ΘΕΟΔΟΣΗΣ ΤΑΣΙΟΣ: «Στη χώρα μας έχουμε 30 συνώνυμα της λέξης “λάδωμα”» / «Πού στο διάολο να βρω το σύστημα για να το θεραπεύσω;»

ΠΗΓΗ: LiFO

Με αφρομή την τραγωδία στο Κραν Μοντανά της Ελβετίας

Χαιρετίζουμε το 2026 με άδικους θανάτους νέων παιδιών, κυρίως εφήβων. Στην καταστροφική πυρκαγιά που εκδηλώθηκε σε γνωστό μπαρ («Le Constellation»), στο Κραν Μοντανά της Ελβετίας, μέχρι στιγμής, όπως μας πληροφορούν τα ΜΜΕ, έχουν χάσει τη ζωή τους πάνω από 40 νέες και νέοι· δεκάδες όμως είναι και οι τραυματίες. Στη συζήτηση που γίνεται, ο τρόπος που διασκεδάζουν σήμερα οι νέοι δεν είναι και τόσο κατανοητός: δεκάδες και εκατοντάδες νέοι, σε επισφαλείς χώρους, ακούνε μουσική και καταναλώνουν άφθονο αλκοόλ. Όμως, η σημερινή γενιά των νέων, που μεταμορφώνει το δέρμα της με τατουάζ, η γενιά των κοινωνικών δικτύων, είναι γενιά ρευστή και ως προ την διασκέδασή της. Α.Ι.Κ.

«Οι νέοι είναι η εικόνα των καιρών που αλλάζουν. Αδύνατον να μην τους αγαπάμε και να μην τους μισούμε ταυτοχρόνως. Στην πραγματικότητα αυτό που αγαπάμε περισσότερο είναι η δική μας νεανική ύπαρξη, το παρελθόν μας· εξού και η απέχθεια προς τους νέους – η νεότητά μας δεν είναι αιώνια· ήταν φευγαλέα και ρευστή. Σήμερα, όταν αναλύουμε τη νεανική ύπαρξη γινόμαστε θύματα ενός αποτυχημένου πολιτισμικού σχετικισμού που δεν μπορεί να εφαρμοστεί αποτελεσματικά, επειδή δεν υπάρχει ένα εξωτερικό "εμείς" που να παρατηρεί τον εαυτό του, το ίδιο του το εγώ. Το βλέμμα μας στους νέους είναι βλέμμα ρευστοποιημένων ανθρώπων, των οποίων τα όρια έχουν αναπόφευκτα αλλάξει: είμαστε καρπός των περιστάσεων της ζωής μας. Από το εμείς, το οποίο δεν είναι πια μέρος του παρόντος μας, το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να παρατηρούμε τον εαυτό μας στο πρόσωπο των άλλων. Αν είναι αλήθεια ότι ο νους λειτουργεί με πολιτισμικά προκαθορισμένα σχέδια τα οποία επιβάλλει ο εγκέφαλός μας προκειμένου να ανταποκριθεί γρήγορα σε κάθε γεγονός και κατάσταση (όπως μας λέει τουλάχιστον η γνωστική ψυχολογία), είναι εξίσου αλήθεια ότι η δυσανασχέτηση έναντι των νέων οφείλεται συχνά στη λύπη για την απώλεια, για τη μη απόλαυση και τη μη κατανόηση της ζωής μας προτού καταλήξουμε άθελά μας στο παρόν.

Όταν βλέπουμε σήμερα ένα παιδί, ίσως στο τέλος του λυκείου, δεν το βλέπουμε πια μέσα από τη ψυχοσύνθεση που είχαμε εμείς στην ηλικία του, αλλά με τα πλήρως υγροποιημένα σημερινά μας πρότυπα, ανθρώπων διαφορετικών, που είναι άλλοι από αυτό που ήμασταν κάποτε.

Το λέω πιο απλά: τα στοιχεία εκείνα που χαρακτηρίζουν τους νέους δεν είναι αναγνωρίσιμα από εμάς, ούτε ως απόρροια της επιθυμίας μας για αυτοεπιβεβαίωση, ούτε στο πλαίσιο εκείνου του πεδίου που συχνά υποτιμάμε μολονότι είναι θεμελιώδες, εφόσον διαπερνά και επηρεάζει βαθιά το βλέμμα, του πεδίου των αισθητικών προτιμήσεων και τάσεων». Τόμας Λεοντσίνι, Ιταλός συγγραφέας, ψυχολόγος και δημοσιογράφος, γνωστός κυρίως από τη συνεργασία του με τον Σίγκμουντ Μπάουμαν.

ZYGMUNT BAUMAN – THOMAS LEONCINI. (2019). Γεννημένοι Ρευστοί, μτφρ. Σώτη Τριανταφύλλου. Αθήνα: Πατάκη, σσ. 15-17.

Για τις εξετάσεις της αμάθειας και την factum brutum αξιολόγηση των μαθητών μας

«Το λουλούδι απάντησε: Ανόητε! Φαντάζεσαι πως ανθίζω για να με δουν; Ανθίζω για δικό μου λογαριασμό, επειδή έτσι μ’ αρέσει, κι όχι για τους άλλους. Η δική μου χαρά πηγάζει από το γεγονός ότι υπάρχω κι ανθίζω».

IRVIN YALOM. (2005). Η θεραπεία του Σοπενάουερ, μτφρ. Ευαγγελία Ανδριτσάνου – Γιάννης Ζέρβας. Αθήνα: Άγρα, σ. 223.

Ο Νίκος και ο Αλέξανδρος

Γράφει ο ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

Εχθές ήμουν προσκεκλημένος στη βάφτιση δύο νέων, αλβανικής καταγωγής: βαφτίστηκαν Ορθόδοξοι Χριστιανοί. Νικόλαος και Αλέξανδρος τα καινούργια ονόματά τους. Ο ένας μάλιστα ήταν μαθητής μου. Εδώ και δύο χρόνια σπουδάζει στο Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανολόγων & Μηχανικών Υπολογιστών Θεσσαλονίκης. Ο άλλος, από τη νέα σχολική χρονιά θα φοιτήσει στη Γ΄ Γυμνασίου. Η οικογένειά τους, από  εκείνες που λες ότι αγαπούν και τιμούν τη νέα πατρίδα τους (από την Αλβανία, μετανάστες εδώ και τρεις δεκαετίες στη Μυτιλήνη). Ήταν μια βάφτιση συγκινητική. Τις χαίρεσαι, γιατί δεν είχε φανφάρες και επίδειξη αλλά ταπεινότητα, σεβασμό και καλή γνώση από τους βαπτιζόμενους της μυστηριακής εισόδου, ως νέα μέλη, προς την Εκκλησία. Σ’ αυτό, βέβαια, συμβάλλαν και οι ιερείς που τέλεσαν τη βάφτιση.

Ακολούθησε το παραδοσιακό γλέντι, σε παραθαλάσσιο ταβερνάκι. Από την οικογένεια των νεοφώτιστων, προσκεκλημένοι συγγενείς τους Αλβανοί: αξιοπρεπέστατη η παρουσία τους. Από την πλευρά των δύο νονών, προσκεκλημένοι στενοί συγγενείς και φίλοι. Όμως, προσκεκλημένοι ήταν και φίλοι των παιδιών που βαφτίστηκαν, συμμαθητές και συμφοιτητές του Νίκου, ελληνόπουλα και αλβανόπουλα. Κάποιοι ήταν και από την τάξη του Νίκου, όταν ήταν μαθητής Λυκείου. Κι αυτοί μαθητές μου. Γλέντησαν και χόρεψαν με την ψυχή τους. Καθίσαμε στο ίδιο τραπέζι. Τα πρόσωπά του λαμπερά, φωτεινά, με όνειρα για το μέλλον. Τα βλέμματά τους, η συζήτηση και η διασκέδασή τους, ήταν το καλύτερο μάθημα που μπορεί να πάρει ένας δάσκαλος από πρώην μαθητές του. Είναι αυτό που λέει ο Olivier Clement, στο βιβλίο του Το πνεύμα του Σολζενίτσιν: «Τίποτα δεν είναι αλήθεια πιο εύκολο παρά να βάλει κανείς τους νέους στη σειρά και να τους δει μόνο σαν παιχνίδια του είδους, όμοια σπρωγμένους από την ίδια απρόσωπη δύναμη».

Η Μυτιλήνη από ψηλά, από τον αύλειο χώρο του ιερού ναού Αγίου Γεωργίου, όπου τελέστηκε η βάφτιση του Νίκου και του Αλέξανδρου.