Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Γάζα. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Γάζα. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Σάββατο 7 Μαρτίου 2026

Ο πόλεμος στο Ιράν μας βοηθά να ξαναδούμε τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο

Του ΜΑΝΩΛΗ ΒΑΡΔΗ


Τώρα ο πόλεμος στο Ιράν. Χθες η Γάζα, προχθές η Γιουγκοσλαβία. Επιτέλους, πότε θα ξαναδούμε τα γεγονότα του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου και των «νικητών» της Δύσης; Αυτοί που ισοπέδωσαν τη Δρέσδη και κατέσφαξαν τους λαούς της Γιουγκοσλαβίας, θα μας πείσουν τώρα για το Ιράν. Αυτοί, οι επιλήσμονες- δαιμονισμένοι αχρείοι, που διέλυσαν το Ιράκ και την Συρία, θα μας πουν τι ακριβώς; Αυτό είναι το αίσχος του δυτικού πολιτισμού που θα λάβει την πρέπουσα απάντηση του, όταν έλθει το πλήρωμα του χρόνου. Προσευχόμαστε όλοι για τα αθώα θύματα του δυτικού δαιμονισμού. Οι κάτι σαν Έλληνες κουράδες υποστηρικτές των σφαγέων, θα λάβουν κι αυτοί την απάντηση τους από τους Τούρκους, όταν έλθει η στιγμή. Τα σκουλήκια θα ποδοπατηθούν χωρίς έλεος!

ΠΗΓΗ: manolisgvardis

Πέμπτη 9 Οκτωβρίου 2025

Δεν μας νοιάζει εμάς…

Του ΜΑΝΩΛΗ ΒΑΡΔΗ


Έχουμε την Γάζα. Ο ευρωπαϊκός ιμπεριαλισμός βάζει πόδι στην Γεωργία, και είναι απόλυτα γεωμετρικός και αγγλόφωνος. Η χώρα κινδυνεύει να γίνει νέα Ουκρανία, εκτός αν συνθηκολογήσει όπως η Αρμενία. Τα σημάδια είναι παντού. Η Δύση χρησιμοποιεί την “μαλακή” της “δύναμη”, μπας και κερδίσει τίποτα. Η παράταξη του “ναι” υπάρχει παντού. Από τα δικά της σπλάχνα, φυσικά, προκύπτουν οι στολίσκοι και οι κινητοποιήσεις περί δικαιωμάτων που φυσικά σε χώρες στρατοκρατικές όπως το Ισραήλ δεν λένε τίποτα. Γιατί στο Ισραήλ ξέρουν ότι απέναντι τους δεν έχουν καμία σοβαρή απειλή, εκτός αν μπουν στην φαντασίωση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Σε αυτήν μπήκαν κάποτε στην Σοβιετική Ένωση, και αργότερα στην Γιουγκοσλαβία, για να φτάσουμε εκεί που έχουμε φτάσει σήμερα. Από εδώ και πέρα, οι σοβαρές κρατικές ελίτ που θα θέλουν να διοικούν κράτη και όχι “πλατείες”, θα απαντούν στα κινήματα περί δικαιωμάτων με την πρέπουσα βία - είτε μας αρέσει είτε όχι. Αν θέλει κάποιος, λοιπόν, να ρίξει ένα καθεστώς, θα πρέπει να το κάνει με πραγματική εξέγερση, και όχι με Λάουρα Κοβέσι (με την ουκρανική αηδία στο πέτο) ή με Γκρέτα στα καραβάκια.

ΠΗΓΗ: manolisgvardis

Κυριακή 21 Σεπτεμβρίου 2025

«Ναι, το έζησα... δεν μίλησα...»

Στο Κοσμοδρόμιο, γράφει ο Γιώργος Μαργαρίτης, συνταξιούχος (μη Ομότιμος λόγω ενοχλητικής ιδεολογίας) Καθηγητής Ιστορίας στα Πανεπιστήμια Κρήτης και ΑΠΘ:
Το Κράτος του Ισραήλ έχει ηλικία μόλις 77 χρόνων και «επιτεύγματα» δυσανάλογα με τη σύντομη ιστορική του σταδιοδρομία
Μέσα στα λίγα αυτά χρόνια:
  • Έχει σκοτώσει/δολοφονήσει 150.000 ανθρώπους. Τους 60.000 από αυτούς τους τελευταίους 18 μήνες.
  • Έχει διώξει από την γενέθλια γη τους μερικά εκατομμύρια ανθρώπους. Φιλοδοξεί να διώξει άλλα 4-5.000.000 ακόμα (Γάζα και δυτική όχθη).
  • Έχει διαπράξει όλα τα εγκλήματα και έχει υιοθετήσει όλες τις σκοτεινές πρακτικές που κληροδότησε στην ανθρωπότητα η αποικιοκρατία, ο ιμπεριαλισμός, ο ναζισμός, η φυλετική θεωρία και κάθε υποπροϊόν της μισαλλοδοξίας.
  • Μεθοδεύει γενοκτονία με επιστημονικούς πλέον τρόπους διακηρύσσοντας την πρόθεσή του να εξαλείψει όλους τους ενοχλητικούς γειτονικούς λαούς.
  • Αφήνει τα θύματά του να επιλέξουν τρόπο θανάτου: την πείνα ή τις βόμβες.
  • Εφαρμόζει καθεστώς απαρτχάιντ ακόμα και σε δικούς του πολίτες, διατηρεί τα μεγαλύτερα στρατόπεδα συγκέντρωσης ή ανοικτές φυλακές (Γάζα) που έχουν εμφανιστεί στην ιστορία της ανθρωπότητας.
  • Έχει επιτεθεί σε όλα τα γειτονικά του κράτη χωρίς εξαίρεση. Βομβαρδίζει όπου θέλει, όποιον θέλει, όποτε θέλει. Δολοφονεί στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα και περηφανεύεται γι αυτό.
  • Έχει κουρελιάσει κάθε έννοια Διεθνούς Δικαίου και αφαιρέσει κάθε ψήγμα πολιτικού ήθους και ανθρωπιστικής ηθικής.
  • Έχει μετατρέψει έναν από τους πλέον πνευματικούς και ηθικούς λαούς της Ευρώπης -τον εβραϊκό λαό- σε αγέλη παρανοϊκών δολοφόνων.
  • Απειλεί να σύρει την Μέση Ανατολή και τον κόσμο ολόκληρο σε πυρηνικό ολοκαύτωμα.
  • Η γλώσσα που χρησιμοποιούν οι πολιτικοί ταγοί του έχει ξεπεράσει το μέτρο του μίσους όπως τουλάχιστον το έχουμε συναντήσει στην ιστορία της ανθρωπότητας.
  • Έχει ευτελίσει και ακυρώσει με τις πράξεις του ιστορικά βαριές έννοιες όπως «αυτοάμυνα» και «αντισημιτισμός» και τις έχει μετατρέψει σε συνθήματα της ακροδεξιάς και του νεοφασισμού (δείτε δηλώσεις Λεπέν και όχι μόνο).
Και… Τι ντοπή! Βίντεο με το σπαρακτικό θρήνο μιας Παλαιστίνιας...

Σεπτέμβριος 2025 - ανθρώπινο ποτάμι οδηγείτε μακριά από τη γη του... Το μαζικό αυτό έγκλημα, την εθνοκάθαρση, την Γενοκτονία ο λαός μας την έχει ζήσει... Με μια διαφορά, αυτή η Γενοκτονία γίνεται σε απ' ευθείας μετάδοση. Κι όμως κάποιοι σιωπούν, και αναφέρουν το κράτος - εγκληματία ως στρατηγικό σύμμαχο! Αυτή η γενοκτονία έχει συμμάχους όσους σιωπούν... Η σιωπή ενθαρρύνει τους γενοκτόνους... Αν επιζήσει η ανθρωπότητα από αυτούς που γράφουν σήμερα τη «σωστή πλευρά της ιστορίας», αυτή η γενοκτονία θα διδάσκεται στα σχολεία, όπως μαθαίνουμε σήμερα για το Ολοκαύτωμα των Εβραίων. Τι ντροπή να λες τότε στα παιδιά σου και στα εγγόνια σου: «Ναι, το έζησα... δεν μίλησα...».



ΠΗΓΗ ΕΙΚΟΝΑΣ: ERTNEWS

Πέμπτη 18 Σεπτεμβρίου 2025

Ο εμπόλεμος θεός

Του ΗΛΙΑ ΜΑΓΚΛΙΝΗ

Η θρησκεία –κάθε θρησκεία– δεν αφορά τα του κόσμου τούτου. Η θεμελιακή αναφορά της είναι στο Επέκεινα. Κι όμως, όπως έχει φανεί στις τρεις μεγάλες μονοθεϊστικές θρησκείες ειδικά, η θρησκεία έχει τον δικό της ρόλο στην πολιτική και την Ιστορία. Συχνά με δραματικό, σκοτεινό τρόπο.
Το πολιτισμικό τους αποτύπωμα, το χάραγμά τους στα βαθύτερα ριζώματα του συλλογικού γίγνεσθαι, διαμορφώνει με τρόπο καταλυτικό τις συνειδήσεις όλων μας, ακόμη και όσων ισχυρίζονται πως είναι αγνωστικιστές, άθρησκοι, άθεοι.
Οι θρησκείες έχουν την ιδιότητα να σε διαποτίζουν σαν υγρό που χώνεται παντού και, ανάλογα με τη συγκυρία, μεταδίδει μιαν αίσθηση του υπερβατικού, της ιερότητας της ζωής, του σύμπαντος ως θαύμα ή, αντίθετα, δημιουργεί εποχές και κουλτούρες του μίσους και της βίας.
Για παράδειγμα, η Παλαιά Διαθήκη (Π.Δ.) είναι γεμάτη σφαγές νηπίων, γυναικών και γερόντων, πολέμους που διεξάγονται από στρατούς απειράριθμους και έναν εκδικητικό θεό που, ας με διορθώσουν οι θρησκειολόγοι αν πέφτω έξω, απέχει έτη φωτός από τον θεό της Καινής Διαθήκης (Κ.Δ.).
Δεν ισχυρίζομαι ότι η Π.Δ. είναι «κακή», ενώ η Κ.Δ. είναι «καλή»· ούτε καν. Τέτοιοι πολιτισμικοί πυλώνες οικουμενικής εμβέλειας, όπως η Αγία Γραφή, η Τορά ή το Κοράνι, κινούνται πέραν του καλού και του κακού – εκτός κι αν νιώθεις την υποχρέωση να τους στριμώξεις στη δική σου στενάχωρη ιδεολογία.
Όμως, ειδικά ο «εμπόλεμος θεός» της Π.Δ., ενός κειμένου που φέρνει κοντά Εβραίους, χριστιανούς αλλά και μουσουλμάνους, αποτελεί γεγονός αδιαμφισβήτητο (επ’ αυτού, παραπέμπουμε στην κλασική πια μελέτη με αυτό τον τίτλο από την Κάρεν Άρμστρονγκ, εκδ. Φιλίστωρ) και μπορεί να πει πολλά γι’ αυτό που συμβαίνει, δεκαετίες τώρα, στη Μέση Ανατολή.
Θέλω να πω, πέρα από (γεω)πολιτικές, στενά ιστορικές ή οικονομικές αναλύσεις, πέρα από σύνδρομα και αιτήματα δικαιωματικού χαρακτήρα, πέρα ακόμη και από το ανθρωπιστικό αίσθημα, υπάρχει κάτι βαθύτερο που έχει φύση πολιτισμική και ανθρωπολογική που διαπερνά, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, τη σφαίρα του θρησκευτικού.
Είναι τεράστιο θέμα στο οποίο μπορούμε να επανέλθουμε, πάντως στη δυτική ερμηνεία του Μεσανατολικού έχουμε εξορίσει την πτυχή του θρησκευτικού σαν κατάλοιπο του μακρινού παρελθόντος, που δεν έχει θέση στο εκκοσμικευμένο σήμερα. Αυτός όμως είναι ένας από τους (πολλούς) λόγους για τους οποίους είναι τόσο δύσκολο να κατανοήσουμε στοιχειωδώς την πολυπλοκότητα αυτού που συμβαίνει στη Μέση Ανατολή. Μια συζήτηση στην οποία θα έπρεπε πια να κληθούν θρησκειολόγοι, καθώς και θεολόγοι.



Παλαιστίνιες ανάμεσα στα συντρίμμια στον προσφυγικό καταυλισμό Τζαμπάλια, βόρεια της πόλης της Γάζας. Οι ισραηλινές δυνάμεις συνέχισαν τους βομβαρδισμούς εν μέσω διπλωματικής κινητικότητας· [REUTERS / Mahmoud Issa]

ΠΗΓΗ ΕΙΚΟΝΑΣ: Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

ΟΗΕ: στη Γάζα συντελείται γενοκτονία


Σύμφωνα με την Επιτροπή της Έρευνας πάνω στα Κατεχόμενα Παλαιστινιακά Εδάφη, με επικεφαλής την εικονιζόμενη Navi Pillay, το Ισραήλ έχει ήδη διαπράξει γενοκτονία στα πλαίσια του πολέμου που διεξάγει εδώ και δύο περίπου έτη στη Λωρίδα της Γάζας. Συγκεκριμένα, η Επιτροπή καταλήγει ότι με βάση το σχετικό κείμενο της Συνέλευσης του 1948, διαπράττονται:
  • Φόνοι.
  • Πρόκληση σοβαρής σωματικής ή ψυχικής βλάβης.
  • Επιβολή συνθηκών προϋπολογισμένων να επιφέρουν την καταστροφή του Παλαιστινιακού λαού.
  • Επιβολή μέτρων για αναστολή νέων γεννήσεων.
Στα καθ’ ημάς, έχει μιλήσει σχετικά ο άγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς, επίσκοπος Αχρίδος, για αυτό το είδος του πολέμου, το οποίο έζησαν οι άνθρωποι στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο με το ναζισμό και τώρα, ως απήχησή του, το ζουν με τον πόλεμο που διεξάγει το Ισραήλ:
Όλοι αυτοί οι πόλεμοι, στους οποίους έλαμψαν έστω κάποιες ακτίνες ελέους, εντιμότητας και ιπποτισμού [...] δεν είναι παρά ειδύλλιο μπροστά στον επερχόμενο πόλεμο. Επειδή ο επερχόμενος πόλεμος δεν θα έχει ως στόχο τη νίκη επί των αντιπάλων, αλλά την εξόντωση των αντιπάλων. Πλήρης εξόντωση όχι μόνο των πολεμιστών, αλλά κι όλων όσοι βρίσκονται πίσω τους, των γονέων τους, των παιδιών τους, των ασθενών, των τραυματιών και των φυλακισμένων, των χωριών και των πόλεων [...] Πυρά που δεν αναγνωρίζουν και δεν κάνουν διακρίσεις. [...] Ο Αττίλα Τζένγκις Χαν και ο Καμβύσης θα κοκκίνιζαν από ντροπή μπροστά σ’ έναν τέτοιο απάνθρωπο πόλεμο. Αλλά εκείνοι που είναι βαπτισμένοι εις το όνομα του Υιού του Θεού του Πολυέλεου άραγε θα ντραπούν;
Ο πόλεμος που διεξάγει το Ισραήλ είναι ακριβώς ένας πόλεμος ακραία άνανδρος και μηδενιστικός, χωρίς ίχνος τιμής, με γενοκτονικούς σκοπούς και χωρίς σεβασμό σε καμία ηθική αρχή. Η ελληνική -νεοφιλελεύθερη ιδίως- δεξιά παράταξη, όπως και οι σημιτικοί εκσυγχρονιστές με τους οποίους και συγκυβερνά, στηρίζοντας το Ισραήλ άκριτα, μας δείχνουν ακριβώς στο τι πιστεύουν: στο τίποτα!

Δευτέρα 4 Αυγούστου 2025

Πάπας Λέων ΙΔ΄ ο Αμερικανός: Δηλώσεις περί πολέμου (άνευ σχολίων)

Του ΣΩΤΗΡΗ ΜΗΤΡΑΛΕΞΗ


Γνωρίζουμε καλά τις πρωτοβουλίες του εκλιπόντος Πάπα Φραγκίσκου, όπως τις καθημερινές του τηλεφωνικές επικοινωνίες με τους καθολικούς της Γάζας, πέραν των εν γένει δημοσίων παρεμβάσεών του. Ο Πάπας Λέων ο ΙΔ’ όμως, ο πρώτος Πάπας Ρώμης εξ Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, μετράει ελάχιστους μόλις μήνες «παπικής ζωής» από τις 8 Μαΐου. Αξίζει μια συγκομιδή των μέχρι τώρα δηλώσεών του περί των πολέμων, δηλαδή περί του πολέμου -οι οποίες όμως μπορούν να «διαβαστούν» με τουλάχιστον δύο τρόπους, και θα αφήσουμε την επιλογή στους αναγνώστες, άνευ ετέρου σχολίου.
Πρέπει όμως να αποσαφηνιστεί εισαγωγικά ότι ο Πάπας δεν είναι απλώς «ένας θρησκευτικός ηγέτης», αλλά και ένας παίκτης στο διεθνές σύστημα. Η Αγία Έδρα, ως το υποκείμενο διεθνών σχέσεων του Βατικανού και της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας και έδρα του Πάπα, κατέχει μια μοναδική θέση στο σύστημα των διεθνών σχέσεων: παρά το γεγονός ότι το Βατικανό, ως κράτος, είναι γεωγραφικά μικρό και στερείται στρατιωτικής ισχύος ή σημαντικών φυσικών πόρων, η Αγία Έδρα ασκεί δυσανάλογα μεγάλη επιρροή στις διεθνείς εξελίξεις, χάρη στην ιστορική της κληρονομιά, τη διπλωματική της δραστηριότητα και την παγκόσμια εμβέλεια της Καθολικής Εκκλησίας (σε όλο και νεώτερες γεωγραφίες). Επίσης, σημειωτέον, η Αγία Έδρα (μόνιμος παρατηρητής στον ΟΗΕ) έχει αναγνωρίσει την κρατική οντότητα της Παλαιστίνης, όπως άλλωστε έχει πράξει και περίπου το 75% των κρατών του ΟΗΕ, με τη Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, τον Καναδά και άλλους επί θύραις…
Τα αποσπάσματα καλό είναι να διαβαστούν με επίγνωση της ευρύτερης συνάφειας του διπλωματικού ρόλου και λόγου της Αγίας Έδρας:

«Άμεση κατάπαυση του πυρός!» (11 Μαΐου)

Είμαι βαθιά θλιμμένος για τα γεγονότα που διαδραματίζονται στη Λωρίδα της Γάζα: να υπάρξει άμεση κατάπαυση του πυρός! Να παρασχεθεί ανθρωπιστική βοήθεια στον πληγέντα άμαχο πληθυσμό και να απελευθερωθούν όλοι οι όμηροι.
Από την άλλη πλευρά, χαιρέτισα με ικανοποίηση την ανακοίνωση της κατάπαυσης του πυρός μεταξύ Ινδίας και Πακιστάν και ελπίζω ότι, μέσω των επικείμενων διαπραγματεύσεων, θα επιτευχθεί σύντομα μια διαρκής συμφωνία.
Αλλά πόσες άλλες συγκρούσεις υπάρχουν στον κόσμο! Εμπιστεύομαι αυτή την ειλικρινή έκκληση στην Βασίλισσα της Ειρήνης [σ.σ.: Θεοτόκος], ώστε να την παρουσιάσει στον Κύριο Ιησού για να μας χαρίσει το θαύμα της ειρήνης.

«Απορρίψτε το πρότυπο του πολέμου» (12 Μαΐου)

Στην Ομιλία του στο Όρος, ο Ιησούς διακήρυξε: «Μακάριοι οι ειρηνοποιοί» (Μτ 5, 9). Αυτός είναι ένας μακαρισμός που μας δοκιμάζει όλους, αλλά είναι ιδιαίτερα σημαντικός για εσάς, καλώντας τον καθένα από εσάς να αγωνιστεί για ένα διαφορετικό είδος επικοινωνίας, που δεν επιδιώκει τη συναίνεση με κάθε κόστος, δεν χρησιμοποιεί επιθετικές λέξεις, δεν ακολουθεί την κουλτούρα του ανταγωνισμού και δεν χωρίζει ποτέ την αναζήτηση της αλήθειας από την αγάπη με την οποία πρέπει να την αναζητούμε ταπεινά. Η ειρήνη αρχίζει από τον καθένα μας: από τον τρόπο που βλέπουμε τους άλλους, τους ακούμε και μιλάμε για τους άλλους. Με αυτή την έννοια, ο τρόπος με τον οποίο επικοινωνούμε έχει θεμελιώδη σημασία: πρέπει να πούμε «όχι» στον πόλεμο των λέξεων και των εικόνων, πρέπει να απορρίψουμε το πρότυπο του πολέμου.

«Ο πόλεμος δεν είναι ποτέ αναπόφευκτος» (14 Μαΐου)

Η Αγία Έδρα είναι πάντα έτοιμη να βοηθήσει στη συνάντηση των εχθρών, πρόσωπο με πρόσωπο, να μιλήσουν μεταξύ τους, ώστε οι λαοί παντού να βρουν ξανά την ελπίδα και να ανακτήσουν την αξιοπρέπεια που τους αξίζει, την αξιοπρέπεια της ειρήνης. Οι λαοί του κόσμου μας επιθυμούν την ειρήνη, και προς τους ηγέτες τους απευθύνω με όλη μου την καρδιά την έκκληση: Ας συναντηθούμε, ας μιλήσουμε, ας διαπραγματευτούμε! Ο πόλεμος δεν είναι ποτέ αναπόφευκτος. Τα όπλα μπορούν και πρέπει να σιγήσουν, διότι δεν λύνουν τα προβλήματα, αλλά τα επιδεινώνουν. Αυτοί που δημιουργούν την ιστορία είναι οι ειρηνοποιοί, όχι αυτοί που σπέρνουν τους σπόρους του πόνου. Οι γείτονές μας δεν είναι πρώτα εχθροί μας, αλλά συνάνθρωποί μας, όχι εγκληματίες που πρέπει να μισούμε, αλλά άλλοι άνδρες και γυναίκες με τους οποίους μπορούμε να μιλήσουμε. Ας απορρίψουμε τις μανιχαϊκές αντιλήψεις που είναι τόσο χαρακτηριστικές της νοοτροπίας της βίας, η οποία χωρίζει τον κόσμο σε καλούς και κακούς.
Η Εκκλησία δεν θα κουραστεί ποτέ να επαναλαμβάνει: να σιγήσουν τα όπλα.

«Η πρώτη λέξη είναι ειρήνη» (16 Μαΐου)

Η πρώτη λέξη είναι ειρήνη. Πολύ συχνά τη θεωρούμε «αρνητική» λέξη, που υποδηλώνει μόνο την απουσία πολέμου και σύγκρουσης, καθώς η αντίθεση είναι ένα διαχρονικό στοιχείο της ανθρώπινης φύσης, που συχνά μας οδηγεί να ζούμε σε μια συνεχή «κατάσταση σύγκρουσης» στο σπίτι, στην εργασία και στην κοινωνία. Η ειρήνη εμφανίζεται τότε απλώς ως ανάπαυλα, ως παύση μεταξύ μιας διαμάχης και μιας άλλης, δεδομένου ότι, όσο και αν προσπαθούμε, οι εντάσεις θα είναι πάντα παρούσες, σαν κάρβουνα που καίγονται κάτω από τις στάχτες, έτοιμα να αναφλεγούν ανά πάσα στιγμή.
Από χριστιανική άποψη -αλλά και σε άλλες θρησκευτικές παραδόσεις- η ειρήνη είναι πρώτα απ’ όλα ένα δώρο. Είναι το πρώτο δώρο του Χριστού: «Την ειρήνη μου σας δίνω» (Κατά Ιωάννην 14:27). Ωστόσο, είναι ένα δώρο ενεργό και απαιτητικό. Αφορά και προκαλεί τον καθένα μας, ανεξάρτητα από το πολιτισμικό μας υπόβαθρο ή τη θρησκευτική μας ταυτότητα, απαιτώντας πρώτα απ’ όλα να εργαστούμε πάνω στον εαυτό μας. Η ειρήνη χτίζεται στην καρδιά και από την καρδιά, με την εξάλειψη της υπερηφάνειας και της εκδικητικότητας και με την προσεκτική επιλογή των λέξεων μας. Γιατί και οι λέξεις, όχι μόνο τα όπλα, μπορούν να πληγώσουν και ακόμη και να σκοτώσουν.
… υπάρχει ανάγκη να δοθεί νέα ζωή στην πολυμερή διπλωματία και στους διεθνείς θεσμούς που δημιουργήθηκαν και σχεδιάστηκαν κυρίως για την επίλυση τυχόν διαφορών εντός της διεθνούς κοινότητας. Φυσικά, πρέπει επίσης να υπάρχει η αποφασιστικότητα να σταματήσει η παραγωγή μέσων καταστροφής και θανάτου …

«Γάζα… εκμηδενισμένη στον λιμό» (18 Μαΐου)

Στη χαρά της πίστης και της κοινωνίας, δεν μπορούμε να ξεχάσουμε τους αδελφούς και τις αδελφές μας που υποφέρουν εξαιτίας του πολέμου. Στη Γάζα, τα παιδιά, οι οικογένειες και οι ηλικιωμένοι που επέζησαν έχουν εκμηδενιστεί στον λιμό. Στη Μιανμάρ, νέες εχθροπραξίες έχουν διακόψει τη ζωή αθώων νέων. Τέλος, η Ουκρανία, που έχει καταστραφεί από τον πόλεμο, περιμένει διαπραγματεύσεις για μια δίκαιη και διαρκή ειρήνη.

«Όχι στον αγώνα εξοπλισμών» (19 Μαΐου)

Σε όλους εσάς, εκπροσώπους άλλων θρησκευτικών παραδόσεων, εκφράζω την ευγνωμοσύνη μου για τη συμμετοχή σας σε αυτή τη συνάντηση και για τη συμβολή σας στην ειρήνη. Σε έναν κόσμο πληγωμένο από τη βία και τις συγκρούσεις, κάθε μία από τις κοινότητες που εκπροσωπούνται εδώ προσφέρει τη δική της συμβολή με τη σοφία, τη συμπόνια και τη δέσμευσή της για το καλό της ανθρωπότητας και τη διατήρηση του κοινού μας σπιτιού. Είμαι πεπεισμένος ότι, αν είμαστε σύμφωνοι και απαλλαγμένοι από ιδεολογικούς και πολιτικούς περιορισμούς, μπορούμε να πούμε «όχι» στον πόλεμο και «ναι» στην ειρήνη, «όχι» στον αγώνα εξοπλισμών και «ναι» στον αφοπλισμό, «όχι» σε μια οικονομία που φτωχαίνει τους λαούς και τη Γη και «ναι» στην ολοκληρωμένη ανάπτυξη.

«Σταματήστε τον πόλεμο» (28 Μαΐου)

Επαναλαμβάνω με έμφαση την έκκλησή μου να σταματήσει ο πόλεμος και να υποστηριχθούν όλες οι πρωτοβουλίες διαλόγου και ειρήνης. Ζητώ από όλους να ενωθούν στην προσευχή για την ειρήνη στην Ουκρανία και όπου υπάρχει πόνος εξαιτίας του πολέμου.
Στη Λωρίδα της Γάζας, η κραυγή των μητέρων, των πατέρων που κρατούν τα άψυχα σώματα των παιδιών τους και που αναγκάζονται συνεχώς να μετακινούνται αναζητώντας λίγο φαγητό και ασφαλέστερο καταφύγιο από τους βομβαρδισμούς, υψώνεται όλο και πιο έντονα στον ουρανό.
Ανανεώνω την έκκλησή μου προς τους ηγέτες: καταπαύστε το πυρ, απελευθερώστε όλους τους ομήρους, σεβαστείτε πλήρως το ανθρωπιστικό δίκαιο. Παναγία, Βασίλισσα της Ειρήνης, προσευχήσου για μας.

«Η βία των όπλων να αντικατασταθεί από την αναζήτηση του διαλόγου» (6 Ιουνίου)

Αγαπητοί φίλοι, η ειρήνη είναι επιθυμία όλων των λαών και είναι η θλιβερή κραυγή όσων έχουν διαλυθεί από τον πόλεμο. Ας ζητήσουμε από τον Κύριο να αγγίξει τις καρδιές και να εμπνεύσει τα μυαλά εκείνων που κυβερνούν, ώστε η βία των όπλων να αντικατασταθεί από την αναζήτηση του διαλόγου.

«Τα ισχυρά και εξελιγμένα όπλα πρέπει να απορριφθούν» (18 Ιουνίου)

Η Εκκλησία είναι συντετριμμένη από την κραυγή του πόνου που υψώνεται από τα μέρη που έχουν καταστραφεί από τον πόλεμο, ιδίως την Ουκρανία, το Ιράν, το Ισραήλ και τη Γάζα. Δεν πρέπει ποτέ να συνηθίσουμε στον πόλεμο! Πράγματι, πρέπει να απορριφθεί ο πειρασμός να καταφύγουμε σε ισχυρά και εξελιγμένα όπλα. Σήμερα, όταν «κάθε είδος όπλου που παράγεται από τη σύγχρονη επιστήμη χρησιμοποιείται στον πόλεμο, η βαρβαρότητα του πολέμου απειλεί να οδηγήσει τους μαχητές σε θηριωδίες που ξεπερνούν κατά πολύ εκείνες των προηγούμενων εποχών» (Β’ Βατικανή, Gaudium et Spes, 79). Για το λόγο αυτό, στο όνομα της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και του διεθνούς δικαίου, επαναλαμβάνω σε όσους κατέχουν θέσεις ευθύνης την συχνή προειδοποίηση του Πάπα Φραγκίσκου: Ο πόλεμος είναι πάντα ήττα! Και εκείνη του Πάπα Πίου XII: «Με την ειρήνη δεν χάνεται τίποτα. Με τον πόλεμο μπορούν να χαθούν τα πάντα».

«Δεν θα υψώσει έθνος ξίφος εναντίον έθνους» (25 Ιουνίου)

Συνεχίζουμε να παρακολουθούμε επισταμένως και με ελπίδα τις εξελίξεις στο Ιράν, το Ισραήλ και την Παλαιστίνη. Τα λόγια του προφήτη Ησαΐα ηχούν με επείγουσα σημασία: «Δεν θα υψώσει έθνος ξίφος εναντίον έθνους, ούτε θα μάθουν πλέον τον πόλεμο» (Ισ. 2, 4). Ας ακουστεί αυτή η φωνή, που προέρχεται από τον Ύψιστο! Είθε να επουλωθούν οι πληγές που προκάλεσαν οι αιματηρές ενέργειες των τελευταίων ημερών. Ας απορρίψουμε την αλαζονεία και την εκδίκηση και ας επιλέξουμε με αποφασιστικότητα τον δρόμο του διαλόγου, της διπλωματίας και της ειρήνης.

«Έμποροι θανάτου» (26 Ιουνίου)

Η καρδιά μας πονάει όταν σκεφτόμαστε την Ουκρανία, την τραγική και απάνθρωπη κατάσταση στη Γάζα και τη Μέση Ανατολή, που έχει καταστραφεί από την εξάπλωση του πολέμου. Όλοι μας, ως άνθρωποι, καλούμαστε να εξετάσουμε τα αίτια αυτών των συγκρούσεων, να εντοπίσουμε τα πραγματικά και να προσπαθήσουμε να τα επιλύσουμε. Αλλά και να απορρίψουμε τα ψεύτικα, που είναι αποτέλεσμα συναισθηματικής χειραγώγησης και ρητορικής, και να καταβάλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια για να τα φέρνουμε στο φως. Οι άνθρωποι δεν πρέπει να πεθαίνουν εξαιτίας ψευδών ειδήσεων.
Είναι πραγματικά οδυνηρό να βλέπουμε την αρχή «η ισχύς παράγει το δίκιο» να επικρατεί σε τόσες πολλές περιπτώσεις σήμερα, με μοναδικό σκοπό να νομιμοποιήσει την επιδίωξη του ατομικού συμφέροντος. Είναι προβληματικό να βλέπουμε ότι η ισχύς του διεθνούς δικαίου και του ανθρωπιστικού δικαίου δεν φαίνεται πλέον να είναι δεσμευτική, αντικαθιστώμενη από το υποτιθέμενο δικαίωμα να εξαναγκάζει κανείς τους άλλους. Αυτό είναι ανάξιο της ανθρωπινότητάς μας, ντροπιαστικό για όλη την ανθρωπότητα και για τους ηγέτες των εθνών. Μετά από αιώνες ιστορίας, πώς μπορεί κανείς να πιστεύει ότι οι πολεμικές ενέργειες φέρνουν την ειρήνη και δεν έχουν τα αντίθετα αποτελέσματα για όσους τις διαπράττουν; Πώς μπορούμε να πιστεύουμε ότι θέτουμε τα θεμέλια του μέλλοντος χωρίς συνεργασία και χωρίς ένα παγκόσμιο όραμα εμπνευσμένο από το κοινό καλό; Πώς μπορούμε να συνεχίζουμε να προδίδουμε την επιθυμία των λαών του κόσμου για ειρήνη με προπαγάνδα για την κούρσα των εξοπλισμών, σαν η στρατιωτική υπεροχή να μπορεί να λύσει τα προβλήματα αντί να τροφοδοτεί ακόμη μεγαλύτερο μίσος και επιθυμία για εκδίκηση; Οι άνθρωποι αρχίζουν να συνειδητοποιούν το πλήθος των χρημάτων που καταλήγει στις τσέπες των εμπόρων του θανάτου. Χρήματα που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την κατασκευή νέων νοσοκομείων και σχολείων χρησιμοποιούνται αντίθετα για την καταστροφή αυτών που ήδη υπάρχουν!

«Η πείνα ως όπλο πολέμου» (30 Ιουνίου)

Από την άλλη πλευρά, παρακολουθούμε με απόγνωση την άδικη χρήση της πείνας ως όπλου πολέμου. Το να αφήνεις τους ανθρώπους να πεθάνουν από την πείνα είναι ένας πολύ φθηνός τρόπος διεξαγωγής πολέμου. Γι’ αυτό σήμερα, όταν οι περισσότερες συγκρούσεις δεν διεξάγονται από τακτικούς στρατούς αλλά από ομάδες οπλισμένων πολιτών με λίγους πόρους, το να καις τη γη και η κλοπή ζώων, καθώς και η παρεμπόδιση της παροχής βοήθειας, είναι τακτικές που χρησιμοποιούνται όλο και περισσότερο από όσους επιδιώκουν να ελέγξουν ολόκληρους άοπλους πληθυσμούς. Έτσι, σε αυτού του είδους τις συγκρούσεις, οι πρώτοι στρατιωτικοί στόχοι γίνονται τα δίκτυα ύδρευσης και οι δίαυλοι επικοινωνίας. Οι αγρότες δεν μπορούν να πουλήσουν τα προϊόντα τους σε περιβάλλοντα που απειλούνται από βία και ο πληθωρισμός εκτινάσσεται στα ύψη. Αυτό οδηγεί σε τεράστιο αριθμό ανθρώπων που υποκύπτουν στη μάστιγα της πείνας και πεθαίνουν, με την επιβαρυντική περίσταση ότι, ενώ οι πολίτες μαραζώνουν στη δυστυχία, οι πολιτικοί ηγέτες παχαίνουν από τα κέρδη της σύγκρουσης.

«Η βαρβαρότητα του πολέμου» (20 Ιουλίου)

Τραγικές ειδήσεις συνεχίζουν να φτάνουν αυτές τις μέρες από τη Μέση Ανατολή, ειδικά από τη Γάζα.
Εκφράζω τη βαθύτατἠ μου θλίψη για την επίθεση που πραγματοποίησε την περασμένη Πέμπτη ο ισραηλινός στρατός κατά της καθολικής ενορίας της Αγίας Οικογένειας στην πόλη της Γάζας, η οποία, όπως γνωρίζετε, είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο τριών χριστιανών και τον σοβαρό τραυματισμό άλλων. Προσεύχομαι για τα θύματα, τον Σαάντ Ισα Κωστάντι Σαλάμε, τη Φούμια Ισα Λατίφ Αγιάντ και τη Νατζβά Ιμπραήμ Λατίφ Αμπού Νταούντ, και είμαι ιδιαίτερα κοντά στις οικογένειές τους και σε όλους τους ενορίτες. Δυστυχώς, αυτή η πράξη προστίθεται στις συνεχείς στρατιωτικές επιθέσεις εναντίον του άμαχου πληθυσμού και των χώρων λατρείας στη Γάζα.
Καλώ εκ νέου για την άμεση παύση της βαρβαρότητας του πολέμου και για την ειρηνική επίλυση της σύγκρουσης.
Ανανεώνω την έκκλησή μου προς τη διεθνή κοινότητα να τηρήσει το ανθρωπιστικό δίκαιο και να σεβαστεί την υποχρέωση προστασίας των αμάχων, καθώς και την απαγόρευση της συλλογικής τιμωρίας, της αδιάκριτης χρήσης βίας και της αναγκαστικής εκτόπισης του πληθυσμού.

«Νέος αγώνας εξοπλισμών» (25 Ιουλίου)

Η τρέχουσα παγκόσμια συγκυρία διακρίνεται δυστυχώς από πολέμους, βία, αδικία και ακραία καιρικά φαινόμενα, που αναγκάζουν εκατομμύρια ανθρώπους να εγκαταλείψουν την πατρίδα τους αναζητώντας καταφύγιο αλλού. Η ευρέως διαδεδομένη τάση να προασπίζονται τα συμφέροντα περιορισμένων κοινοτήτων αποτελεί σοβαρή απειλή για την κατανομή των ευθυνών, την πολυμερή συνεργασία, την επιδίωξη του κοινού καλού και την παγκόσμια αλληλεγγύη προς όφελος ολόκληρης της ανθρώπινης οικογένειας. Η προοπτική ενός νέου αγώνα εξοπλισμών και της ανάπτυξης νέων όπλων, συμπεριλαμβανομένων των πυρηνικών, η έλλειψη μέριμνας για τις επιβλαβείς συνέπειες της τρέχουσας κλιματικής κρίσης και ο αντίκτυπος των βαθιών οικονομικών ανισοτήτων καθιστούν τις προκλήσεις του παρόντος και του μέλλοντος όλο και πιο απαιτητικές.
Αντιμέτωποι με τρομακτικά σενάρια και την πιθανότητα παγκόσμιας καταστροφής, είναι σημαντικό να υπάρχει μια αυξανόμενη επιθυμία στις καρδιές των ανθρώπων για ένα μέλλον ειρήνης και σεβασμού της αξιοπρέπειας όλων.

Τρίτη 29 Ιουλίου 2025

Άουσβιτς, Γολοντομόρ, Μπιάφρα, Γάζα…

 ΠΑΝΤΕΛΗ ΜΠΟΥΚΑΛΑ


Πού ζουν σήμερα τα σκελετωμένα παιδιά του Άουσβιτς και δεκάδων άλλων ναζιστικών στρατοπέδων εξόντωσης Εβραίων, καθώς και Τσιγγάνων, αναπήρων, ομοφυλοφίλων και αντιφρονούντων, κατεξοχήν των αριστερών, τότε που η ανθρωπότητα είπε «ποτέ ξανά»; Πού ζουν σήμερα τα παιδιά της Μπιάφρας, που τα σκότωσε μαζικά η πείνα το 1968, τότε που η ανθρωπότητα είπε και πάλι «ποτέ ξανά»; Και πού τα παιδιά της «σοβιετικής» Ουκρανίας του 1932-1933, τα παιδιά του Γολοντομόρ (από το «Γολόντ», λιμός, και το «Μορίτι», βίαιος θάνατος), που αφανίστηκαν εξαιτίας των σταλινικών προγραμμάτων κολεκτιβοποίησης;
Στη Γάζα ζουν. Ή μάλλον, στη Γάζα πεθαίνουν τα παιδιά αυτά. Μπροστά στα μάτια της ανθρωπότητας, που είπε και ξαναείπε «ποτέ ξανά», όμως, ως σύνολο, δεν το εννοούσε στ’ αλήθεια· δεν έτρεμε από τη βαθιά και αδιαπραγμάτευτη ευθύνη της λέγοντάς το. Γιατί τελικά όλα είναι διαπραγματεύσιμα, μετρήσιμα, σχετικοποιήσιμα. Ακόμα και ο θάνατος. Των άλλων ο θάνατος. Όσων «δεν είναι δικοί μας», δεν είναι «του πολιτισμού μας», «της θρησκείας μας», α, και των «αξιών και των ιδεών μας», δεν είναι πρέπον να τις λησμονούμε.
Το χυδαίο δόγμα του ωμού Αδώνιδος Γεωργιάδη, όσον αφορά την απόδοση δικαιοσύνης για τα απανωτά «γαλάζια» σκάνδαλα, το δόγμα «έχουμε πλειοψηφία κι ό,τι γουστάρουμε θα κάνουμε, μόκο εσείς», ηγεμονεύει πλανητικά. Ο αβυσσαλέος αμοραλισμός των Ισχυρών πάντως δεν εμφανίστηκε τώρα με τον θηριωδώς ανάλγητο και ανάγωγο Ντόναλντ Τραμπ. Απλώς τώρα εκδηλώνεται ξεδιάντροπα, αλαζονευόμενος και αυτοτερπόμενος. Ποτέ πριν άλλος μεγα-ηγέτης δεν θα έλεγε ότι θέλει να μετατρέψει σε Ριβιέρα έναν τόπο εγκλημάτων, αίματος, συστηματικής εξολόθρευσης των αμάχων. Και μιας λιμοκτονίας που ολονέν περισσότεροι συμφωνούν πως είναι ψυχρά σχεδιασμένη, με ρατσιστικά κριτήρια, από την ακροδεξιά κυβέρνηση του Ισραήλ, που αντλεί «νομιμότητα» από τη Βίβλο, και ενθέρμως εφαρμοσμένη από τις διαβόητες IDF. Είναι αμυντικές, μας λένε, οι ισραηλινές στρατιωτικές δυνάμεις. «Ασκούν το δικαίωμά τους στην άμυνα», που η διεθνής κοινότητα τους το παραχώρησε άνευ ορίων και άνευ όρων, από τον φόβο μην της καταλογίσουν αντισημιτισμό οι όντως αντισημίτες, οι όντως μαγαριστές και ανήθικοι καταχραστές του Ολοκαυτώματος: οι σημερινοί ηγέτες του Ισραήλ. Αυτοί προσβάλλουν και διαβάλλουν τη Σοά. Αυτοί την παραδίδουν στη λογική του σχετικισμού, κολοβώνοντάς τη για να τη φέρουν στο μικρό τους μπόι.
Ακόμα κι όταν οι IDF σκοτώνουν γυναικόπαιδα που περιμένουν στην ουρά για λίγο αλεύρι και νερό ή προγραμμένους γιατρούς και δημοσιογράφους, «αυτοαμύνονται». Αυτό το στόρι επιβλήθηκε από τις συνένοχες ηγεσίες του δυτικού κόσμου, που εξοπλίζουν το Ισραήλ με κανόνια και με άλλοθι, και από τα πανίσχυρα ΜΜΕ, που αυτολογοκρίνονται ανερυθρίαστα. Ακόμα κι όταν σμπαραλιάζουν νοσοκομεία, εγκαταστάσεις του ΠΟΥ και ισλαμικούς ή χριστιανικούς τόπους λατρείας, «αυτοαμύνονται». Οπως κι όταν βομβαρδίζουν πομπές ξεριζωμένων, που μάλιστα ειδοποιήθηκαν (με κάποιο σαδιστικό «112») ότι πρέπει να φύγουν «για να μην κινδυνέψουν».
«Αυτοαμύνονται» κι όταν γκρεμίζουν με δυναμίτη σημαδιακά οικοδομήματα στη Λωρίδα, για να ισοπεδωθεί η κτιριακή γεωγραφία πόλεων και χωριών και να τσακιστεί η συλλογική μνήμη, ώστε να διευκολυνθεί η μετατροπή τους σε «ουδέτερη ζώνη» (αυτό το έκαναν και οι Τούρκοι Αττίλες στην κατεχόμενη Κύπρο, μετά το 1974, για να μην εντοπίζουν οι πρόσφυγες τον κλήρο και τις ρίζες τους). Ακόμα κι όταν βάζουν στο στόχαστρο των πολυβόλων ή των ντρόουν πολυμελείς οικογένειες για να τις ξεκληρίσουν, να μη μείνει ίχνος από ένα όνομα, ένα σόι, μία φάρα, και πάλι «αυτοαμύνονται». Απλώς καμιά φορά έρχεται ένα «τεχνικό λάθος» για να «εξηγήσει» τα ανεξήγητα και τα καταντροπιαστικά.

Ζώντα λείψανα

Τα λιμοκτονούμενα παιδιά της Γάζας ήταν άφαντα μέχρι χθες. Ζώντα λείψανα, έσβηναν μπροστά στα μάτια μας, μα δεν τα βλέπαμε. Δεν θέλαμε να τα δούμε. Άλλοι από οικονομικό ή πολιτικό συμφέρον, όπως σχεδόν όλες οι δυτικές κυβερνήσεις, όπως η δική μας, που έχει αναγάγει ανεπιφύλακτα και ανενδοίαστα το Ισραήλ στον «καλύτερο στρατηγικό εταίρο μας στη Μεσόγειο». Άλλοι επειδή θησαυρίζουν επί πτωμάτων και ερειπίων, όπως δεκάδες πολυεθνικές. Άλλοι από φόβο μην τους προσάψουν «αντισημιτισμό». Κι άλλοι από ρατσισμό, θρησκευτικό, φυλετικό ή ανάμεικτο: «Δεν είναι άνθρωποι αυτοί. Και δεν θα γίνουν ποτέ».
Και ξαφνικά κυβερνήσεις και διεθνείς οργανισμοί άνοιξαν τα μάτια τους και είδαν ό,τι απέφευγαν να δουν. Κι άρχισαν να μιλούν για εθνοκάθαρση και για γενοκτονία πολλοί απ’ όσους επέτρεψαν να συμβεί η εθνοκάθαρση και η γενοκτονία. Με κοινή δήλωσή τους, που την προσυπέγραψε και η ελληνική κυβέρνηση με αργοπορία και βαριά καρδιά, 29 χώρες απαιτούν «να τερματιστεί τώρα ο πόλεμος στη Γάζα. Τα βάσανα των αμάχων έχουν φτάσει σε νέα βάθη. Το μοντέλο παροχής βοήθειας της ισραηλινής κυβέρνησης στερεί από τους κατοίκους της Γάζας την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Καταδικάζουμε την απάνθρωπη δολοφονία αμάχων, συμπεριλαμβανομένων παιδιών, που προσπαθούν να καλύψουν τις πιο βασικές τους ανάγκες σε νερό και τροφή. Είναι τρομακτικό ότι πάνω από 800 Παλαιστίνιοι έχουν σκοτωθεί ενώ αναζητούσαν βοήθεια». Τρομακτικό ήταν όμως και με 700 σκοτωμένους. Και με 500. Και με 100. Πού ληθαργούσε τότε το «πνεύμα υπευθυνότητας»; Η ανθρωπιά; Η απλή ανθρωπιά;
Δεν είναι Άουσβιτς η Γάζα. Ούτε Μπιάφρα ή Γολοντομόρ. Κάθε τραγωδία έχει τα δικά της φρικαλέα γνωρίσματα. Και όπως δεν είναι Χαμάς όλοι οι Παλαιστίνιοι, δεν είναι Νετανιάχου όλοι οι Ισραηλινοί, όλοι οι Εβραίοι. Το έδειξε προχθές, άλλη μια φορά, ο γενναίος Γκιντεόν Λεβί, που έγραψε στη Haaretz πως η πατρίδα του διαπράττει έγκλημα κατά της ανθρωπότητας, «μια συστηματική εξάλειψη κάθε βιώσιμης παραμονής στον θύλακα, πριν από την απέλαση στη Λιβύη, την Αιθιοπία και την Ινδονησία». Το έδειξε ο Ισραηλινός Ομέρ Μπάρτοβ, καθηγητής Σπουδών Γενοκτονίας και Ολοκαυτώματος, που έγραψε στους New York Times, 15.7, πως «η άρνηση κρατών, διεθνών οργανισμών και ειδικών να προσδιορίσουν το Ισραήλ ως γενοκτονικό θα βλάψει σοβαρότατα τους λαούς της Γάζας και του Ισραήλ αλλά και το σύστημα του διεθνούς δικαίου, που θεμελιώθηκε μετά το Ολοκαύτωμα προς αποτροπή ανάλογων εγκλημάτων».
Το ξαναέδειξαν, με το πείσμα όσων νιώθουν βαθιά ντροπή για εγκλήματα που δεν τα διέπραξαν οι ίδιοι, έγιναν όμως στο όνομά τους, οι θαρραλέοι κάτοικοι του Τελ Αβίβ, μια εξαιρετικά ολιγάριθμη μειονότητα, που διαδήλωσαν στις 22 Ιουλίου κατά της κυβέρνησής τους. Δίπλα δίπλα, δύο πλακάτ συγκλονιστικά, αν σημαίνει πια κάτι αυτή η αφυδατωμένη λέξη. Στο ένα, αγγλιστί, το σύνθημα «Είμαστε όλοι υπεύθυνοι. Γίνεται στο όνομά μας». Και δίπλα η φωτογραφία ενός μωρού πετσί και κόκαλο. Τρομαγμένο. Και κλαίει. Να ‘ναι της Μπιάφρας; Του Aουσβιτς; Της Ουκρανίας; Να ‘ναι της Γάζας; Να ‘ναι του κόσμου όλου; Δικό μας μήπως;