Ενδότοπος

Πέμπτη 31 Οκτωβρίου 2024

Σε συζήτηση για τη βία στα σχολεία, μαθήτρια υποστήριξε ότι η βία υπάρχει και γεννιέται!

Τετάρτη 30 Οκτωβρίου 2024

Στο Λαύριο, λαύρα η οδός των Θρησκευτικών

Γράφει ο ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

Θλιβερό το γεγονός με τον συνάδελφο εκπαιδευτικό σε Γυμνάσιο του Λαυρίου που σε μαθητές και μαθήτριές του, στο μάθημα των Θρησκευτικών, μοίρασε μισαλλόδοξα και ομοφοβικά κείμενα. Θρησκευτική νεύρωση θα την αποκαλέσουν οι ψυχολόγοι. Προβληματική βέβαια και η θέση κάποιων θεολόγων: ο εν λόγω εκπαιδευτικός δεν είναι θεολόγος αλλά φιλόλογος και διδάσκει το μάθημα των Θρησκευτικών ως τρίτη ανάθεση· και με αυτή την ανακοίνωση νομίζουν πως λύθηκε το πρόβλημα για τους θεολόγους των σχολείων μας. Να είμαστε ρεαλιστές: οποιαδήποτε συζήτηση σε σχολική τάξη για τη σεξουαλικότητα και τον έρωτα, σε πάρα πολλές περιπτώσεις, όχι μόνο με θεολόγους αλλά και με άλλες ειδικότητες, είναι προκλητική και παραπλανητική όταν κρύβεται πίσω από διάφορους –ισμούς (ηθικισμούς, πουριτανισμούς και στείρους κατηχητικούς διδακτισμούς). Το χειρότερο στην περίπτωση αυτή –κι αυτό αφορά τους διδάσκοντες θεολόγους- είναι ότι στα μισαλλόδοξα και ομοφοβικά κείμενα, χρησιμοποιούνται αποσπάσματα Πατέρων της Εκκλησίας, τα οποία διαστρεβλώνουν τη συνολική εικόνα του συγγραφικού έργου τους, με κύριο στόχο να υπηρετήσουν έναν «ανθρωποφάγο ηθικισμό» που, δυστυχώς, θεριεύει στις μέρες μας. Εδώ, δεν είναι του παρόντος να αναφερθώ στο πως Άγιοι Πατέρες της Εκκλησίας, στο έργο τους, αναφέρονται στον ετερόφυλο ή ομοφυλόφιλο έρωτα. Εκείνο που εν τάχει σημειώνω είναι το εξής: στη διδασκαλία τους υπάρχουν διαφοροποιήσεις. Αυτό που αξίζει να λάβουμε υπόψη μας είναι το γεγονός ότι οι αναφορές τους στον έρωτα και τη σεξουαλικότητα αφορούν το ποίμνιό τους και γίνονται στο κοινωνικό πλαίσιο της εποχής που ζουν, με τις όποιες επικρίσεις τους να έχουν συγκαταβατικό - παιδευτικό και όχι καταδικαστικό περιεχόμενο.

Εν κατακλείδι, να σημειώσω μια αλήθεια: ο χαρακτήρας και η φυσιογνωμία του μαθήματος των Θρησκευτικών, σήμερα, σε καιρούς βαρβαρότητας, οφείλει να ανταποκρίνεται στις ανάγκες μιας ελεύθερης πλουραλιστικής δημοκρατικής κοινωνίας. Όσοι θεολόγοι αγωνίζονται για αυτό το πρόταγμα, είναι σίγουρο ότι με θεολογικό και παιδαγωγικό τρόπο διακονούν την ελευθερία και τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

ΕΙΚΟΝΑ: Ιερομόναχος Σεραφείμ Ρουσόπουλος, ψηφιδωτό από την έκθεση Πέτρινα Στεφάνια. Αίθουσα Τέχνης Titanium, Δεκέμβριος 1997. ΠΗΓΗ: Σύναξη

«Τι θα γεννήσει τον Έρωτα;»

«Όλα τα σκεπάζει η λήθη. Κονιορτός λογισμών, ασθενέστερος των ονείρων, τη σκιάς, της αύρας που πνέει.

Αναζητά την ταλάντωση που εκδηλώνεται στην ασυνέχεια. Πυρετός στα χείλη, παγώνει καίγοντας τα σωθικά. Δεν ξέρει που να τοποθετήσει τον εαυτό του κουβαλώντας τη νέκρωση. Αλλού περπατούν τα πόδια, αλλού κατάκειται ο άνθρωπος. Αδύνατη η διάκριση κατεύθυνσης της ψυχής ως προς την αιτούμενη ολοκλήρωση και ευτυχία. Της αφετηρίας και του τέρματος, του εμπρός και του πίσω.

Τι θα γεννήσει τον Έρωτα; Οφθαλμός ανάμεσα στον ερωτευμένο και τον ποθούμενο. Οίστρος ανίκανος να πορίζεται, πλασμένος από μορφή και αοριστία. Χωρίς χαρακτήρες, πρόσωπα, σκηνικά.

Η φύση προσφέρει το υλικό, απ’ τη σκοτεινή και μολυσμένη αποσύνθεση, από τις στάχτες του χρόνου, ν’ αναδυθεί αθάνατο το πρόσωπο».

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΚΟΣΜΑΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Μάρτιος 1985). Το άλγος της αφής. Αθήνα: Άγρα, σσ. 20-21.

Τρίτη 29 Οκτωβρίου 2024

Η επετειακή εορταστική μας αυτοκατανάλωση

Του ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑ

Στο ΦΩΤΟΡΕΠΟΡΤΑΖ: Η εορτή της 28ης Οκτωβρίου στην Ελλάδα στην ιστοσελίδα ΟRTHODOXIA INFO βλέπω την εκκλησιαστική και πολιτική ηγεσία του τόπου μας ανά την Ελλάδα να γιορτάζει με «επισημότητα» την 28η Οκτωβρίου 1940. Χρόνια κρατά αυτό το φωτογραφικό ρεπορτάζ. Οι μόνες αλλαγές κάθε χρόνο είναι των προσώπων. Άλλοι ήταν κάποτε, άλλοι είναι τώρα κι άλλοι θα είναι του χρόνου. Όμως, ο απλός λαός κουναέι σημαιούλες και τους χειροκροτεί. Πιστεύω πως ελάχιστοι είμαστε εκείνοι που αναρωτιόμαστε τι σχέση έχουν όλοι δαύτοι με κορυφαία ιστορικά γεγονότα της πατρίδας μας. Μπροστά σ’ αυτό το σκηνικό της εορταστικής επετειακής μας αυτοκατανάλωσης, επαληθεύεται ο στίχος του Οδυσσέα Ελύτη: «Όμως κανείς δεν άκουσε την πιο στερνή κραυγή».

Δημιουργικές επινοήσεις μαθητών και μαθητριών!

Του ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑ

Στη Σύναξη (τχ. 65), στα 1998, στο ειδικό αφιέρωμα για το μάθημα των Θρησκευτικών και με το ερώτημα να είναι καίριο: «αίτημα παιδείας ή συντεχνίας;», η Εύη Βουλγαράκη – Πισίνα, σ’ ένα εξαιρετικό κείμενό της, με τίτλο: «Μεταρρυθμίσεις και καθημερινότητα. Μια κουβέντα για το μάθημα των Θρησκευτικών», γράφοντας για τις ηθικές αναφορές στις οποίες αρεσκόμαστε ουκ ολίγοι θεολόγοι όταν διδάσκουμε σε σχολικές τάξεις, αναφέρει ότι «πρέπει να μην το ξεχνάμε: δεν έχουμε να κάνουμε οπωσδήποτε με χριστιανόπουλα». Σ’ αυτή τη σεμνότητα προσπάθησα σήμερα να αντισταθώ, διδάσκοντας σ’ ένα τμήμα της Α΄ Λυκείου την έννοια της «Επικοινωνίας με το Θεό», σύμφωνα με το Νέο Πρόγραμμα Σπουδών. Η δραστηριότητα της Ιδεοθύελλας για την προσευχή συνδεόταν με το Προσδοκώμενο Μαθησιακό Αποτέλεσμα «πως οι μαθητές και οι μαθήτριες αιτιολογούν το γεγονός ότι η προσωπική σχέση με το Θεό έχει άμεσο αντίκτυπο στη σχέση που διαμορφώνει ο άνθρωπος με τον συνάνθρωπό του και την κτίση». Καθώς μαζί με μαθητές και μαθήτριες καταθέταμε τις απόψεις μας, στο πίνακα καταγράφτηκαν τα παρακάτω γεωμετρικά σχήματα με τις αντίστοιχες αιτιολογήσεις της Γιασεμής, του Χαράλαμπου και του Δημοσθένη. Ώσμωση Θρησκευτικών, Γεωμετρίας και Λογικής, λέω… τώρα. Δημιουργικές, πάντως, επινοήσεις μαθητών και μαθητριών που κάνουν τον δάσκαλο, όταν χτυπά το κουδούνι για διάλειμμα, να μην θέλει να φύγει από τη σχολική τάξη! Κι όπως τόσο ωραία, πριν τρεις σχεδόν δεκαετίες, υποστήριζε η αγαπητή Εύη Βουλγαράκη: «πρέπει να μην το ξεχνάμε: δεν έχουμε να κάνουμε οπωσδήποτε με χριστιανόπουλα».