με τους διάφορους παράγοντες που τις διαμορφώνουν και τις επηρεάζουν, όπως και ποια τα αποτυπώματά τους στον ιστορικό χώρο και χρόνο, από τη μία πλευρά και ταυτόχρονα καλλιέργησε την αγάπη των πιστών για την άσκηση της ιεραποστολής, ανανεώνοντας συνάμα και τη θεολογία εν γένει.

Ο Γρηγόριος Ι. Στουρνάρας είναι απόφοιτος της Φιλοσοφικής Σχολής του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και διδάκτορας της Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου. Eκπόνησε μεταδιδακτορική έρευνα με υποτροφία του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών (Ι.Κ.Υ.). Έλαβε υποτροφίες για έρευνα από το ίδρυμα Μax van Berchem (Ελβετία), την Αμερικάνικη Σχολή Κλασικών Σπουδών και Αρχαιολογίας της Αθήνας και το Αμερικάνικο Ερευνητικό Ινστιτούτο της Κωνσταντινούπολης. Συμμετείχε ως επιστημονικός συνεργάτης σε ερευνητικά προγράμματα του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και του Υπουργείου Πολιτισμού. Έχει πολυετή διδακτική εμπειρία σε διάφορες βαθμίδες της εκπαίδευσης. Συμμετέχει σε συνέδρια και δημοσιεύει επιστημονικά άρθρα για θέματα ιστορίας της βυζαντινής και οθωμανικής πόλης, Οθωμανική Ιστορία, τις θρησκευτικές κοινότητες στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, ισλαμικός πολιτισμός.

〰 〰 〰

H συνύπαρξη ανθρώπων που έχουν διαφορετικά πιστεύω κι αντίθετες θρησκευτικές θεωρίες οδηγεί στην έννοια του θρησκευτικού πλουραλισμού. Ο σκοπός είναι να σταματήσει ο διαχωρισμός των ανθρώπων λόγω θρησκευτικών πεποιθήσεων, που οδηγεί σε ρατσισμό. Η θρησκευτική συνύπαρξη έχει δύσκολα σημεία, ώστε να επιτευχθεί στο μέγιστο βαθμό η ελευθερία των θρησκευτικών κοινοτήτων και η παραγωγή θρησκευτικών δραστηριοτήτων στο πλαίσιο που ορίζει ο νόμος της κάθε πολιτείας. Αυτό οφείλεται και στο νομικό καθεστώς που διέπει τις θρησκείες, και ιδίως σε σχέση με την πολιτεία, που ενδέχεται να περιπλέκει περισσότερο τα πράγματα.

Ο Βασίλειος - Αλέξανδρος Παλαιοδημόπουλος γεννήθηκε στο Μαρούσι και κατοικεί στον Πειραιά. Ολοκλήρωσε τις θεολογικές σπουδές του στην Πατριαρχική Ακαδημία της Κρήτης και μετά την αποφοίτηση του εισήχθη στο Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών του Τμήματος Κοινωνικής Θεολογίας και Θρησκειολογίας του Ε.Κ.Π.Α., στη Θρησκειολογία, θεματική ενότητα «Φιλοσοφία της Θρησκείας και Ιεραποστολική», όπου και ολοκληρώνει τις σπουδές του. Έχει πτυχίο στην αγγλική και στην κινέζικη γλώσσα. Επίσης, κατέχει διπλώματα προγραμμάτων πληροφορικής από το Πανεπιστήμιο του Cambridge. Από τον Δεκέμβριο του 2019 εργάζεται στον Όμιλο ΟΤΕ στην εξυπηρέτηση πελατών, στον τομέα της διαχείρισης παραπόνων, πορεία αιτήματος και τηλεφωνικές πληρωμές. Τον Αύγουστο του 2019 εκπλήρωσε τις στρατιωτικές του υποχρεώσεις.

Την εκδήλωση μπορείτε να παρακολουθήσετε εδώ: https://uoa.webex.com/meet/evivoulg