Έρωτος Φύσις

ΠΗΓΗ: Armos Books

Αύριο είναι Πρωτομαγιά! Κι ο Θεόφιλος... αντί να είναι στη Μυτιλήνη και στο Πήλιο... είναι στην Κέρκυρα!!!

Ο «χαιρετισμός του Μάι»· 1910. Συλλογή Λαογραφικού Κέντρου Κίτσου Μακρή. 

Ο πίνακας, διαστάσεων (0,58Χ0,84εκ.), ζωγραφισμένος σε χαρτόνι απεικονίζει το λαογραφικό έθιμο των Μάηδων, το οποίο ανάγεται στην Τουρκοκρατία. Το ενδιαφέρον στον πίνακα είναι ότι το φόντο αντί να εικονίζει κάποιο Πηλιορείτικο τοπίο, εικονίζει Κάστρα της Κέρκυρας. Α.Ι.Κ.

Χρήστος Γιανναράς: «Το μεγαλύτερο δώρο στη ζωή είναι ν’ αγαπήσεις και ν’ αγαπηθείς»

• Πόσο αφορά τους πολίτες σήμερα η πολιτική; 
• Έχει νόημα η πίστη στις θρησκείες στις μέρες μας; 
• Και γιατί το σχολείο έχει εξελιχθεί σε ό,τι πιο παρακμιακό υπάρχει; 

Ο διακεκριμένος φιλόσοφος και στοχαστής Χρήστος Γιανναράς απαντά στον Γιάννη Πανταζόπουλο: LiFO / PODCASTS

Me and Υou!!!

               

ΠΗΓΗ: Pink Floyd

Περί ευθυνών: Το editorial του νέου τεύχους του περιοδικού the books' journal

Γράφει ο ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ

Ποιος φταίει για τα διάφορα σκάνδαλα, ή «σκάνδαλα», που ανά τακτή περιοδικότητα κυριαρχούν στον δημόσιο βίο της χώρας; Μα, ασφαλώς, οι εκάστοτε κυβερνώντες. Σκάνδαλα παντού, σε βαθμό που δεν θα ήταν υπερβολή να υποστήριζε κάποιος ότι στην νεωτερική Ελλάδα της Μεταπολίτευσης (ποτέ δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η χώρα είναι απολύτως σύγχρονη, όπως διατείνεται μiα μεταπρατική ευρωπαϊστική διανόηση), η πολιτική ταυτίζεται με την τέχνη διαχείρισης των συνεπειών τους, δηλαδή του εκλογικού τους κόστους.

Το σκάνδαλο δεν είναι τόσο το εκάστοτε σκάνδαλο που μονοπωλεί το ενδιαφέρον του κοινού, των κομμάτων, των κυβερνήσεων, των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών: είναι η κανονικότητά του, η ασφυκτική του κυριαρχία, η αέναη επαναφορά του, δηλαδή οι αντικειμενοποιημένες κοινωνικές και πολιτισμικές σχέσεις πολιτικής αντιπροσώπευσης που αυτό ορίζει και επιβάλλει. Είναι μοντέλο διακυβέρνησης με μεγάλη κοινωνική νομιμοποίηση, είναι η ίδια η πολιτική δομή εξουσίας όπως την αντιλαμβάνεται ο «κόσμος», οι «πολλοί», στο όνομα του καλού (του). Είναι η κοινωνικά και ιδεολογικά οριζόντια αποδοχή της πολιτικής, στη βάση της ιερής υπόκλισης στο ακλόνητο απόφθεγμα τού «όλα στην υπηρεσία του λαού και του τόπου». Είναι όμως μία παραλλαγή της χώρας ως προοδευτικής μπανανίας, είναι το σε πρακτική κατάσταση «αλάνθαστο αισθητήριο του λαού», ο πυρήνας του προοδευτικού μας μεταπολιτευτικού εθνικολαϊκισμού, που τόσο συγκινεί τελευταία ορισμένους από τους προοδευτικούς μας διανοουμένους. Είναι η άρση της αυτονομίας της πολιτικής που νομιμοποίησε η φιλελεύθερη και δημοκρατική κατά τα λοιπά Μεταπολίτευση. Είναι «ο λαός που αποφασίζει» έτσι κατά το δοκούν, είναι η άναρχη ομηρία των αποκομμένων από τον λαό ελίτ, από τις ενδιάμεσες σπερματικές, γραφειοκρατικές βουλήσεις (τους κατά Αλ. Παπαδιαμάντη ενδιάμεσους «επιφανείς»), αυτοδιοικητικές, συνδικαλιστικές κ.λπ., την άτυπη λογοδοσία τους στις αποκεντρωμένες «εκπροσωπήσεις», κομμάτων και οργανώσεων που δομούν τον κοινωνικό δεσμό. Κατά πόδας ακολουθούμενες και θεμιτοποιούμενες από πολλούς ριζοσπάστες διανοούμενους αριστερούς, εσχάτως δε και δεξιούς, που όλοι ανακαλύπτουν έκπληκτοι τη «σήψη» της κεντρικής εξουσίας.

Μα δεν έχει κάνει «προόδους» η χώρα; Δεν είναι τουλάχιστον άτοπο να θεωρούμε «υπανάπτυκτη», «μη ευρωπαϊκή» την ελληνική κοινωνία; Σωρός τα παραδείγματα που επιβεβαιώνουν το αντίθετο: από τις μεγάλες αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες, την οικογένεια, μέχρι τη ρωμαλέα υποστήριξη στα «δικαιώματα», τίποτα, ή σχεδόν τίποτα, δεν είναι το ίδιο με το χθες. Και ώς ένα βαθμό, οι υποστηρικτές τέτοιων θέσεων όντως έχουν δίκιο, έστω και αν πολλοί από αυτούς δεν ξέρουν να το διατυπώσουν σωστά. Όντως, λοιπόν, και εδώ σε εμάς, η εφαρμογή μετά το 1974 (και κυρίως μετά το 1981) συλλογικών κρατικών προνοιακών πολιτικών συνέβαλε, όπως και στις άλλες δυτικοευρωπαϊκές χώρες, στην ταχεία άνθηση του ατομικιστικού φαινομένου. Πλέον, ο χειραφετημένος νεομικροαστός αισθάνθηκε δυνατός, με άποψη, γούστο και αυτονομημένη βούληση, στοιχεία ικανά να υπερβαίνουν, δηλαδή να διασπούν, τους θεωρούμενους ξεπερασμένους τρόπους ύφανσης του κοινωνικού συμβολαίου, στους οποίους ωστόσο αυτός οφείλει την ανάδειξή του, προτάσσοντας στο εξής ό,τι θεωρεί ως το δικό του συμφέρον, αδιαφορώντας ακόμα και για τη μεσοπρόθεσμη (ούτε λόγος για τη μακροπρόθεσμη) πορεία της πολιτικής ενότητας και οντότητας «Ελλάδα». Οι Έλληνες πήραν τη ρεβάνς από την μουχλιασμένη καταπιεστική Ελλάδα (της ΕΡΕ, κατά προτίμηση). Αφού ο λαός και «ξέρει» και «θέλει», άρα «μπορεί», πάντα «αδιαμεσολάβητα». Να που συμπίπτει σήμερα ο ανεύθυνος αριστερός χειραφετητισμός της καλότητας με την ασυνάρτητη λαϊκή Δεξιά. Η τελευταία, μάλιστα, σε αρκετές περιπτώσεις, δείχνει να ξεπερνά στην αιτηματολογία της ακόμα και μια ορισμένη ακροαριστερά. Σε βαθμό που μια τέτοια Δεξιά να μην μπορεί να υπάρχει ατύπως παρά ως «προοδευτική δύναμη» (εξαιρουμένου του αντιμεταναστευτισμού της).

Υπάρχει εδώ ένα μείζον σκάνδαλο, όχι βέβαια ποινικό, αλλά πολιτικό. Όχι τόσο γιατί διαλύει τη διαίρεση Αριστερά/Δεξιά, όσο γιατί, ακριβώς, δείχνει ότι την αποδέχεται, νοοτροπιακά και πρακτικά, προσλαμβάνοντας την με τρόπο διαστροφικό, ποντίζοντάς την στον πολιτικά αδιαφοροποίητο ρητορικό εξτρεμισμό ενός αχαλίνωτου κορπορατισμού. Άντε μετά να βρεις τη «νεωτερικότητα» και τα «συμβόλαιά της». Όλα πλέον διαλύονται στον ριζοσπαστικό απολιτομορφισμό της επίκλησης του συμπεριληπτικού νεολαού (που όλο και περισσότερο θυμίζει, σε κάποια σημεία, τους απομονωμένους μηχανικούς-διαδικτυακούς νεοανθρώπους του Ουελμπέκ).

Ναι, η πολιτική ευθύνη βρίσκεται κυρίως στο «από τα κάτω», ωστόσο οργανώθηκε και δομήθηκε «από τα πάνω» και, έκτοτε, επικαιροποιείται και αναπαράγεται ανεμπόδιστα και διασπορικά, κοινωνιακά, σε όλα τα σημεία του πολιτικού φάσματος. Είναι το έργο του μεταπολιτευτικού εθνικολαϊκισμού, που στο όνομα της δημοκρατικής προόδου, του δίκιου των «πολλών», όπως λένε ευφημιστικά πολλοί αριστεροί τώρα τελευταία, κατασκεύασε μια άναρχη συνθήκη ικανή να παίρνει τον χρωματισμό του τόπου υποδοχής της, αριστερό ή δεξιό. Ροζ χριστιανισμός παντού. Αλίμονο στους μισάνθρωπους συντηρητικούς οι οποίοι πλέον λαμβάνουν ταχύτατα χαρακτηριστικά γραφικών «ασκητών», όταν βέβαια δεν διολισθαίνουν στον αυταρχισμό.

Και όλα αυτά σήμερα, σε μια γεωπολιτική περίοδο πολεμογενών και πολεμικών ανακατατάξεων, προκλήσεων της Τεχνητής Νοημοσύνης, ενός παγκόσμιου χάους, των νέων αυτοκρατοριών, υλικών και άυλων, που έρχεται να εσωτερικευθεί σε κάθε εθνική κοινωνία, ενισχύοντας τις εσωτερικές τάσεις διαφορισμού και μοριοποίησης, προσβάλλοντας δηλαδή την ελάχιστη, τη στοιχειώδη πολιτική τους ενότητα και ισχύ. Πρόκειται, μέσα σε ένα τέτοιο πλαίσιο, για τη θηριώδη και εγωιστική άνοδο της (εξυπακούεται) συμπεριληπτικής αποπολιτικής, του impolitique στοιχείου που λένε κάποιοι διανοούμενοι, το οποίο προκρίνεται ως προνομιακό μέσο αντίστασης. Ηθικολογικές και συγκινησιακές ρητορικές επιλεκτικού, εγωιστικού θυματισμού που ξορκίζουν το κακό μέσα από ψευδο-συγκρούσεις, στην περίπτωσή μας γύρω και από υπαρκτά σκάνδαλα. Αποκρύπτοντας μια βασική αιτία τους. Ανάλογα την περίπτωση: την ανοχή ή τη διευρυμένη, εκούσια ή ακούσια αδιάφορο, δημαγωγική αντιεξουσιαστική τους αναπαραγωγή. Εδώ βρίσκεται και η ευθύνη των ελίτ, και των ιθυνουσών και των αντιπολιτευόμενων. Δεν πρόκειται περί συμψηφισμού, αλλά για την εν πολλοίς αντιπολιτευτική ομηρία των εκάστοτε ιθυνόντων, όταν έρχονται σε σύγκρουση με την ίδια την πραγματικότητα. Σε τέτοιο βαθμό, που οι ιθύνοντες, πολλές φορές, για να συνεχίζουν να είναι ιθύνοντες, να πρέπει, θέλοντας και μη, να ενσωματώνουν άναρχα στο ίδιο το εσωτερικό τους τις αντιπολιτεύσεις, κάνοντας αντιπολίτευση στον εαυτό τους. Ο ιδεότυπος του σωσία. Και έπειτα, ο σωσίας ως σωτήρας. Και αυτό που τώρα μοιάζει να παραιτείται, να καταρρέει, να ενδορρηγνύεται, όπως και πριν, με τις πλημμύρες, με τις πυρκαγιές, με τα αυθαίρετα σκάνδαλα (πού πήγαν και φύτρωσαν τόσα δάση μέσα στις βίλες, με τα μπαζωμένα ρέματα με τα φερτά υλικά που λένε και οι τηλεοράσεις και τις ιδιωτικές οδούς της ευμάρειας του 4Χ4, της νεωτερικής μας χώρας;), είναι ένα κομμάτι της χαρισματικής Μεταπολίτευσης, διαπολιτικά, συναινετικά, προοδευτικά, αγωνιστικά, πολεμικά στηριγμένης, είπαμε: στην υπηρεσία του λαού και του τόπου, των «πολλών».

Ένα είναι το πολιτικό σκάνδαλο: η αντιεξουσιαστική δημαγωγική αδιαφορία. Που είναι στην ουσία της σκληρά ατομικιστική, δηλαδή ωμά νεοφιλελεύθερη, αλλά με δημοκρατικό προοδευτικό περιτύλιγμα. Γιατί ο νεοφιλελευθερισμός δεν είναι οικονομική πολιτική, δεν είναι η λιτότητα, οι ανισότητες, οι τράπεζες, αλλά η αποπολιτική αδιαφορία, γαρνιρισμένη με ριζοσπαστική, κοινωνικά απενοχοποιημένη, ηθικολογία. Γιατί είναι παγκοίνως γνωστό: η εξουσία φθείρει και διαφθείρει, είναι όχι μόνο κακιά, είναι το ίδιο το κακό εξ ορισμού και αυτοπροσώπως, η εξουσία είναι «σήψη». Πάντα και παντού και απροϋπόθετα και μηδενιστικά. Στην επικράτεια της αδιαφορίας, ο συμπεριληπτικός μηδενισμός, ιδού το νέο αποπολιτικό πρότζεκτ, ικανό να συσπειρώνει και να ομογενοποιεί στον συγκυριακό χρόνο, στον καιρό, τις ευαισθησίες, τα αντίθετα, κρύβοντας τα ουσιώδη. Καλή συνέχεια, όπως λέμε οι νεοάνθρωποι, στους συγκινητικούς, στους καλοπαθείς μας εμφυλίους.

ΠΗΓΗ: the books' journal

«Η αγιότητα σήμερα»

Η τρίτη εκδήλωση του φετινού κύκλου «Καιρός του ποιήσαι» θα πραγματοποιηθεί σήμερα, Δευτέρα 27 Απριλίου 2026 στις 6:30μ.μ., με θέμα: «Η αγιότητα σήμερα». Θα συμμετάσχουν ως ομιλητές ο Peter Bouteneff, Καθηγητής Συστηματικής Θεολογίας και Θρησκευτικής Τέχνης στο Ορθόδοξο Θεολογικό Σεμινάριο του αγίου Βλαδίμηρου (Νέα Υόρκη, ΗΠΑ), η Αικατερίνη Τσαλαμπούνη, Καθηγήτρια Καινής Διαθήκης στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, και ο Παναγιώτης Υφαντής, Καθηγητής Πατρολογίας και Αγιολογίας στο ίδιο πανεπιστήμιο. Συντονιστής της συζήτησης θα είναι ο Ανδρέας Αλεξόπουλος, επιστημονικός συνεργάτης της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών και μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Στο σύνδεσμο μπορείτε να παρακολουθήσετε την εκδήλωση https://us06web.zoom.us/j/89965865933.

Αρχικά θα εξεταστεί η έννοια της αγιότητας στο σύγχρονο κόσμο και ο τρόπος με τον οποίο εκφράζεται στην καθημερινή ζωή των πιστών. Αποτελεί κοινό μυστικό μεταξύ των πιστών ότι οι άνθρωποι είναι γεμάτοι πάθη, καταδικασμένοι να σκέφτονται και να πράττουν το κακό. Στις καθημερινές προσευχές μας, αποκαλούμε τον εαυτό μας «αμαρτωλό», «άθλιο», «αξιολύπητο» και «άξιο κατάκρισης». Μπορεί η εκκλησιαστική αυτή γλώσσα να ηχεί παράξενη ή υπερβολική για τις τυχόν σύγχρονες ευαισθησίες μας, σε κάθε περίπτωση ωστόσο, αυτή είναι η πραγματικότητα. Εάν αποδεχθούμε, λοιπόν, ότι είμαστε αμαρτωλοί, τι ακριβώς μπορεί να σημαίνει αυτό για την ταυτότητα και τη κοινωνική ζωή μας σήμερα, πάντοτε στον ορίζοντα της κλήσης προς την αγιότητα;

Στη συνέχεια η συζήτηση θα εστιάσει στην αγιότητα στα παλαιοδιαθηκικά κείμενα, ενώ θα παρουσιαστούν οι νέες νοηματοδοτήσεις της αγιότητας στην Καινή Διαθήκη και ιδιαίτερα στον Παύλο, ο οποίος αποδεσμεύει την αγιότητα από την παλαιότερη τελετουργική και λατρευτική της διάσταση και την ανάγει σε εκκλησιολογική κατηγορία με χριστολογική αναφορά και εσχατολογική προοπτική: ο χαρακτηρισμός «ἅγιος» δεν ορίζει πλέον έναν τελετουργικό χώρο ή κατάσταση, αλλά ένα νέο ήθος ζωής εν Χριστώ, που χαρακτηρίζει την εκκλησιαστική κοινότητα και διαμορφώνει τις σχέσεις των μελών μεταξύ τους.

Εν τέλει, θα επιχειρηθεί μια κριτική προσέγγιση των αγιολογικών μοντέλων που δεσπόζουν στην Ορθόδοξη Εκκλησία σήμερα. Ο κοινωνικός χάρτης που συνθέτουν οι πρόσφατες και τρέχουσες αγιωνυμίες με γνώμονα το φύλο, την ηλικία, τη θέση ή το αξίωμα στον εκκλησιαστικό οργανισμό κ.λπ., είναι αποκαλυπτικός για τις πνευματικές τάσεις και ανθρωπολογικές προτεραιότητες του εκκλησιαστικού οργανισμού στο σύνολό του, οι οποίες αποδεικνύονται ιδιαίτερα αμφιλεγόμενες ως προς τη βιβλική συνέπεια και την ανθρωπολογική τους περιεκτικότητα.

ΠΗΓΗ: ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΘΕΟΛΟΓΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

Για τα «Χάλκινα κατώφλια» του Ισίδωρου Ζουργού

Γράφει ο Δημήτριος Φ. Χαραλάμπους· Καθηγητής Α.Π.Θ.

Μπορεί η ακαδημαϊκή Ιστορία να μην αρέσκεται καθόλου στα «αν», αλλά στον κόσμο του μυθιστορήματος ένα «αν» αρκεί για να πυροδοτήσει τη φαντασία του δημιουργού και να καθορίσει την πλοκή του έργου. Αυτό ακριβώς συμβαίνει με το νέο μυθιστόρημα του Ισίδωρου Ζουργού Χάλκινα κατώφλια. Και «αν», λοιπόν, ο Λύκαστος ήταν ένα υπαρκτό πρόσωπο στην πλευρά των Ελλήνων, ποια θα μπορούσε να είναι η έκβαση του Τρωϊκού πολέμου ή το ταξίδι της επιστροφής του Οδυσσέα στην Ιθάκη;

Όπως προϊδεάζουν τα παραπάνω, το μυθιστόρημα Χάλκινα κατώφλια τοποθετείται χρονικά και θεματικά στον ομηρικό κόσμο. Παρά το γεγονός ότι αυτή η βαθιά βύθιση στον χρόνο δεν συνηθίζεται στη λογοτεχνική παραγωγή των ημερών μας, ο συγγραφέας, χωρίς να κουβαλά τις ‘βαριές πολιτισμικές δεσμεύσεις’ τού αρχαίου κόσμου, επιλέγει τις αδρές γραμμές, τις ομηρικές δοκούς και μέσα σε αυτές εγκιβωτίζει την αφήγησή του, δίνοντας ευρύτατο χώρο στη μυθοπλασία. Το αποτέλεσμα είναι ένα παράσπιτο, ένα αυθαίρετο κτίσμα στην έπαυλη του ομηρικού κόσμου, όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στο οπισθόφυλλο.

Η λιτότητα στα ιστορικά σκηνικά επιτρέπει στον συγγραφέα να επικεντρώσει όλη την αφηγηματική του δεινότητα σε μια ουσιαστική ανθρωποκεντρική προσέγγιση. Με πολύ επιδέξιο τρόπο τα φώτα πέφτουν με αξιώσεις βάθους στα δρώντα πρόσωπα, στα στοιχεία που συνθέτουν τον χαρακτήρα τους, την ψυχική τους κατάσταση, τις καθημερινές τους συμπεριφορές κ.τ.λ.

Στον πυρήνα της αφήγησης τίθεται ένα κλασικό κοινωνικό θέμα, η σχέση του δούλου και του αφέντη, του ανυπεράσπιστου από τη μια και του φορέα της απόλυτης εξουσίας από την άλλη. Ωστόσο, η σχέση αυτή δεν υπακούει σε μια οριζόντια λογική, αλλά συντίθεται από πολλές ταλαντώσεις, τέτοιας δύναμης και τέτοιου μεγέθους, ώστε οι αυτονόητα οριοθετημένες σχέσεις του χρισμένου βασιλιά και του αναλώσιμου δούλου, σε όχι λίγες περιπτώσεις, να γίνονται δυσδιάκριτες.

Αν, λοιπόν, τα ομηρικά έπη μας παρέδωσαν έναν βασιλιά Οδυσσέα πολύτροπο, που μηχανεύεται πράγματα, που οδηγεί με το Δούρειο Ίππο στην τελική κατάληψη της Τροίας –και εδώ η πατρότητα της ιδέας δεν πιστώνεται στον Οδυσσέα–, ο Ισίδωρος Ζουργός στο νέο του βιβλίο κατορθώνει να φιλοτεχνήσει έναν εξίσου πολύτροπο δούλο, ο οποίος με τη δύναμη του μυαλού του και τις ‘λοξές’ μεταφυσικές του συλλήψεις καταφέρνει να αντισταθμίσει τη μειονεκτική του θέση και να αναδιατάξει τη σχέση. Αυτός, ακριβώς, ο κεντρικός άξονας ‘παράγει’ ενδιαφέρουσες ιδεολογικές διαστάσεις που δομούν την κυρίαρχη ταυτότητα του μυθιστορήματος.

Ο λόγος του δούλου λειτουργεί σαν νυστέρι που αποδομεί, αμφισβητεί, κραυγάζει για τον ανθρώπινο παραλογισμό, τον πόλεμο, την αδικία. Για να τοποθετήσουμε καλύτερα τα Χάλκινα κατώφλια στο στερέωμα της ιδεολογίας, αρκεί, νομίζω, να συνειδητοποιήσουμε το γεγονός ότι ο συγγραφέας, ανάμεσα σε τόσους επώνυμους βασιλείς και πολέμαρχους, επιλέγει να βιογραφήσει ένα ανώνυμο και απόλεμο δούλο.

Ο προικισμένος δούλος, αυτός ο άρτιος λογοτεχνικός χαρακτήρας που έχει μάθει από μικρός, όπως αφηγείται, να ξεχωρίζει τα «όντως θαυμαστά από τα απατηλά», είναι ένας επίμονος παρατηρητής της κοσμικής εξουσίας. Με τη δύναμη του μυαλού του αποφλοιώνει το λαμπερό περίβλημα των εκπροσώπων της κοσμικής εξουσίας, τους γειώνει με τη διεισδυτική ματιά του και τους τοποθετεί στις πραγματικές τους ανθρώπινες διαστάσεις: είναι παραδομένοι στα πάθη και τις μικρότητες, μέθυσοι, εγωκεντρικοί, μελαγχολικοί, μωρόπιστοι στους οιωνούς, ευκολόπιστοι στους ψιθύρους, εύθραυστοι.

Τον Λύκαστο, δηλαδή το αφηγηματικό υποκείμενο του μυθιστορήματος, δεν τον συνδέει τίποτα απολύτως με τον Σπάρτακο και την παράδοση των επαναστατών δούλων. Τη δύναμή του δεν την αντλεί από το σώμα του αλλά από το μυαλό και το ευφάνταστό του.

«Εκτός από άλογα τι άλλο ξέρεις», τον ρώτησε ο Οδυσσέας.

«Όλες τις δουλειές του ποδαριού και μιαν ακόμη».

«Ποια δηλαδή;».

«Σκέφτομαι, άρχοντα Οδυσσέα».

Μια όψη της πνευματικής δύναμης του Λύκαστου είναι το ‘χάρισμα’ που έχει να ακούει μεταφυσικές Φωνές ή, όταν οι περιστάσεις το απαιτούν, να τις επινοεί. Οι κόσμοι που φαντασιώνεται είναι τόσο πειστικοί ώστε να αγκιστρώνουν τους ισχυρούς στους σκοπούς του. Αυτά ακριβώς τα –φυσικά ή μεταφυσικά– στοιχεία της πνευματικής του σύστασης τα αξιοποιεί στη μάχη της επιβίωσης και της αλλαγής των όρων της ζωής του, ως δούλου, στην εμπόλεμη αυλή του Οδυσσέα. Χρησιμοποιώντας αυτές τις δύο όψεις της πνευματικότητάς του ο άσημος δούλος, υπομονετικά και σταδιακά, ξεγλιστρά από τα χέρια του αφέντη και τελικά ο αφέντης πιάνεται στα ξόβεργα του δούλου. Κατά το ταξίδι της επιστροφής με τον Οδυσσέα, κατορθώνει να ανατρέψει πλήρως τη σχέση. Όπως ομολογεί χαρακτηριστικά: «ήμουν δούλος του, στην αρχή τουλάχιστον, κατόπιν μου είναι δύσκολο να ονομάσω τι του ήμουν πραγματικά».

Παράλληλα με την απομυθοποίηση της κοσμικής εξουσίας, ο Λύκαστος αμφισβητεί και τη θεϊκή εξουσία. Όταν βρέθηκε υπηρέτης σε έναν ναό μισούσε την «πληκτική θεά» και παρακαλούσε «το θεό Αξιό», όπως μαρτυρεί, «να φουσκώσει ξαφνικά ένα βράδυ και να πλημμυρίσει το άγαλμα και το βωμό της». Δεν θα χαριστεί όμως και στους εκπροσώπους της θεϊκής εξουσίας. Πηγαίνοντας να συναντήσει τον περιώνυμο μάντη Κάλχα, θα διατυπώσει ευθύβολα τις σκέψεις και τα συναισθήματά του: «Εγώ αυτούς τους ενδιάμεσους μεταξύ θεών και ανθρώπων δεν τους πολυσυμπαθώ. Κάθονται έξω απ’ τα χάλκινα κατώφλια και κοιτάζουν ικετευτικά στα μάτια τους θεούς για το πότε θα τους δώσουν σημασία, ενώ όταν στέκονται έξω απ’ τις δικές μας πόρτες, ζητιανεύουν φαγώσιμα, χώρια που κάποιες φορές απαιτούν χαλκό ή και χρυσάφι».

Εκτός από τις παραπάνω ιδεολογικές δεσπόζουσες, ο Λύκαστος, στον κατεξοχήν ηρωικό ομηρικό κόσμο, εκπροσωπεί με πλήρη επίγνωση μια αντιπολεμική και αντιηρωική στάση και κάνει ό,τι περνά από το χέρι του για να μην πολεμήσει, να μη σφάξει και να μη σφαχτεί. Είναι ένας άνθρωπος που δεν βλέπει με καλό μάτι ακόμη και τα «σφαχτά των θυσιών», δηλώνει το μίσος του για τον θεό του πολέμου, τον Άρη, και την απέχθειά του για τα όπλα, κάνει λόγο για τη «σιχασιά του πολέμου» και αμφισβητεί επανειλημμένα το «αναθεματισμένο κύδος».

Στον ιδεολογικό κόσμο του μυθιστορήματος χωράει και η έννοια της πατρίδας, ζήτημα για το οποίο ο συγγραφέας χαράζει μια ξεκάθαρη γραμμή πλεύσης. Ο βασιλιάς και ο δούλος του διαγράφουν τις τροχιές της ζωής τους κουβαλώντας διαφορετικά βιώματα από τις πατρίδες τους, αποκτούν κοινά βιώματα από την συνύπαρξή τους στο στρατόπεδο των Αχαιών και διαχωρίζονται στο τέλος οι πορείες τους, γιατί ο καθένας θέλει να καταλήξει εκεί απ’ όπου ξεκίνησε. Είτε πρόκειται για την Ιθάκη, το παλάτι και την Πηνελόπη, στην περίπτωση του Οδυσσέα, είτε πρόκειται για το ρόχθο του Αξιού και τα καλάμια στις όχθες του, στην περίπτωση του Λύκαστου, τελικά, πατρίδα των ανθρώπων είναι οι τόποι των παιδικών βιωμάτων, των σπόρων που κουβαλούν. Γι’ αυτό, συνήθως, εκφράζουν την επιθυμία οι μικρές πατρίδες των ριζωμένων βιωμάτων να αποτελέσουν τις εκβολές του βιολογικού τους κύκλου.

Πάντως, το ευφυές αυτό μυθιστόρημα δημιουργεί έντονα την αίσθηση στον αναγνώστη ότι τα όσα ιστορεί ο αξιοθαύμαστος δούλος, που ο Ισίδωρος Ζουργός τον πήρε μικρό παιδί από το χέρι και τον σεργιάνισε, μέχρι που μας τον παρέδωσε σε βαθύ γήρας, δεν ανήκουν αποκλειστικά στον ομηρικό κόσμο, αλλά σε όλες τις εποχές και σε όλες τις γεωγραφίες. Είναι, με άλλα λόγια, διαχρονικά. Οι ιστορικοί κύκλοι είναι διαπερατοί, το τότε δεν ξεχωρίζει εύκολα από το τώρα, ακόμη και από το αύριο. Ίσως, γιατί οι νοοτροπίες, οι συμπεριφορές, οι άνισες κοινωνικές σχέσεις, η αποκτήνωση του ανθρώπου στον πόλεμο ανακυκλώνονται στο χρόνο. Δεν αλλάζουν, δυστυχώς, εύκολα…

ΠΗΓΗ: Φρέαρ

Η «αμαρτία» του Μπάουμαν

Του ΣΤΑΥΡΟΥ ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗ

Ο Πολωνοεβραίος κοινωνιολόγος και πολιτικός στοχαστής Ζίγκμουντ Μπάουμαν (1925-2017) γνώρισε την παγκόσμια αναγνώριση χάρη κυρίως στο αγγλόφωνο έργο του, μετά την αναγκαστική φυγή του από την Πολωνία, το 1968. Τα βιβλία του έχουν μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες, κάμποσα από αυτά και στα ελληνικά. Και εγώ ο ίδιος είχα συμπεριλάβει ένα βιβλίο του στη σειρά «Εστία ιδεών», της οποίας είχα την ευθύνη, στις εκδόσεις του Βιβλιοπωλείου της Εστίας («Ρευστή αγάπη. Για την ευθραυστότητα των ανθρωπίνων δεσμών», μτφρ. Γιώργος Καράμπελας, 2006), το οποίο έκανε μάλιστα και πολλές ανατυπώσεις. Πλήρωσε, θα πρόσθετα, και το τίμημα της επιτυχίας του: αρκετά από τα βιβλία του που απευθύνονται στο ευρύ κοινό λένε και ξαναλένε το ίδιο και το ίδιο.

Λόγω λοιπόν προσωπικού ενδιαφέροντος για τον συγγραφέα, διάβασα πρόσφατα μια ογκώδη βιογραφία του, ασυγχώρητα φλύαρη, θα έλεγα, γραμμένη από την επίσης Πολωνή Ιζαμπέλα Βάγκνερ (Izabela Wagner), «Zygmunt Bauman. Une biographie», Éditions de la Maison des sciences de l’ homme, 2024, σ. 692 (πρωτότυπη έκδοση «Bauman. A Biography», Polity Press, 2020). Εκεί, ανάμεσα σε πολλά άλλα, έμαθα ότι ο Μπάουμαν διετέλεσε, από τον Μάιο του 1945 έως τον Μάρτιο του 1953, αξιωματικός του Σώματος Εσωτερικής Ασφάλειας (KBW) της χώρας, που είχε ως αποστολή, όπως όλα τα αντίστοιχα σώματα, να φακελώνει και να διώκει τους αντιπάλους του νεοεγκαθιδρυθέντος κομμουνιστικού καθεστώτος.

Μπορούμε να σκεφτούμε πολλούς λόγους για τους οποίους ο νεαρός και παρασημοφορημένος στρατιώτης κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο αποδέχτηκε μετά τη λήξη του μια τέτοια πρόταση, όπως, αίφνης, για να αναγνωρίζεται ως αληθινός Πολωνός πατριώτης, αυτός ένας Εβραίος, ή για να πετύχει τον επαναπατρισμό των γονιών του από τη Σοβιετική Ενωση, όπου είχαν καταφύγει, όπως και χιλιάδες άλλοι Εβραίοι της Πολωνίας, για να σωθούν από τη ναζιστική σφαγή. Και ακόμη: πόσο ακίνδυνα μπορούσε να αρνηθεί; Ας λογαριάσουμε επίσης ότι η στρατιωτική στολή τον προφύλασσε από το άσβεστο αντισημιτικό μίσος της πολωνικής κοινωνίας (όπως είναι γνωστό, πολλές εκατοντάδες επιζήσαντες Εβραίοι της Πολωνίας δολοφονήθηκαν εκεί μετά το Ολοκαύτωμα). Το βέβαιο πάντως είναι ότι ο Μπάουμαν δεν έκανε αυτή την επιλογή με βαριά καρδιά: πίστευε ειλικρινά ότι, πέρα από τα όποια ζητήματα του έλυνε, θα συνέβαλλε με αυτό τον τρόπο στην οικοδόμηση μιας δίκαιης κοινωνίας, χωρίς αποκλεισμούς και διακρίσεις. Ο Μπάουμαν δεν απέκρυψε ποτέ ότι εργάστηκε για λογαριασμό των μυστικών υπηρεσιών της Πολωνίας, ούτε όμως και ζήτησε ποτέ συγγνώμη για αυτό.

Μετά την αποπομπή του από το σώμα, ο Μπάουμαν παραμένει μέλος του Κόμματος και ξεκινάει σιγά σιγά την ακαδημαϊκή σταδιοδρομία του στην Πολωνία, η οποία θα κλείσει οριστικά, όπως και η ίδια η ζωή του εκεί, το 1968. Στην αρχή της χρονιάς αυτής, ο Μπάουμαν θα παραδώσει στο Κόμμα, μαζί με τη γυναίκα του, την κομματική του ταυτότητα, τον Μάρτιο θα συμμετάσχει στις αντικαθεστωτικές φοιτητικές διαδηλώσεις και τον Ιούνιο θα εγκαταλείψει την Πολωνία, με προορισμό το Ισραήλ, τη μόνη χώρα για την οποία μπορούσε να πάρει βίζα. Προηγουμένως του επέβαλαν να καταθέσει αίτηση αποποίησης της πολωνικής ιθαγένειας. Είναι πλέον επισήμως άπατρις.

Αυτή η βιογραφική πληροφορία ότι ο Μπάουμαν υπηρέτησε στις μυστικές υπηρεσίες ασφαλείας της Πολωνίας ενδέχεται, αναρωτιέμαι, να επηρεάσει τη σχέση μας με το έργο του; Ας απαντήσω για λογαριασμό μου: κατηγορηματικά όχι. Μην ξεχνάμε άλλωστε ότι σε όλες τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, κατά την κομμουνιστική περίοδό τους, αμέτρητοι άνθρωποι αναγκάστηκαν να κάνουν αβαρίες με τη συνείδησή τους. Να ένας από τους πολλούς λόγους που είμαστε υπέρ της δημοκρατίας, για να μην αναγκαζόμαστε να κάνουμε πράγματα που δεν θα θέλαμε να κάνουμε. Μακάρι ο Μπάουμαν να μην είχε γίνει αξιωματικός της KBW, έγινε όμως. Ας αναλογιστούμε τις τότε συνθήκες και ας είμαστε επιεικείς. Εκείνοι που σήμερα προβάλλουν αυτό το γεγονός της ζωής του και βάλλουν εναντίον του τον λίθον του αναθέματος δεν είναι οι αναμάρτητοι, αλλά οι εθνικιστές, ακροδεξιοί, νεοναζί και αντισημίτες της Πολωνίας, αποκαλώντας τον απαξιωτικά «ταγματάρχη Μπάουμαν», αυτοί που τον προπηλάκιζαν όταν ερχόταν στην πατρίδα του μετά την πτώση του κομμουνισμού. Έχουν τους λόγους τους: ο Μπάουμαν είναι Εβραίος και έμεινε πάντα αριστερός, οπαδός ενός ανθρωπιστικού σοσιαλισμού.

Το ερώτημα που υπόκειται σε τούτο το σημείωμα είναι εκείνο το παμπάλαιο και πολύπλοκο για τη σχέση ζωής και έργου, το οποίο σήμερα έχει ανακινηθεί εκ νέου με ακραίο τρόπο (#MeToo, Cancel culture), δηλαδή κατά πόσον είναι δυνατό να ερμηνεύουμε και πολύ περισσότερο να αξιολογούμε ένα έργο από τη ζωή του δημιουργού του. Πιστεύω προσωπικά ότι το πιο σημαντικό πράγμα που κάνει ένας άνθρωπος στη ζωή του είναι η ίδια η ζωή του, η ιδιωτική και η δημόσια, αλλά αυτή ας την κρίνει όποιος θέλει αυτοτελώς, και όχι να αξιολογεί μέσω αυτής τα έργα, και πολύ περισσότερο να τα απαξιώνει λόγω της πραγματικής ή υποτιθέμενης ηθικής απαξίας του δημιουργού τους. Τα πράγματα γίνονται απειλητικά για τη δημοκρατία όταν επιδιώκεται (και συχνά επιβάλλεται) ο εξορισμός από τον δημόσιο χώρο του πολιτισμού ενός έργου, που μια ομάδα πίεσης θεωρεί τον δημιουργό του ηθικά ανάξιο. Υπάρχουν δηλαδή, θα ρωτήσει κάποιος, αδιαπέραστα στεγανά, ανάμεσα στη ζωή και στο έργο ενός ανθρώπου; Η απάντηση εδώ είναι πως τα πράγματα ποικίλλουν ανάλογα με το είδος του έργου – άλλο ένα ποίημα και άλλο ένα πολιτικό δοκίμιο. Μπορούμε ασφαλώς να κρίνουμε και να κατακρίνουμε ηθικά και τα κάθε είδους έργα, για λόγους όμως που αφορούν αυτά τα ίδια και όχι τη ζωή του δημιουργού τους.

ΠΗΓΗ: Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Ο ομηρικός κόσμος στη σύγχρονη νεοελληνική λογοτεχνία

ΙΣΙΔΩΡΟΣ ΖΟΥΡΓΟΣ. (2025). Χάλκινα κατώφλια. Αθήνα: Πατάκη.

Τα «Χάλκινα κατώφλια» είναι μια αφηγηματική ακροβασία, ένα παράσπιτο, ένα αυθαίρετο κτίσμα στην έπαυλη του ομηρικού κόσμου. Εκεί, ανάμεσα στους τέσσερις τοίχους του, παρακολουθούμε σε ιδιωτική προβολή τον πόλεμο της Τροίας και την επιστροφή του Οδυσσέα ιστορημένα αλλιώς. Οι βασιλιάδες είναι γυμνοί από το ηρωικό ιδεώδες, οι δούλοι και οι δούλες έχουν φωνή και μάτια, ερμηνεύουν και αναδομούν τον κόσμο της ισχύος και της θεϊκής καταγωγής.

Το μυθιστόρημα είναι η αρχή ενός ακόμη μύθου δίπλα στον κυρίαρχο μύθο. Eξιστορεί τι θα μπορούσε να συμβεί, εάν ένα πρόσωπο, επινοημένο από τον συγγραφέα, παρεισέφρεε στο στρατόπεδο των Αχαιών και με τη σταδιακή επιρροή του άλλαζε τη μοίρα του πολέμου και την πορεία του γυρισμού στην Ιθάκη.

Τα «Χάλκινα κατώφλια» μιλούν για τη γειτνίαση των πολιτισμών, για το χάσμα ανάμεσα στους απόκληρους και την κοσμική και θεϊκή εξουσία, για τη σχέση δούλου και αφέντη, όταν αυτή χάνει τους αρμούς της. Είναι μια φανταστική αφήγηση για τα φουσκωμένα πανιά και τους ανοιχτούς ορίζοντες, για την ιαματική παρουσία της γυναίκας σε έναν κόσμο πλημμυρισμένο από αίμα και χαλκό. Είναι μια καταγγελτική απεικόνιση της κτηνωδίας του πολέμου, ένα σχόλιο για τις τραγικές ορίζουσες της ανθρώπινης μοίρας, αλλά ενίοτε κι ένα μυθιστόρημα φάρσα, αφού οι εξουσίες, συχνά ανοχύρωτες, έλκουν ρινίσματα παρωδίας και σάτιρας· [από το οπισθόφυλλο].

«ΚΑΙ Ο ΧΡΟΝΟΣ περνούσε. Ο Χρόνος, αυτός ο άπιαστος θεός χωρίς σώμα, που οι φαφλατάδες Αχαιοί τον έλεγαν Κρόνο, κι όταν ήθελαν να έχουν οπωσδήποτε μια εικόνα του, τον ζωγράφιζαν σαν ένα τέρας με σώμα φιδιού και τρία κεφάλια. Συνοδός η κόρη του, η Ανάγκη, φίδι κι αυτή, μαζί οι δυο τους περιελίσσονταν γύρω απ’ το μεγάλο αυγό του κόσμου» (σ. 151).

«Τα μάτια μου αιχμαλωτίζονται στη φωτιά, την παρατηρώ και σκέφτομαι πως ο χρόνος μου τελειώνει. Για να διηγηθώ όλες τις περιπέτειες του Οδυσσέα, θα χρειάζονται μέρες και νύχτες. Στη δική μου ιστορία ο χρόνος της αφήγησης δε μετράει πια ξέχωρα απ’ αυτόν αφού οι ζωές μας κόλλησαν κι έγιναν σιαμαίες ιστορίες. Μόνο οι αοιδοί θα μας ξεκολλήσουν, θα επιλέξουν στιγμές απ’ τα δικά του κατορθώματα και με τη φόρμιγγα στο χέρι θα γυρνάνε πόλεις και χωριά υμνώντας τα ταξίδια του. Η δική μου ιστορία έγινε λόγια χωρίς μουσική, ούτε γραφή έγινε, γιατί κανείς δεν καταπιάστηκε να τη χαράξει σε κεραμίδια μ’ εκείνα τα σημάδια που μοιάζουν μυγοπόδαρα. Με τη γραφή δε συναντήθηκα, ούτε με τη μουσική, μόνο απήγγειλα τα δικά μου λόγια ως χάρισμα στις Αύρες, τις νύμφες που κρύβονταν πίσω από κάθε φύσημα» (σσ. 207-208).

Μόνο βινύλιο!!!

ΠΗΓΗ: RetroForge - Θέμα

Στη δισκοθήκη αίφνης πρόσεξα, σε χρόνο ενεστώτα, έναν παλιό δίσκο. Ο καιρός που τον αγόρασα ήταν φοιτητικός, από το κατάστημα του Άκη, επί της οδού Αγίου Δημητρίου -αν καλά θυμάμαι- στη Μητέρα Θεσσαλονίκη. Το παίξιμο του δίσκου στο πικάπ αντηχεί απειρόλογη μουσική. Χαρά της ανοιξιάτικης βραδιάς που πλησιάζει, με τα ηχεία στη διαπασών! Α.Ι.Κ.

Τι συμβαίνει με εσένα; / Κάποιο είδος φωτός λάμπει από το πρόσωπό σου / Και δεν μπορώ να γυρίσω την πλάτη μου!!!

 

ΠΗΓΗ: JoeBonamassaTV

I've never been wrong
But you're the only one I trust to show me the way
I always hear your voice
And in my dreams I hear you calling
Out my name

What is it about you?
Some kind of light shines from your face
And I can't turn away

I'm like a prisoner
Captured in your eyes
I've been taken
I've been hypnotized

I'm like a prisoner
Captured in your eyes
Oh I've been taken
I've been hypnotized

Well eyes say everything
You want to keep me here forever, and I can't escape
One minute's so sincere
Then you completely turn against me
And I'm afraid

And you don't have to say you love me
'Cause if you want me now, I'll stay
And I can't turn away

I'm like a prisoner
Captured in your eyes
I've been taken
Taken by surprise

I'm like a prisoner
Captured in your eyes
Oh I've been taken
I've been hypnotized

I'm like a prisoner
Captured in your eyes
I've been taken
I've been hypnotized

I'm like a prisoner
Captured in your eyes
Oh I've been taken
I've been hypnotized

I'm like a prisoner
I'm like a prisoner
I'm like a prisoner
Captured in your eyes
Oh I've been taken
I've been hypnotized yes

Tony Hadley!!!

ΠΗΓΗ: QuiffPilchard

ΛΕΝΑ ΔΙΒΑΝΗ. Το πικρό ποτήρι: Ο Καποδίστριας, η Ρωξάνδρα και η Ελλάδα

Η διαδρομή του Ιωάννη Καποδίστρια προς τη δόξα και τον θάνατο - από τη γέννησή του στα ενετοκρατούμενα Επτάνησα ως το τραγικό του τέλος στο Ναύπλιο. Η ιστορία του πρώτου Έλληνα κυβερνήτη, ενός μοναχικού ήρωα, που χάρισε χωρίς δεύτερη σκέψη τον εαυτό του στην Ελλάδα και στέγνωσε ακόμα και την καρδιά του για να ζήσει η πατρίδα του. Το πικρό ποτήρι το ήπιε συνειδητά μέχρι τέλους μόνος του, αφήνοντας «ορφανή» τη μοναδική γυναίκα που αγάπησε, τη Ρωξάνδρα Στούρτζα. Ο Ιωάννης, σταυροφόρος της μόρφωσης, γιατρός των φτωχών, κοσμοπολίτης κοσμοκαλόγερος, ταμένος στην πατρίδα του, βάδιζε πάντα οδηγημένος αποκλειστικά και μόνον από τις Αρχές του, με Α κεφαλαίο, όπως εκείνος τις έγραφε. Γι' αυτό και έπραττε τα «δέοντα» από τη στιγμή που γεννήθηκε μέχρι τη στιγμή που ξεψύχησε, δολοφονημένος από χέρι ελληνικό. Η Ρωξάνδρα τον παρακάλεσε να τον συντροφέψει καθώς ανέβαινε τον Γολγοθά του - αλλά οι Αρχές του τον ανάγκασαν να αρνηθεί... Δυο ερωτευμένοι που δεν ήταν γραφτό να γίνουν ζευγάρι, αλλά σφράγισαν την ιστορία της Ελλάδας· [Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου].

«Στην Πάντοβα πήγε κυρίως για την ιατρική, αλλά τότε η επιστημονική κατάρτιση των φοιτητών ήταν ευρύτατη. Συνδύασε λοιπόν αυτή τη θετική επιστήμη με τη νομική, τη φιλολογία και τη φιλοσοφία. Ως εξαιρετικά ευφυής και επιμελής φοιτητής, ήταν από τους λίγους που κατάφεραν να πάρουν με ειδική διαδικασία πτυχίο στα δύο χρόνια. Φεύγοντας από την Πάντοβα των επαναστατικών ιδεών, ο Καποδίστριας, αν και αριστοκράτης, πήρε μαζί του μια πεποίθηση: οι άνθρωποι οφείλουμε σεβασμό στα δικαιώματα όλων, και ειδικά των μη προνομιούχων εκ γενετής» (σσ. 22-23).

ΛΕΝΑ ΔΙΒΑΝΗ. (2020). Το πικρό ποτήρι: Ο Καποδίστριας, η Ρωξάνδρα και η Ελλάδα. Αθήνα: Πατάκη.

Καφωδεία

«Καφωδείoν σημαίνει, σε ώρα ιδίως απογευματινή, όταν δεν έχει δύσει ο ήλιος, να πίνεις το κεφαδάκι σου, να ψάλλεις το μεράκι σου και να πλησιάζεις την επιθυμία σου γυμνή – φωτογραφία κόρης ή κι εφήβου τρέχοντος εις την πλατεία της συνοικίας. Κι ο φωνογράφος, να παίζει ένα τραγούδι του Χριστιανόπουλου ασταμάτητα και βραχνά:

Θανάση γιατί έκοψες το άλφα από μπροστά:

Για ένα άλφα χάνεις την αθανασία…

Θανάση,

Αχ Θανάση…».

ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. (1970). Σχόλια του Τρίτου· Αθήνα: Εξάντας, σ. 41

ΣΠΥΡΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ. Χαγιάτια στο Πρωτάτο, (1924). 58Χ65 εκ. ΠΗΓΗ: ΕΙΚΑΣΤΙΚΟΝ

Ο Κωστής Παπαγιώργης για τους πολιτικούς απατεώνες

«[…] Κανείς δεν πιστεύει πια ότι οι πολιτικοί του τόπου είναι ικανοί να επωμιστούν τα προβλήματα της κοινωνίας, ότι τα κόμματα ενδιαφέρονται πραγματικά να δώσουν λύσεις, έστω κι αν δυσαρεστήσουν την πελατεία τους, ότι τέλος πάντων λειτουργεί στοιχειωδώς ο πολιτικός παρεμβατισμός.

Κοινό μυστικό είναι πλέον ότι ο ανίατος ασθενής, ήτοι ο κρατικός μηχανισμός με τις θεσμικές του θωρακίσεις, σκοπίμως συντηρείται σε προκομματώδη κατάσταση διότι έτσι λύνονται τα χέρια της εκάστοτε κυβέρνησης. Οι δημόσιες επιχειρήσεις και οργανισμοί, αμαρτωλά καταστήματα που φιλοξενούν τις κυβερνητικές ασυδοσίες, αντί για απόδοση και παραγωγικότητα προσφέρουν ειδήσεις για το αστυνομικό δελτίο. Η βουλευτική ιδιότητα επέχει θέση αυτοσκοπού. Απ' όπου και η άποψη ότι η παραμονή στην εξουσία κάνει καλό για δύο τετραετίες, ενώ πέραν αυτών η ίδια η εξουσία απλώνει τα χέρια της και σε πνίγει».

ΠΗΓΗ: LiFO

Ο Κωστής Παπαγιώργης για τους βλάκες

Σε μια συνέντευξη, η δημοσιογράφος Σταυρούλα Παναγιωτάκη ρώτησε τον Κωστή Παπαγιώργη: «Ποιο είναι το σοβαρό ζητούμενο της εποχής μας;» Κι εκείνος με το αφοπλιστικό πάντοτε ύφος του, απάντησε: «Συγγνώμη, αλλά αυτές οι ερωτήσεις δεν μου πάνε καθόλου…». Η δημοσιογράφος, όμως, τον ξαναρώτησε: «Ας το θέσω αλλιώς. Πρέπει να μας ενοχλεί η μετριότητα, να την αγνοούμε, τι λέτε;» Κι ο Παπαγιώργης, απάντησε: «Η μετριότητα δεν είναι κάτι στατικό, αμετακίνητο. Μπορεί να βελτιωθεί. Και βελτίωση σημαίνει πάντα να μάθεις ποιος είσαι. Κάθε μετριότητα έχει δικαίωμα στη ζωή. Όταν διεκδικεί, όμως, το πρωτείο, κάνει εχθρούς και στήνει παγίδες στον εαυτό της. Γενικά, οι βλάκες είναι το μεγάλο πρόβλημα κάθε δημοκρατίας, και κάθε μεγαλείου, βέβαια, όπως μας έμαθε ο Φλωμπέρ στο Μπουβάρ και Πεκυσέ…». ΠΗΓΗ: Ερανιστής

Ας μου επιτραπεί εδώ το σχόλιο. Με αφορμή την περίπτωση του Μακάριου Λαζαρίδη, που τα ΜΜΕ καλά μεν έκαναν και ασχολήθηκαν μαζί του, αποπροσανατόλισαν δε, σε μεγάλο βαθμό, τους πολίτες από σημαντικότερα προβλήματα που τους απασχολούν. Δεν χωρά αμφιβολία: ο κ. Λαζαρίδης, ως πολιτικός βλάκας είναι το «μεγάλο πρόβλημα κάθε δημοκρατίας». A.I.K.

Ιράν - Ελλάδα και «ο Βυζαντινός Δικέφαλος Αετός που κοιτά και προς την Ανατολή»

ΠΗΓΗ: Militaire News

Ω! Θεέ μου!!

ΠΗΓΗ: VINYL RECORDS 37

Οι δίσκοι βινυλίου θέλουν φροντίδα. Είναι σαν τα μικρά παιδιά. Είναι και σαν τις ωραίες γυναίκες, τις νεράιδες που λέει κι ο μοναχός Συμεω΄ν απ' το Περού, που δεν είναι για κατανάλωση αλλά για παραμυθία. Είναι και μουσικά κομματάκια που, στο φως και στο σκοτάδι, σε πάνε πίσω στο χρόνο, σε κάνουν βόλτες και περιπάτους. Όμως, έτσι όπως γυρίζουν και κυλάνε στο πλατό του πικάπ, τους κοιτάς και ψάχνεις... και συλλαβίζεις λέξεις που θα στολίσουν τωρινά σου όνειρα. Ευτυχώς που είναι Άνοιξη κι όχι Χειμώνας. Αναζητάς ηλιόλουστους ουρανούς και έναστρες λαμπερές νύχτες. Ιδιαίτερα νύχτες, γιατί όπως λέει κι αγαπημένος ποιητής «η νύχτα από μητέρα του σύμπαντος έχει γίνει». Α.Ι.Κ.

Παναγιώτης Κονδύλης (1943-1998): επίκαιρος, πάντοτε!!!

«Σε καμμιά περίπτωση, και πολύ περισσότερο στην περίπτωση της ελληνικής, δεν πρέπει να παραβλέπεται η εκτεταμένη αυτονομία του πολιτικού – κομματικού παιχνιδιού ως πελατειακής σχέσης μεταξύ πολιτικού και ψηφοφόρου, κατά την οποία ο μεν ψηφοφόρος παρέχει υποστήριξη προσδοκώντας προστασία, ενώ ο πολιτικός εκποιεί το κράτος στους ψηφοφόρους με αντάλλαγμα να το κατέχει ο ίδιος, δηλαδή να θεμελιώνει την ισχύ του στη δυνατότητα να διανέμει –αυτός, κι όχι κάποιος άλλος- προσοδοφόρες θέσεις και αξιώματα. Τούτη η αυτονομία του πολιτικού – κομματικού παιχνιδιού κάνει κατά κανόνα δευτερεύουσες ή και απλώς προσχηματικές τις “ιδεολογικές” κτλ., αντιθέσεις, ήτοι τις λεγόμενες αντιθέσεις “αρχών”· στο ιδεολογικό φάσμα ένας πολιτικός καταλαμβάνει ορισμένη θέση γιατί όλες οι υπόλοιπες είναι κατειλημμένες, και είναι πρόθυμος, αν το κρίνει συμφέρον, να εγκαταλείψει τη θέση που κατέλαβε αρχικά, αν κενωθεί άλλη. Μονάχα σ’ αυτήν την προοπτική μπορεί να εξηγηθεί ικανοποιητικά το χαρακτηριστικό για τη νεοελληνική πολιτική φαινόμενο της συνεχούς μετατόπισης πολιτικών σε διάφορες θέσεις του παραπάνω φάσματος. Πολύ λιγότερο μετατοπίστηκε η συγκεκριμένη πολιτική πράξη, δηλαδή η άσκηση της πολιτικής ως πελατειακής σχέσης. Η διόγκωση του κρατικού μηχανισμού για σκοπούς κομματικού οφέλους υπήρξε εκ ίσου έργο των “δεξιών” όσο και των “φιλελεύθερων” ή “δημοκρατικών” κομμάτων, όλα τα ελληνικά κόμματα υπήρξαν δηλαδή μ’ αυτήν την πολύ χειροπιαστή έννοια, κόμματα κρατιστικά, ανεξάρτητα απ’ το πώς αντιμετώπιζαν το κράτος στο επίπεδο των προγραμματικών τους αρχών».

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΟΝΔΥΛΗΣ. (2007). Η παρακμή του αστικού πολιτισμού: Από τη μοντέρνα στη μεταμοντέρνα εποχή κι από τον φιλελευθερισμό στη μαζική δημοκρατία. Αθήνα: Θεμέλιο, σσ. 22-23.

ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

 

Gold - True: καθώς νυχτώνει...

ΠΗΓΗ:  Spandau Ballet (Official)

ΠΗΓΗ:  Spandau Ballet (Official)

IV

Για να περιμένω τη νύχτα εξάπλωσα
στη σκιά ενός δέντρου από παλμούς.

Το δέντρο είνα γυναίκα και μες στο φύλλωμά του
ακούω τη θάλασσα να κυλάει κάτω απ' το βράδυ.

Τρώω τους καρπούς του με τη γεύση του χρόνου,
καρπούς λησμονιάς και γνώσης.

Κάτω απ' το δέντρο κοιτάζονται και ψαύονται
εικόνες, ιδέες και λέξεις.

Με το σώμα επιστρέφουμε στην αρχή,
σπείρα ηρεμίας και κίνησης.

Γεύσης, θανάσιμη γνώση, παύση πεπερασμένη,
έχει αρχή και τέλος - και είναι άμετρη.

Η νύχτα μπαίνει κι η παλίρροιά της μας σκεπάζει·
επαναλαμβάνει η θάλασσα τις συλλαβές της, πια μαύρες.

ΟΚΤΑΒΙΟ ΠΑΖ

Αρμονικός συνδυασμός άσπρου και μαύρου, με υπέροχη μουσική και ταλαντούχο - αγαπημένο καλλιτέχνη!!!

 

ΠΗΓΗ: Tony Hadley

Φανερά δείπνα αθέων και ψησταριές «χριστιανομπατριωτών»

Του ΑΝΔΡΕΑ ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΥ

Το να είσαι άθεος ή αγνωστικιστής δεν είναι εξ ορισμού κακό. Πολλές φορές σε εμάς τους χριστιανούς κάνει πολύ καλό, αν έχουμε λίγη ταπείνωση βέβαια, γιατί μας υπενθυμίζει την ασυνέπεια μας έναντι των ευαγγελικών αρχών. Αυτό φανερώνει η ιστορία. Ο τόπος γέμιζε άθεους όταν οι χριστιανοί αλλοίωναν το μήνυμα του Ευαγγελίου θέλοντας να υπηρετήσουν δαιμονικά συμφέροντα κάθε είδους εξουσιαστών. Έχω πολλές όμορφες αναμνήσεις διαλόγων και αντιπαραθέσεων στα χρόνια που υπηρέτησα στα σχολεία και είχαν γίνει σε τάξεις με «άθεους» ή αγνωστικιστές μαθητές. Μέχρι εδώ ok.

Να μπω στο θέμα τώρα. Βαρέθηκα να ξενερώνω κάθε χρόνο με την πρόσκληση των αθέων και καλά για «φανερά» δείπνα όπου, Μ. Παρασκευή θα καταναλώνεται ελεύθερα το κρέας από τους παρισταμένους. Το νόημα προσπαθώ να καταλάβω. Κανείς εξ όσων γνωρίζω δεν απαγορεύει σε κανέναν στη χώρα μας να φάει κρέας ή οτιδήποτε αρτίσιμο τη Μ. Εβδομάδα. Αυτό τι είναι λοιπόν «επαναστατική πράξη»; Μάλλον «έχει κολλήσει η επανάσταση βλεννόρροια» που έλεγε και ο Τζιμάκος. Είναι πρόκληση; Απέναντι σε ποιους; Όταν αγωνίζεσαι για τα δικαιώματα των μειονοτήτων υποτίθεται ότι σέβεσαι και τα δικαιώματα της πλειονότητας. Υποτίθεται ότι έχεις υπευθυνότητα και σοβαρότητα.

Ακούστε φίλοι, κατά καιρούς ακούγεται, και δυστυχώς έχει γίνει πράξη, από διάφορους «χριστιανομπατριώτες» η πρόταση να ψήνουν ποσότητες χοιρινού κρέατος έξω από τα στρατόπεδα των προσφύγων για να προκαλέσουν όσους από αυτούς είναι Μουσουλμάνοι. Ίδιου επιπέδου είναι και η δική σας πρόκληση. Να το πω πιο χύμα. Δεν προσβάλλετε την πίστη μας. Τη νοημοσύνη μας προσβάλλετε. Επιτέλους, σεβαστείτε την αθεΐα που λέτε ότι εκπροσωπείτε.

ΠΗΓΗ: Η Θεολογία Μεσοπέλαγα

Μελέτη ζωής

«Με μεγάλη προσωπική σιγουριά και ακόμη μεγαλύτερη άνεση» ο Σταύρος Ζουμπουλάκης γράφει πως, αφόρητη του είναι πια η «περίφημη ιδέα του πλατωνικού Φαίδωνα ότι η φιλοσοφία είναι μελέτη θανάτου και πως οι ορθώς φιλοσοφούντες αποθνήσκειν μελετώσι (67e). Γνωρίζουμε βέβαια ότι η ιδέα αυτή δεν εκφράζει κανενός είδους νοσηρή σαγήνευση από τον θάνατο, αλλά, καθώς θεμελιώνεται στην πίστη για την αθανασία της ψυχής, σημαίνει τελικά προσδοκία και προπαρασκευή για την αιωνιότητα». Τρανταχτό παράδειγμα ο Σωκράτης του οποίου η γαλήνη «έναντι του θανάτου δεν παρουσιάζεται στον Φαίδωνα ως κουράγιο και γενναιοφροσύνη, αλλά φάνεται να έχει ως πηγή της τη βεβαιότητα για την αθανασία της ψυχής και την ελπίδα για την αιώνια μακαριότητα. Δεν παύει ωστόσο ο θάνατος, όσο και αν δεν επιδιώκεται, να θεωρείται καλός. Ο φιλόσοφος πρέπει να μάθει να φιλιώσει μαζί του και τελικά να τον θέλει».

Καίριος ο παρακάτω λόγος του Σταύρου Ζουμπουλάκη, μιας και «περισσότερο αφόρητο» του είναι το γεγονός ότι η παραπάνω ιδέα «διαπότισε τον χριστιανισμό, τη θρησκεία της Ανάστασης, και αλλοίωσε το κήρυγμα του ευαγγελίου του Χριστού, εκείνου που διαβεβαίωσε όσους θέλουν να είναι μαθητές του ότι αυτός ο ίδιος είναι η ζωή (Εγώ ειμί […] η ζωή, Ιω 14:10) και ότι ήρθε στον κόσμο για να ζήσουν οι άνθρωποι, να ζήσουν τη ζωή στην πληρότητά της, και με το παραπάνω (εγώ ήλθον ίνα ζωήν έχωσι και περισσόν έχωσιν, Ιω 10:10). Και περισσόν, έτσι, χωρίς άλλο προσδιορισμό, ζωή περίσσια, ζωή πλήρη και ακόμη παραπάνω». Ακόμη πιο καίρια, όμως, η διαπίστωσή του Ζουμπουλάκη: «Ο ιστορικός χριστιανισμός ωστόσο γέμισε μαυρίλα, άρνηση της χαράς, ασκητική στέρηση, mortificatio, memento mori και μακάβριους χορούς. Η διηνεκής μνήμη του θανάτου θεωρήθηκε θεμέλιο της πνευματικής ζωής. Ο λόγος περί αλλοιώσεως μιας καθαρής αρχικής θέσης, ιδίως όταν πρόκειται για διδασκαλίες με μακρά παράδοση, είναι κατά κανόνα ανιστόρητος και τελικά μάταιος, στο ζήτημα ωστόσο που μας απασχολεί εδώ δεν μπορούμε να αποφύγουμε τη λέξη “αλλοίωση”, όταν όλα αυτά συνδέθηκαν με διάφορους τρόπους με το κήρυγμα της Ανάστασης. Για την ευαγγελική διδασκαλία, ο θάνατος όχι μόνο δεν είναι φίλος αλλά είναι ο έσχατος εχθρός που πρέπει να νικηθεί και που νικήθηκε από τον Φίλο της ζωής, τον Χριστό, με την Ανάστασή του. Στον σημερινό χριστιανισμό έχουν υποχωρήσει, είναι αλήθεια, όλα τα παραπάνω θανατερά στοιχεία». Κι έχουν υποχωρήσει όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στην Ευρώπη. Στην Ευρώπη μάλιστα «μέχρι εξαφανίσεως – και η πίστη στην Ανάσταση». Διαφωτισμός και εκκοσμίκευση, ερωτά ο Ζουμπουλάκης, μήπως έχουν συμβάλλει ευεργετικά «σε αυτή την απαλλαγή του χριστιανισμού από τα θανάσιμα χαρακτηριστικά και στην ευαγγελικότερη έκφρασή του;»

Το ζήτημα πάντως «δεν είναι πως θα πεθάνουμε αλλά πως να ζήσουμε». Ο θάνατος, ούτως ή άλλως, κάποια στιγμή θα ‘ρθει, και καλό είναι να ‘ρθει «όσο πιο αργά γίνεται». Φτάνει να ‘ρθει σύμφωνα με την προσευχή της Εκκλησίας «ανώδυνος, ανεπαίσχυντος και ειρηνικός». Στην προκειμένη περίπτωση η πηγή δημιουργικότητας, «μοναδικό γνώρισμα του ανθρώπου» να μη συγχέεται με «κάθε είδους θανατοφιλία». Κι αυτό διότι η επίγνωση της θνητότητας δεν κάνει καλύτερους τους ανθρώπους, απεναντίας μπορεί να τους κάνει «μηδενιστές, και κυνικά φιλήδονους, όπως το γνώριζε ήδη η Βίβλος: φάγωμεν και πίωμεν, αύριον γαρ αποθνήσκομεν (Ησ 22:13, 1Κορ 15:32)». Άρα «η φιλοσοφία δεν (πρέπει να) είναι μελέτη θανάτου αλλά, αντίθετα, vitae moditatio, μελέτη ζωής, όπως ακριβώς έγραφε ο Σπινόζα στην Ηθική του (IV, LXVII).

Όσο σημαντικά είναι όλα τα παραπάνω ακόμη πιο σημαντική είναι η διαπίστωση: «Για τους Χριστιανούς, ειδικότερα, το ερώτημα, το μόνο ουσιαστικά ερώτημα, είναι πώς να ζήσουν, σε τούτο τον κόσμο της φθοράς, ως μάρτυρες της Αναστάσεως, έχοντας μέσα τους τη χαρά της συμφιλίωσης του κόσμου με το Θεό εν Χριστώ, τη χαρά της τελικής νίκης επί του θανάτου; Τι μπορεί να σημαίνει αυτό; Πως γίνεται; Πως μεταφράζεται στην καθημερινή ζωή τους;» «Ο μόνος τρόπος της αναστημένης ζωής», για τον Ζουμπουλάκη, είναι «η απροϋπόθητη αγάπη, η αγάπη που σπάει το σκληρό κέλυφος του εγωισμού και ανοίγεται στον άλλον, που φτάνει να βάλει τον άλλον πάνω από τον εαυτό. Μόνο αυτή η αγάπη λυτρώνει, μόνο αυτή δίνει χαρά, μόνο αυτή τελικά σώζει».

ΣΤΑΥΡΟΣ ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. (2021). Ανθοδέσμη για τη Μεγάλη Εβδομάδα. Αθήνα: Άρτος Ζωής, σσ. 141-144.

«Ποτέ δεν θα πεθάνουμε, κουφάλα νεκροθάφτη. Χριστός Ανέστη!»

ΠΗΓΗ: Γεώργιος Α. Τσανανάς

Το κορυφαίο μοιρολόι της ιστορίας

Σὲ τὸν ἀναβαλλόμενον, τὸ φῶς ὥσπερ ἱμάτιον, καθελὼν Ἰωσὴφ ἀπὸ τοῦ ξύλου, σὺν Νικοδήμῳ, καὶ θεωρήσας νεκρὸν γυμνὸν ἄταφον, εὐσυμπάθητον θρῆνον ἀναλαβών, ὀδυρόμενος ἔλεγεν· Οἴμοι, γλυκύτατε Ἰησοῦ! ὃν πρὸ μικροῦ ὁ ἥλιος ἐν Σταυρῷ κρεμάμενον θεασάμενος, ζόφον περιεβάλλετο, καὶ ἡ γῆ τῷ φόβῳ ἐκυμαίνετο, καὶ διερρήγνυτο ναοῦ τὸ καταπέτασμα· ἀλλ’ ἰδοὺ νῦν βλέπω σε, δι’ ἐμὲ ἑκουσίως ὑπελθόντα θάνατον· πῶς σε κηδεύσω Θεέ μου; ἢ πῶς σινδόσιν εἱλήσω; ποίαις χερσὶ δὲ προσψαύσω, τὸ σὸν ἀκήρατον σῶμα; ἢ ποῖα ᾄσματα μέλψω, τῇ σῇ ἐξόδῳ Οἰκτίρμον; Μεγαλύνω τὰ Πάθη σου, ὑμνολογῶ καὶ τὴν Ταφήν σου, σὺν τῇ Ἀναστάσει, κραυγάζων· Κύριε δόξα σοι.

ΠΗΓΗ: Holy Great Monastery of  Vatopedi

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΑΠΘ: Για τα επεισόδια που σημειώθηκαν κατά τη «ΛΑΤΡΕΥΤΙΚΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ» της Θεσσαλονίκης

Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η

Όπως είναι γνωστό, και φέτος μεταξύ 27 Μαρτίου και 4 Απριλίου διοργανώθηκε στη Θεσσαλονίκη σειρά εκδηλώσεων, με πρωτοβουλία του Δήμου Θεσσαλονίκης και της Ιεράς Μητροπόλεως Θεσσαλονίκης, αφιερωμένη στην Πίστη, την Παράδοση και στον Πολιτισμό. Οι εκδηλώσεις αυτές υπό τον τίτλο «Λατρευτική Εβδομάδα», πραγματοποιούνται σε Ιερούς Ναούς και άλλα σημεία της πόλης μας, συνδέοντας τη βυζαντινή κληρονομιά της πόλης με σύγχρονες μορφές καλλιτεχνικής έκφρασης, εμπνευσμένης από τη μυσταγωγική ατμόσφαιρα των ημερών.

Δυστυχώς, μια ομάδα «πιστών», αγνοώντας ή χαλκεύοντας τη διδασκαλία της Εκκλησίας και εμφορούμενοι από την εσφαλμένη πεποίθηση ότι οι ιεροί ναοί «βεβηλώνονται» όταν φιλοξενούν μη λειτουργικά θρησκευτικά ακούσματα και ευρύτερα καλλιτεχνικά δρώμενα, αμαύρωσαν ορισμένες από τις εκδηλώσεις αυτές, με εκφράσεις μίσους και εμπάθειας κατά των διοργανωτών. Μάλιστα, δεν ολιγώρησαν εντός του Ιερού Ναού των Δώδεκα Αποστόλων να εκτοξεύσουν συνθήματα οπαδικής έμπνευσης και σε άλλη περίπτωση να ξεστομίσουν επαίσχυντες ύβρεις εναντίον του μακαριστού συναδέλφου μας Χρυσόστομου Σταμούλη, στη μνήμη του οποίου ήταν αφιερωμένο φέτος το σύνολο των εκδηλώσεων.

Τα μέλη του Τμήματος Θεολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, φρονούμε ότι τα θλιβερά αυτά γεγονότα δεν εκφράζουν τη χριστιανική πίστη, δείχνουν έλλειψη εκκλησιαστικού ήθους και σκανδαλίζουν τους συμπολίτες μας που αποζητούν «παρ’ ημίν» λόγο ελπίδας, ενότητας και συμφιλίωσης.

Επιπλέον, θεωρούμε ότι ο Τοπικός Επίσκοπος, ο Παναγιώτατος Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης κ. Φιλόθεος, έχει αποδείξει με πολλούς τρόπους στο διάστημα που διακονεί το ποίμνιο της Θεσσαλονίκης, ότι είναι πρόθυμος να συνομιλήσει με οποιονδήποτε για οποιοδήποτε ζήτημα σχετίζεται με την ταυτότητα, το πολίτευμα και την αποστολή της Εκκλησίας στην ιστορία και το παρόν. Θα μπορούσαν λοιπόν οι αυτόκλητοι «σωτήρες της Εκκλησίας» να συζητήσουν μαζί του και να εκφράσουν τις επιφυλάξεις και τις αντιρρήσεις τους, αντί να ασχημονούν απέναντι στο ευαγγελικό κήρυγμα της αγάπης για κάθε συνάνθρωπο.

Με την παρουσία της στον κόσμο, η Εκκλησία παρηγορεί, αγκαλιάζει, αγιάζει, λυτρώνει, συγχωρεί και προσεύχεται για όλους – ακόμα και κυρίως για τους υβριστές και τους διώκτες της. Φέρει τον Σταυρό του Μαρτυρίου και μαρτυρεί την Αλήθεια «παντί τω αιτούντι», με την πραότητα και την ταπείνωση του ιδρυτή της (Α΄ Πέτρ. 3:15) – και όχι με θορυβώδεις επιδείξεις «ευσέβειας», πνευματικές προγραφές και ύβρεις, που στρεβλώνουν την διδασκαλία της και φανερώνουν φαρισαϊκή έπαρση.

ΠΗΓΕΣ:

• ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΑΠΘ
• Η Τέχνη του Θεολογείν

Αυτά τα θλιβερά γεγονότα θυμίζουν αντίστοιχα γεγονότα που συνέβησαν στην Ροτόντα, όταν τη Δεύτερα (30 Οκτωβρίου του 1995) «η Ένωση Πολιτών Θεσσαλονίκης είχε προγραμματίσει μια συναυλία αυτοσχεδιαζόμενης τζαζ με έναν από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της στην Ελλάδα, γέννημα θρέμμα της πόλης, τον Σάκη Παπαδημητρίου και μια νέα εκπληκτικής καθαρότητας και μεγέθους φωνή, την Γεωργία Συλλαίου». Τότε, ως υπεύθυνος εκδόσεων, εργαζόμουν στον εκδοτικό οίκο Univrrsity Studio Press, επί της οδού Μελενίκου και ήμουν αυτόπτης μάρτυρας βάρβαρων επεισοδίων και σπασίματος του πιάνου του Σάκη Παπαδημητρίου. Δύο χρόνια αργότερα (1997), με αφορμή τα παραπάνω γεγονότα, από τον εκδότη του Univrrsity Studio Press, τον αλησμόνητο Ανδρέα Μιχάλη, κυκλοφόρησε το ωραίο βιβλίο: Η Ροτόντα στον «κύκλο με την κιμωλία». Είχα την τύχη και τη χαρά να παρακολουθήσω από κοντά την εν λόγω έκδοση αλλά και την έκδοση δύο βιβλίων του Σάκη Παπαδημητρίου: Εισαγωγή στην Τζαζ & Σκέψεις για τη Σύγχρονη Μουσική και Leonard Bernstein: Τζαζ και Κλασική, "δυτικές συνοικίες", παραπομπές και συνειρμοί Στα Μικροπράγματα, ο Άρης Δημοκίδης γράφει για: εκείνη τη ματ(αι)ωμένη συναυλία Α.Ι.Κ.

Ο άγνωστος θεός της λογοτεχνίας

«Ο Θεός πέθανε, μας διαβεβαιώνει ο Νίτσε. Ναι, απαντά ο καθολικός ποιητής Παύλος Κλωντέλ. Πέθανε, όπως λένε και οι Γραφές. Το πρόβλημα είναι ότι την τρίτη μέρα ανασταίνεται. Γιατί αν πέθανε ο Θεός, δεν πέθανε η πίστη. Και όσο ζει η πίστη, με οποιαδήποτε μορφή, δεν πεθαίνει ο μύθος. Ο μύθος είναι ακριβώς το παράλογο, η αντικοινωνική δύναμη, η κρισιμότερη αντίδραση προς τον πολιτισμό, ο οποίος τον οικειοποιείται και τον εξουδετερώνει. Ο ίδιος ο Νίτσε θα διευκρινίσει τη ριζική αυτή διαβεβαιώση, λέγοντας ότι πέθανε ο Θεός της ηθικής, ο Θεός του καλού και του κακού. Αντί του κλασικού ερωτήματος τι είναι καλό, ο Νίτσε έθεσε το ερώτημα ποιος κρίνει το καλό. Γενεαλογώντας το υποκείμενο, έδειξε πως αναπτύσσεται η μνησικακία που είναι συγκεκαλυμμένο μίσος και ηδονισμός του αδύναμου. Και έτσι πέθανε ο Θεός της μορφής και της καταδίκης. Ο Θεός που δεν πεθαίνει είναι ο Λόγος ως τελείωση του ανθρώπου, ως ενότητα, ως ολοκλήρωση της επιθυμίας, με λίγα λόγια ως τέλος της ιστορίας. Όλοι ζούμε κάτω από τη σκιά της αλήθειας αυτής, όλοι βρισκόμαστε στα πρόθυρα της μοναδικής αυτής στιγμής. Είτε στην προοπτική της αυτοσυνειδησίας, οπότε εργαζόμαστε για την εκλογίκευση του κόσμου, και τότε η μόνη δυνατή πνευματικότητα είναι η τεχνολογία ως απόλυτη γνώση ή εκκαθολίκευση του πνεύματος και άρα ως απόλυτη ελευθερία. Είτε στην προοπτική του θεολογικού μύθου, επαναλαμβάνοντας με ευλάβεια την εορτή της Αναστάσεως που είναι η πρόγευση της Δευτέρας Παρουσίας και της αποκατάστασης των πάντων. Με άλλα λόγια, είτε εκτός κόσμου τεθεί το αίτημα της ολότητας είτε εντός, το νόημά της παραμένει το ίδιο. Τι άλλο μπορεί να σημαίνει η ολότητα ή τελείωση του ανθρώπου, αν όχι το τέλος της απόστασης ανάμεσα στο εγώ και στο συ, στο εγώ και στο αντικείμενο, στη συνείδηση και στο ασυνείδητο; Ώστε ζούμε κατά τρόπον εσχατολογικό, έστω κι αν δεν το αντιλαμβανόμαστε. Ο Έγελος μάλιστα θα πει: Ο χριστιανισμός είναι το γίγνεσθαι της αθεΐας. Η θεολογία ανακαλύπτει την καθολική πτυχή της ανθρώπινης ύπαρξης. Ο Χριστός θυσιάζει τη μερικότητά του ως Ιησού για να επιτευχθεί η καθολικότητα του Λόγου. Ταυτοχρόνως, η καθολικότης ως Θεός αναγνωρίζει τη μερικότητα του Ανθρώπου που είναι ο ίδιος ο Θεός ως Χριστός. Τέλειος άνθρωπος είναι ο πλήρως και οριστικώς ικανοποιημένος από αυτό που είναι. Ώστε η χριστιανική ιδέα της ατομικότητας καθιστά δυνατή την εκκοσμίκευση. Από την άποψη αυτή, η θεολογία με Θεό ή χωρίς Θεό είναι κλειδί της πληρότητας».

ΑΝΤΩΝΗΣ ΖΕΡΒΑΣ. «Ο άγνωστος θεός της λογοτεχνίας», Νέα Εστία, τ. 155ος, τχ. 1765, Μάρτιος 2004), σσ. 379-380.

Simple Minds!!!

ΠΗΓΗ: Simple Minds

«Αυτός που βρίσκεται παντού»: Νέος δίσκος από τον κόσμο του Ρωμανού Μελωδού

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Η ΕΤΗΟS παρουσιάζει:

ΡΩΜΑΝΟΥ ΤΟΥ ΜΕΛΩΔΟΥ: «ΑΥΤΟΣ ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΠΑΝΤΟΥ»

Συμμετέχουν:

Νάνα Μούσχouρη, Χάρις Αλεξίου, Γιώργος Νταλάρας, Ελευθερία Αρβανιτάκη Δήμητρα Γαλάνη,Τάνια Τσανακλίδου, Ελένη Τσαλιγοπούλου, Δήμητρα Στογιάννη, Δημήτρης Καταλειφός, Κατερίνα Παπαδοπούλου, Σπύρος Σακκάς, Ζαχαρίας Καρούνης, π. Νεκτάριος Στογιάννης, ETHOS ENSEMBLE, ΘΥΓΑΤΕΡΕΣ

Καλλιτεχνική Επιμέλεια – Σκηνοθεσία:

Θωμάς Κωνσταντίνου – Δήμητρα Στογιάννη.

Ακούστε τον δίσκο εδώ:

https://www.youtube.com/playlist?list=PLgMS3OpjStkQ-fx12hig4W4Z6olAgI_Oa

Ο ποιητικός κόσμος του Ρωμανού του Μελωδού βρίσκεται στο κέντρο του «ΑΥΤΟΣ ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΠΑΝΤΟΥ», ενός έργου που προσεγγίζει το ποιητικό σύμπαν του «Σαίξπηρ του Βυζαντίου» με σύγχρονους μουσικούς και θεατρικούς όρους.

Η νέα αυτή δισκογραφική δουλειά, που φέρει την υπογραφή του Θωμά Κωνσταντίνου, της Δήμητρας Στογιάννη και της νέας τους εταιρείας ETHOS, έχει στον πυρήνα της τους ύμνους του εκφραστή της βυζαντινής ποιητικής παράδοσης και συγκεντρώνει πολύ σημαντικά ονόματα του ελληνικού τραγουδιού και θεάτρου: Νάνα Μούσχουρη, Χάρις Αλεξίου, Γιώργο Νταλάρα, Ελευθερία Αρβανιτάκη, Δήμητρα Γαλάνη, Τάνια Τσανακλίδου, Ελένη Τσαλιγοπούλου, Μάρθα Φριντζήλα, Δημήτρη Καταλειφό, Σπύρο Σακκά, Ζαχαρία Καρούνη, Σωκράτη Σινόπουλο, ETHOS ENSEMBLE και Θυγατέρες.

Ο Ρωμανός ο Μελωδός, ο «Πίνδαρος της ρυθμικής ποίησης», όπως τον αποκάλεσαν, και ο σημαντικότερος, ίσως, υμνογράφος, δεν ανήκει μόνο στη θρησκευτική παράδοση, αλλά στη μεγάλη ιστορία της ελληνικής ποίησης. Είναι ένας δημιουργός με σπάνια δραματική ένταση, βαθιά γνώση της ανθρώπινης ψυχής και ξεχωριστή δύναμη να μετατρέπει τα πρόσωπα σε ζωντανές παρουσίες. Ο Οδυσσέας Ελύτης τον ανέδειξε ως πρωτεύοντα ποιητή του ελληνικού σύμπαντος, ο Κώστας Βάρναλης διέκρινε στους στίχους του το επαναστατικό τους σθένος και ο Νίκος Καρούζος τον προσέγγισε δημιουργικά, μεταφράζοντάς τον.

Μετά το HOLY WEEK, που συντρόφευσε χιλιάδες ακροατές το Πάσχα της καραντίνας του 2020, ο Θωμάς Κωνσταντίνου επανέρχεται στο ποιητικό και μουσικό σύμπαν της Μεγάλης Εβδομάδας με το «ΑΥΤΟΣ ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΠΑΝΤΟΥ». Βασισμένο στο έργο του Ρωμανού και σε ποιητική απόδοση στα νέα ελληνικά από τον π. Ανανία Κουστένη, το νέο αυτό έργο ξεδιπλώνεται σε επτά πράξεις, ακολουθώντας την πορεία από την είσοδο στα Ιεροσόλυμα έως το Πάθος και την Ανάσταση, μέσα από spoken songs, αφηγήσεις και πρωτότυπες μουσικές. Η σύνθεσή του κινείται ανάμεσα στο βυζαντινό και ανατολικό ηχόχρωμα και στην προκλασική δυτική μουσική, αποκτώντας έναν χαρακτήρα σύγχρονο, ανοιχτό και βαθιά σκηνικό.

Στο έργο, ιδιαίτερη θέση έχουν οι γυναικείες φωνές και οι γυναικείες μορφές του Ρωμανού. Η Παναγία, οι Μυροφόρες, οι γυναίκες που κινούν τη δράση και φέρουν το συναίσθημα, τη μνήμη και την απώλεια, περνούν στο κέντρο της αφήγησης. Το «Μοιρολόι» ερμηνεύουν η Ελευθερία Αρβανιτάκη, η Δήμητρα Γαλάνη, η Ελένη Τσαλιγοπούλου, η Κατερίνα Παπαδοπούλου και οι Θυγατέρες, με σολίστ τον Σωκράτη Σινόπουλο στην πολίτικη λύρα, ενώ ο Γιώργος Νταλάρας ερμηνεύει το τραγούδι «Ψυχή μου». Η συμμετοχή της Νάνας Μούσχουρη προσθέτει στο έργο μια διάσταση ιστορική και συμβολική, φέρνοντας σε κοινό τόπο διαφορετικές γενιές και διαφορετικά εκφραστικά βάρη.

Το «ΑΥΤΟΣ ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΠΑΝΤΟΥ» δεν προτείνει μια μουσειακή επιστροφή στο παρελθόν. Προτείνει έναν νέο τρόπο να ακούσουμε τον Ρωμανό: ως ποιητή της γλώσσας, του δράματος και της ανθρώπινης εμπειρίας. Ως έναν δημιουργό που εξακολουθεί να αφορά όχι μόνο την πίστη, αλλά και τη δύναμη του λόγου, της μουσικής και του θεάτρου.

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ:

Ποιητική απόδοση ύμνων στα νέα ελληνικά: γέροντας Ανανίας Κουστένης.

Πρωτότυπη μουσική, διασκευές, διεύθυνση ορχήστρας: Θωμάς Κωνσταντίνου.

Καλλιτεχνική επιμέλεια, concept και σκηνοθεσία: Θωμάς Κωνσταντίνου-Δήμητρα Στογιάννη.

Concept στα tracks 10, 12 και 18: Ζαχαρίας Καρούνης.

ΑΦΗΓΗΣΗ:

Νάνα Μούσχouρη, Χάρις Αλεξίου, Ελευθερία Αρβανιτάκη Δήμητρα Γαλάνη,Τάνια Τσανακλίδου, Ελένη Τσαλιγοπούλου, Δήμητρα Στογιάννη, Δημήτρης Καταλειφός, Σπύρος Σακκάς, Ζαχαρίας Καρούνης, π. Νεκτάριος Στογιάννης.

Το τραγούδι «Ψυχή μου» ερμηνεύει ο Γιώργος Νταλάρας.

Το «Μοιρολόι» της Παναγιάς ερμηνεύουν: Ελευθερία Αρβανιτάκη, Δήμητρα Γαλάνη, Ελένη Τσαλιγοπούλου, Κατερίνα Παπαδοπούλου και οι Θυγατέρες.

Το «Σήμερον Κρεμάται επί ξύλου» από τον μονόλογο της Παναγίας ερμηνεύει ο Ζαχαρίας Καρούνης.

Σολίστ: Σωκράτης Σινόπουλος, πολίτικη λύρα.

ETHOS ENSEMBLE:

Θωμάς Κωνσταντίνου – ούτι, έγχορδα, Γιάννης Πλαγιαννάκος – κοντραμπάσο Στέφανος Δορμπαράκης – κανονάκι – φωνητικά Δέσποινα Σπανού – τσέλο, Μανούσος Κλαπάκης – κρουστά.

Θυγατέρες: Φωνητική ερμηνεία μελοποιημένων ύμνων.

Δέσποινα Ιεραπετρίτη , Κωνσταντίνα Πάτση, Αθανασία Σπανού. Βασιλική Σπανού, Φαίη Χρήστου.

Φωνητικά: Αναστασία Κώστα, Γιάννης Κώστας.

Voice overs: Μαρλέν Σαϊτη , Elif Sanchez.

Οι ηχογραφήσεις πραγματοποιήθηκαν στα Sierra Studios.

Ηχοληψία – μίξη ήχου: Γιώργος Καρυώτης.

Master: Χρήστος Ζορμπάς.

Η φωνή της Νάνας Μούσχουρη ηχογραφήθηκε στα Downtown studios της Γενεύης από τον Benoit Ravanel.

Επιμέλεια ηχογράφησης: Lucien Di Napoli.

Η φωνή του Γιώργου Νταλάρα ηχογραφήθηκε στα Odeon Studios από τον Ηλία Λάκκα.

Pre & Post Production: Θωμάς Κωνσταντίνου.

Σχεδιασμός εξωφύλλου: Ορφέας Αντουλινάκης.

Βοηθός παραγωγής: Φαίη Χρήστου.

Υπεύθυνη επικοινωνίας: Μαρία Τσολάκη.

Παραγωγή: ETHOS

ΠΗΓΗ: ORTHODOXIANEWSAGENCY.GR