Η εκπαίδευση ως παρακμή

Του ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑ

Σε δημοφιλείς εκπαιδευτικές ιστοσελίδες, λίγες ημέρες πριν την έναρξη της σχολικής χρονιάς, διαβάζω για «οράματα» και αλλαγές στο Γυμνάσιο και το Λύκειο, για το αν θα έχει συνέχεια το πολλαπλό βιβλίο, την «προπαγάνδα» υπέρ του μαθήματος της Ηθικής, το οποίο θα διδάσκονται μαθητές που θα απαλλάσσονται από το μάθημα των Θρησκευτικών… διαβάζω για την καλοστημένη απάτη των ιδιωτικών πανεπιστημίων, για χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης στις σχολικές τάξεις, διαβάζω όμως και για την ορκωμοσία νεοδιορισμένων συναδέλφων μη ευπρεπώς ενδεδυμένων που, με αυστηρή σύσταση, στάλθηκαν στα σπίτια τους για να επιστρέψουν στην ορκωμοσία τους με «καλά ρούχα». Όλα αυτά, κι άλλα πολλά βέβαια, δείχνουν μια εκπαίδευση σε διαρκή παρακμή. Πρόκειται για στάδια που αναπαριστούν ολοένα τη βαθύτερη διάλυσή της. Πρόκειται για μια εκπαίδευση «γιαλατζί», όπου αυτό που, κυρίως, ενδιαφέρει όσους βρίσκονται σε θέσεις ευθύνης (από την υπουργίνα μας μέχρι και τον τελευταίο υποδιευθυντή σχολικής μονάδας) είναι όχι η ουσία του εκπαιδευτικού μας συστήματος, το περιεχόμενό της δηλαδή, αλλά το περιτύλιγμά της. Γι’ αυτό και οι «γιαλατζί» περί την εκπαίδευση εκπρόσωποι είναι άκρως επικίνδυνοι, δεδομένου ότι κανείς τους δεν τολμά την μεταρρύθμιση που δεν έχει γίνει εδώ δεκαετίες. Το δυστύχημα με δαύτους είναι ότι συνήθως τα «οράματά» τους είναι κούφια, οι προθέσεις τους για το θεαθήναι, με την πλάστιγγα να γέρνει πάντοτε προς τη μια πλευρά: εκπαίδευση «άταφος νεκρός» όπως έλεγε ο Δημήτρης Γληνός, και το καμπανάκι του κινδύνου να το κρούουν ελάχιστοι. Κυρίαρχα τα χαρακτηριστικά αυτού του συστήματος: ανικανότητα, μετριότητα, σπορά φόβου, καλλιέργεια της σιωπής, μισθολόγιο που κρατά τους εκπαιδευτικούς παγιδευμένους σε παρελθόν εικοσαετίας. Στα σχολεία μας, εκπαιδευτικοί και μαθητές, καθημερινά χανόμαστε χωρίς να το έχουμε πάρει είδηση. Πότε θα νοσταλγήσουμε μία εκπαίδευση που ακόμα δεν υπάρχει στον χάρτη; Εκπαίδευση ΠΑΙΔΕΙΑΣ;